Việc chậm trễ trong xây dựng tuyến metro D sẽ khiến Praha tốn hàng tỷ đồng

Đầu tháng 8, Công ty Vận tải Công cộng Praha đã chọn lại nhà thầu cho giai đoạn xây dựng thứ hai của tuyến metro D, nhưng ngay từ bây giờ đã rõ rằng công trình cơ sở hạ tầng quan trọng này sẽ đội giá lên vài tỷ korun. Nguyên nhân là do các khiếu nại gây ra sự trì hoãn, khiến hợp đồng trị giá khoảng ba mươi tỷ korun gần như bị đình trệ. Như vậy tuyến metro màu xanh sẽ làm giảm tải cho khu vực đông dân ở phía nam Praha muộn hơn vài năm so với kế hoạch.

Giai đoạn thứ hai của tuyến metro D dự kiến sẽ tiếp nối liền mạch với hai ga hiện đang được xây dựng, Pankrác và Olbrachtova. Tuy nhiên, do nhóm công ty Porr-Vinci-Marti (PVM) đang bị loại khỏi hợp đồng một cách chưa chính thức. Những trì hoãn này đã làm lùi lịch trình của hợp đồng trị giá ba mươi tỷ korun, và thay vì dự kiến hoàn thành vào năm 2029, công ty vận tải công cộng thừa nhận rằng trong trường hợp tốt nhất, tuyến metro thứ tư sẽ được đưa vào hoạt động muộn hơn hai năm.
Ông Vladislav Beneš, người phát ngôn của công ty Subterra, cho biết trong trả lời phỏng vấn của CNN Prima News „Theo qui định hiện hành, công ty vận tải công cộng có thể ký hợp đồng và bắt đầu công việc. Dù vậy thì tuyến D vẫn sẽ bị đội giá do nguyên nhân là các chi phí liên quan đến việc bảo trì đoạn đầu tiên sau khi hoàn thành.“ Subterra, cùng với các công ty Hochtief và Strabag, đang thi công đoạn đầu tiên của tuyến metro D.
Đoạn đầu tiên đang được xây dựng sẽ cần được bảo trì sau khi hoàn thành, vì việc đưa vào hoạt động tuyến metro mới chỉ có ý nghĩa khi các ga kế tiếp giữa Olbrachtova và Nové Dvory cũng được hoàn thành. Hơn nữa, tất cả các công nghệ sẽ được lắp đặt vào đoạn đầu tiên đồng thời với việc lắp đặt công nghệ trong đoạn thứ hai.
Sự phụ thuộc lẫn nhau giữa đoạn thứ hai và đoạn đầu tiên là rõ ràng. Thực tế, từ đầu, đoạn đầu tiên và đoạn thứ hai của tuyến metro D được coi là một thể thống nhất và việc hoàn thành chúng luôn được dự kiến vào cùng một thời điểm. Đoạn đầu tiên được bắt đầu sớm hơn chủ yếu vì khu vực này có kỹ thuật xây dựng phức tạp nhất do việc giao cắt các tuyến ở ga chuyển tiếp Pankrác, vì vậy công việc sẽ mất nhiều thời gian hơn.
Việc tổ chức lại toàn bộ cuộc đấu thầu, mặc dù hiện tại chưa phải là lựa chọn, theo đánh giá của các chuyên gia mà CNN Prima NEWS có được, có thể khiến ngân sách của Praha bị đội lên tới bảy tỷ korun, tức gần một phần tư tổng chi phí. Do đó, rõ ràng mỗi ngày trì hoãn lại khiến cư dân thủ đô tốn kém một khoản tiền không nhỏ.
Giai đoạn hai gặp vấn đề
Như khảo sát của công ty Ipsos đầu năm nay cho thấy, gần ba phần tư người dân Praha coi việc hoàn thiện tuyến metro D là ưu tiên hàng đầu, và 56% cư dân của thủ đô đánh giá tình hình giao thông hiện tại là không tốt. Hơn 73% người dân thành phố xem việc hoàn thiện tuyến metro D là dự án giao thông quan trọng nhất trong các dự án hiện đang được giải quyết tại Praha. Đa số những người được hỏi sẵn sàng ủng hộ việc hạn chế quyền được bày tỏ ý kiến nếu điều đó giúp đẩy nhanh việc phát triển cơ sở hạ tầng trong thành phố.
Hạn cuối để nộp hồ sơ dự thầu cho phần xây dựng này được ấn định là ngày 5 tháng 12 năm 2022, và ba liên doanh đã nộp hồ sơ dự thầu. Công ty Subterra dẫn đầu, sau đó là công ty Strabag và công ty Porr-Vinci-Marti (PVM).
Vào tháng 9 năm 2023, công ty Subterra được công bố là người chiến thắng trong cuộc đấu thầu, trong khi đó, DPP đã loại công ty PVM khỏi cuộc thi. Có nhiều lý do dẫn đến việc từ chối hồ sơ của PVM. Lịch trình xây dựng vẫn không đáp ứng các điều kiện đấu thầu, và phương pháp thực hiện cũng không theo các tiêu chí của nội dung hợp đồng theo DPP. Hai công ty PVM và Strabag đã gửi khiếu nại về kết quả đấu thầu đến DPP, nhưng các khiếu nại của cả hai ứng viên không thành công đã bị DPP từ chối.
Thông tin từ các phương tiện truyền thông cho thấy hai công ty không kịp thời nhận được các chứng chỉ cần thiết để tham gia đấu thầu. Có khả năng rằng chứng chỉ này được cấp tại Slovakia, nơi có quy định dễ dãi hơn so với Séc, và có thể rằng các nhân sự của PVM sẽ không thể có được chứng chỉ nếu xét theo quy định của Séc. Ngoài ra, còn tồn tại những nghi ngờ về một số hợp đồng tham khảo của PVM.
Vào tháng 3 năm 2024, Ban giám đốc DPP đã tự hủy bỏ việc công bố người chiến thắng và quyết định rằng các hồ sơ dự thầu sẽ được đánh giá lại. Hành động này đã dẫn đến việc Cơ quan Bảo vệ Cạnh tranh (ÚOHS) ngừng quy trình liên quan đến việc hủy bỏ quyết định của DPP về việc chọn người thắng cuộc trong cuộc đấu thầu.

Nguồn: CNN Prima NEWS