Cộng hòa Séc lâu nay nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ mắc viêm não do ve (viêm não do ve truyền) cao nhất. Tính theo số dân, nước này xếp thứ ba sau Litva và Estonia. Năm ngoái, hơn 700 người đã mắc căn bệnh có thể dẫn tới liệt hoặc tử vong này. Biện pháp bảo vệ duy nhất là tiêm vắc xin, song dù hơn một nửa dân số từng tiêm ít nhất một mũi, chỉ 17% hoàn tất phác đồ và tiêm nhắc lại đầy đủ để đạt được miễn dịch trọn vẹn.

Số ca mắc thường bắt đầu tăng từ tháng 4 và kéo dài tới tháng 11, tùy điều kiện thời tiết. Những vùng có tỷ lệ nhiễm cao nhất truyền thống gồm Nam Séc, Zlín, Pardubice, Karlovy Vary và Vysočina.

“Nếu dự định dành thời gian ngoài thiên nhiên, đặc biệt là di chuyển trong vùng cỏ, bụi rậm cao hoặc rừng lá rộng, rừng hỗn giao ở Séc, Slovakia, Áo, Đức, Ba Lan, các nước vùng Baltic hoặc Slovenia, người dân nhất định nên chủ động tiêm phòng,” bác sĩ dịch tễ Rastislav Maďar, Giám đốc Viện Dịch tễ học và Bảo vệ sức khỏe cộng đồng, khuyến cáo. Ông đồng thời nhấn mạnh số ca mắc tại Séc cao gấp khoảng ba lần Áo và gần gấp mười lần Đức.

“Ngay cả trong công viên thành phố, thậm chí trong vườn nhà, chúng ta cũng không thực sự an toàn,” ông nói.

Tiêm chưa đủ, tạo cảm giác an toàn giả

Lịch tiêm cơ bản phòng viêm não do ve gồm ba mũi. Mũi thứ hai cần được tiêm trong vòng ba tháng sau mũi đầu, mũi thứ ba trong vòng một năm sau mũi thứ hai.

Tuy nhiên, nhiều người dừng lại sau ba mũi này và cho rằng như vậy là đã hoàn thành. Quan niệm đó là sai lầm. Do nồng độ kháng thể trong máu giảm tương đối nhanh, cần phải tiêm các mũi nhắc lại để duy trì hiệu lực bảo vệ.

Mũi nhắc đầu tiên được khuyến nghị sau ba năm kể từ mũi thứ ba, mũi tiếp theo sau đó năm năm. Với người trên 60 tuổi, khoảng cách giữa các mũi nhắc chỉ nên là ba năm.

Vắc xin có thể được tiêm quanh năm, kể cả mùa hè. Bảo hiểm y tế chỉ chi trả cho người trên 50 tuổi, các nhóm tuổi khác phải tự chi trả, với chi phí khoảng 1.000 korun một liều.

Bất kỳ việc kéo dài khoảng cách giữa các mũi tiêm nào cũng có thể khiến hiệu quả bảo vệ giảm xuống dưới mức an toàn. Tiêm dở dang dễ tạo ra cảm giác an toàn giả.

Theo thống kê, 51% người Séc đã tiêm ít nhất một mũi vắc xin viêm não do ve. Chỉ khoảng 38% đã tiêm đủ ba mũi cơ bản và vỏn vẹn 17% hoàn tất đầy đủ các mũi nhắc lại, qua đó mới thực sự có hàng rào bảo vệ tối ưu trước bệnh.

Với tỷ lệ 51% dân số từng tiêm ít nhất một mũi, Séc ở mức trung bình so với châu Âu. Khảo sát của hãng Focus cho thấy Áo dẫn đầu với 76%, tiếp theo là Latvia (63%) và Đức (55%). Ở cuối bảng là Ba Lan (14%) và Đan Mạch (9%). Tại Đan Mạch, nguy cơ lây nhiễm viêm não do ve thấp hơn đáng kể so với khu vực Trung Âu và các nước Baltic.

Bệnh nguy hiểm, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu

Viêm não do ve là bệnh virus nghiêm trọng tấn công hệ thần kinh trung ương, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, y học chỉ có thể can thiệp làm giảm triệu chứng. Vì vậy, tiêm phòng là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất.

Khi phát bệnh, thường xuất hiện hai giai đoạn. “Sau khi bị ve mang virus bám hút máu, ban đầu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu giống cảm cúm. Những triệu chứng này có thể tạm thời thuyên giảm, sau đó quay trở lại với mức độ nặng hơn, kèm đau đầu dữ dội, cứng gáy, run, rối loạn thăng bằng và nhiều biểu hiện thần kinh khác,” bác sĩ Dita Smíšková, Khoa Bệnh truyền nhiễm Bệnh viện Đại học Bulovka, mô tả.

Theo Novinky