Chuyến thăm Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính được kỳ vọng tạo xung lực mới, thúc đẩy hợp tác từ năng lượng, hạ tầng đến khoa học công nghệ.

Chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính (từ 22 đến 25-3) không chỉ tái khẳng định quan hệ hữu nghị truyền thống mà còn mở ra xung lực mới, đưa hợp tác song phương lên tầm sâu rộng hơn - từ năng lượng, hạ tầng đến khoa học công nghệ.

Trong bối cảnh an ninh năng lượng trở thành biến số chiến lược của mọi nền kinh tế, chuyến thăm Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính thể hiện một ưu tiên chính sách rõ ràng: củng cố trụ cột hợp tác năng lượng, bảo đảm ổn định dài hạn thay vì ứng phó ngắn hạn với biến động thị trường.

Nhiều văn kiện sẽ được ký kết

Việc đặt hợp tác năng lượng - dầu khí cùng các hướng hợp tác liên quan vào chương trình nghị sự cho thấy Việt Nam đang tận dụng nền tảng quan hệ đối tác truyền thống với Nga để bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, phục vụ các mục tiêu phát triển trong thời gian tới.

"Chúng ta sẽ coi Liên bang Nga là đối tác mang tầm chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng cho Việt Nam", Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi khẳng định khi trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm chuyến thăm.

Chuyến thăm tiếp tục cho thấy mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai nước, là sự tái khẳng định mối quan hệ hữu nghị bền bỉ vượt thời gian. Trên nền tảng đó, chuyến đi được kỳ vọng tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện cả về bề rộng lẫn chiều sâu, ngày càng thực chất và hiệu quả hơn.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng - người tháp tùng Thủ tướng Phạm Minh Chính trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng sẽ có nhiều cuộc trao đổi với các lãnh đạo cấp cao của Nga, thăm các cơ sở kinh tế, khoa học, giáo dục.

Hai bên cũng sẽ rà soát việc triển khai các thỏa thuận hợp tác đã đạt được, tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại, tạo xung lực mới thúc đẩy hợp tác song phương trên các lĩnh vực truyền thống.

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cho biết hai nước đã thiết lập cơ chế đối thoại chính trị thường xuyên, tin cậy ở tất cả các cấp, tạo động lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển ổn định.

Ông đánh giá chuyến thăm lần này là "sự tiếp nối logic" của các tiếp xúc song phương thời gian qua, đồng thời tiết lộ các bộ, ngành liên quan đang tích cực chuẩn bị ký kết một "gói văn kiện hợp tác" trên nhiều lĩnh vực, trong đó nhấn mạnh ngành năng lượng.

Ở góc nhìn từ phía Việt Nam, Đại sứ Đặng Minh Khôi đặt trọng tâm của chuyến thăm vào hợp tác kinh tế - thương mại, đặc biệt là đầu tư, năng lượng và dầu khí, trong bối cảnh thế giới đang trải qua "cuộc khủng hoảng năng lượng" nghiêm trọng.

Hai bên dự kiến ký một loạt hiệp định quan trọng liên quan đến dự án nhà máy điện hạt nhân, hợp tác năng lượng và dầu khí. "Hợp tác năng lượng dầu khí sẽ được đẩy mạnh và làm sâu sắc hơn nữa, không những chỉ là về thương mại mà cả thăm dò, khai thác cũng như đào tạo nguồn cán bộ", ông Đặng Minh Khôi khẳng định.

Không chỉ dừng lại ở năng lượng

Không khó hiểu khi giới quan sát dành nhiều sự chú ý đến hợp tác năng lượng - dầu khí trong chuyến thăm này. Trên thực tế, hai nước đã có nền tảng hợp tác nhiều năm trong lĩnh vực này, với ngọn cờ đầu là liên doanh Vietsovpetro tại Việt Nam và liên doanh Rusvietpetro tại Nga.

Tuy nhiên cần đặt hợp tác năng lượng - dầu khí trong "bộ khung" phối hợp rộng hơn giữa hai nước, từ thương mại đến đầu tư, giao thông và tài chính - những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai dự án và dòng chảy nguồn lực.

Thành phần đoàn tháp tùng Thủ tướng Phạm Minh Chính phản ánh rõ tính toàn diện đó. Ngoài hai Phó thủ tướng Trần Hồng Hà và Bùi Thanh Sơn, đoàn còn có lãnh đạo các bộ Công thương, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Giáo dục và Đào tạo, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ cùng lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước.

Thời gian thăm kéo dài bốn ngày - dài nhất trong các chuyến thăm Nga từ trước đến nay của Thủ tướng Phạm Minh Chính - càng khẳng định nội dung hợp tác sẽ không chỉ gói gọn trong lĩnh vực năng lượng.

Bà Lê Thị Thu Hằng cho biết hai bên sẽ trao đổi các định hướng hợp tác lớn, bao gồm năng lượng mới, hạ tầng và kết nối giao thông, công nghệ cao, y sinh, chăm sóc sức khỏe, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao - đây đều là những lĩnh vực Nga có thế mạnh và kinh nghiệm.

Riêng về hạ tầng giao thông, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ thăm những công trình quan trọng liên quan đến hệ thống tàu điện ngầm, qua đó "tiếp thu kinh nghiệm của Liên bang Nga để phát triển hệ thống tàu điện ngầm của Việt Nam".

Tổng thể, theo Đại sứ Đặng Minh Khôi, chuyến thăm sẽ thúc đẩy hợp tác toàn diện từ chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, thương mại đến giao lưu nhân dân, khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo.

"Đây là chuyến thăm mang tính chất toàn diện, vừa có những vấn đề tầm nhìn dài hạn vừa có những vấn đề hết sức nóng trong giai đoạn hiện nay như an ninh năng lượng", ông Khôi nhận định.

Thương mại song phương vượt mốc 4,7 tỉ USD

Sau đại dịch COVID-19 và trong bối cảnh thế giới đối mặt với các căng thẳng địa chính trị, quan hệ thương mại Việt - Nga vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Năm 2025, trao đổi hàng hóa đạt gần 4,77 tỉ USD, tăng 4% so với năm 2024. Việt Nam xuất khẩu sang Nga chủ yếu các mặt hàng điện thoại, điện tử, dệt may, giày dép, nông - thủy - hải sản.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nga than đá, lúa mì, sắt thép, phân bón, ô tô và máy móc, thiết bị.

Theo Tuoitre