Phạt nặng khi hút thuốc lá điện tử, học viên lái xe phải xem video tai nạn giao thông, quy định mới về dạy thêm, học thêm là chính sách nổi bật có hiệu lực từ tháng 5.

Hút thuốc lá điện tử bị phạt tiền tới 5 triệu đồng

Mức phạt này được quy định tại Nghị định 90/2026, hiệu lực từ ngày 15/5. Cụ thể, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng bị phạt 3-5 triệu đồng. Cá nhân hoặc tổ chức cho người khác sử dụng các sản phẩm này tại địa điểm do mình quản lý bị phạt nặng hơn, từ 5 đến 10 triệu đồng. Quy định này loại trừ trường hợp giữa các thành viên gia đình như cha mẹ, con cái, vợ chồng.

Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với người vi phạm.

Cửa hàng thuốc lá không treo biển "không bán cho người dưới 18 tuổi" có thể bị phạt đến 3 triệu đồng. Việc bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi, trưng bày sai quy định hoặc bán sản phẩm không có cảnh báo sức khỏe bị phạt tới 5 triệu đồng, thậm chí đình chỉ kinh doanh 1-3 tháng.

Học viên đào tạo lái xe phải xem video tai nạn

Từ tháng 5, học viên trước khi sát hạch lái xe bắt buộc xem video tình huống tai nạn, nhằm nâng cao nhận thức và ý thức khi tham gia giao thông.

Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an cho biết nội dung nhằm giúp người học nhận diện các hành vi nguy hiểm, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của bản thân cũng như người tham gia giao thông.

Các video sử dụng hình ảnh thực tế kết hợp mô phỏng, tái hiện nhiều tình huống phổ biến như chuyển hướng sai quy định, vi phạm nồng độ cồn, vượt ẩu. Một số tình huống được đưa vào bài thi mô phỏng để kiểm tra khả năng xử lý của học viên.

Việc bổ sung nội dung này nhằm hoàn thiện quy trình đào tạo, sát hạch lái xe, không chỉ kiểm tra kỹ năng điều khiển phương tiện mà còn chú trọng đạo đức và trách nhiệm của người lái.

Học nội dung ngoài sách giáo khoa không bị coi là "học thêm"

Quy định này nêu tại Thông tư 19/2026, hiệu lực từ ngày 15/5. Thông tư nêu rõ dạy thêm là hoạt động dạy học phụ thêm ngoài thời lượng trong kế hoạch giáo dục đối với các môn học thuộc Chương trình giáo dục phổ thông hoặc Chương trình giáo dục thường xuyên do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Các hoạt động như giáo dục văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ; giáo dục STEM/STEAM; kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo (AI); hướng nghiệp, kỹ năng sống... nếu không thuộc nội dung chương trình các môn học chính khóa thì không được coi là dạy thêm, học thêm và không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.

Trong khi đó, Thông tư 29/2024 nêu dạy thêm, học thêm chỉ được hiểu là hoạt động dạy học bổ sung đối với các môn trong chương trình giáo dục chính thức.

Như vậy, Bộ không cấm hoàn toàn việc dạy tiếng Anh cho học sinh tiểu học. Việc không được phép chỉ áp dụng đối với hoạt động dạy thêm tiếng Anh theo đúng Chương trình giáo dục phổ thông. Ngược lại, nếu việc dạy tiếng Anh mang tính bổ trợ, phát triển năng lực ngoại ngữ và không nằm trong nội dung chương trình chính khóa thì không bị điều chỉnh bởi quy định về dạy thêm, học thêm.

Học bạ, bằng cấp được tích hợp trên VNeID

Nghị định 88/2026 về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo có hiệu lực từ ngày 15/5. Cụ thể, mã số hồ sơ học tập suốt đời của công dân là số định danh cá nhân. Đây được coi như "mật khẩu" để người dân truy cập vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục. Các thông tin từ học bạ, văn bằng, chứng chỉ, kết quả học tập trên hệ thống dữ liệu này còn được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền số hóa, tích hợp vào ứng dụng VNeID, lưu trữ vĩnh viễn.

Người dân có thể sử dụng dữ liệu thay thế giấy tờ truyền thống. Hiện, học bạ và và các loại văn bằng được sử dụng phổ biến trong các thủ tục như chuyển trường, nhập học, ứng tuyển việc làm. Cơ quan quản lý, trường học được tra cứu thông tin qua mã số hồ sơ học tập nhưng phải theo thẩm quyền và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt mục tiêu tất cả người học có mã này trước ngày 1/1/2027. Những người chưa có số định danh cá nhân sẽ được Bộ cấp mã riêng. Đồng thời, từ thời điểm này, các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phải tạo lập đầy đủ dữ liệu cho người học.

Tăng gấp đôi mức phạt với hành vi ngoại tình

Từ ngày 18/5, Nghị định 109/2026 có hiệu lực, thay thế Nghị định 82/2020 trong đó tăng mạnh mức xử phạt đối với hành vi ngoại tình.

Theo quy định mới, người có hành vi ngoại tình sẽ bị phạt tiền 5-10 triệu đồng, gồm có vợ hoặc chồng mà kết hôn với người khác; đã kết hôn mà chung sống như vợ chồng với người khác. Người chưa có vợ, chưa có chồng nhưng chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có gia đình cũng bị xem xét xử lý với mức này. Hiện Nghị định 82/2020 chỉ quy định phạt 3-5 triệu đồng.

Các hành vi vi phạm khác liên quan đến kết hôn, ly hôn như cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn cũng được áp dụng cùng mức phạt 5-10 triệu đồng theo quy định mới, thay vì mức 3-5 triệu như hiện nay.

Mức phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn vẫn được giữ nguyên từ 10-20 triệu đồng. Đó là kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.

Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn; lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác cũng chịu mức phạt tương tự.

Nguồn vnexpress