Chiều 14-1, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên phạt bà Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) 15 năm tù, với cáo buộc phải chịu trách nhiệm tổng số tiền cấp dưới nhận hối lộ hơn 12 tỉ.

Tuyên án chiều nay, hội đồng xét xử cũng phạt chồng của nữ cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là ông Lê Hoàng (cựu Cục phó Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế) mức án 5 năm tù.

Khi nghe mức án tòa tuyên 15 năm tù, đứng dưới hàng bị cáo, cựu cục trưởng Trần Việt Nga khụy gối, ôm mặt khóc.

Theo bản án, trong tổng số tiền nhân viên nhận hối lộ 12 tỉ, cựu Cục trưởng Trần Việt Nga được "ăn chia", hưởng lợi cá nhân 8 tỉ. Còn chồng bà Nga bị cáo buộc hưởng lợi cá nhân gần 1 tỉ.

Bà Nga bị lãnh mức án cao thứ hai trong 55 người bị đưa ra xét xử. Người bị tuyên phạt mức án cao nhất 20 năm tù là ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm.

Bà Nga bị cáo buộc phạm tội với vai trò chủ mưu, cầm đầu và phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số tiền 12,7 tỉ đồng mà các chuyên viên nhận hối lộ. Còn ông Phong bị cáo buộc chủ mưu cầm đầu, chịu trách nhiệm số tiền cấp dưới nhận hối lộ lên đến gần 95 tỉ đồng.

Mức án tòa sơ thẩm tuyên với vợ chồng cựu Cục trưởng Trần Việt Nga cao hơn với mức án viện kiểm sát đề nghị trước đó. Trong phần luận tội, viện kiểm sát đề nghị bà Nga mức án 12-13 năm tù, ông Hoàng bị đề nghị 2-3 năm tù.

Công bố bản án, hội đồng xét xử đánh giá hành vi phạm tội của nhóm cựu lãnh đạo, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm là đặc biệt nghiêm trọng, nên cần phải xử lý nghiêm để đảm bảo tính răn đe.

Cơ chế "bôi trơn" của cựu Cục trưởng

Theo cáo buộc, bà Nga khi đương chức Cục phó và Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm đã thường xuyên "hành" doanh nghiệp, để từ đó tạo ra cơ chế ép họ phải chi tiền "bôi trơn" trong quá trình thực hiện việc thẩm xét hồ sơ, cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Thời gian đầu bà Nga vẫn ký giấy xác nhận đúng hạn. Tuy nhiên sau đó bà Nga thường để hồ sơ quá hạn không ký duyệt, hoặc trả lại hồ sơ với lý do không rõ ràng, không thuyết phục, không đúng với các quy định về quảng cáo.

Do đó một số cá nhân, giám đốc doanh nghiệp đã gọi điện hoặc trực tiếp đến Cục An toàn thực phẩm gặp chuyên viên thẩm xét để hỏi lý do chậm, muộn, cũng như nhờ hướng dẫn sửa, bổ sung hồ sơ do nội dung yêu cầu không rõ ràng.

Các chuyên viên của cục đã "nói nhỏ" với doanh nghiệp muốn tạo điều kiện thì phải theo "cơ chế của chị Nga", chi 4-8 triệu đồng một hồ sơ. Mỗi hồ sơ được duyệt, chuyên viên phải chuyển lại 2 triệu cho nữ Cục trưởng.

Trong phần thẩm vấn, trước bục khai báo bà Nga phân trần khi phụ trách lĩnh vực thẩm duyệt hồ sơ quảng cáo đã "nghe anh em trong cục nói về việc nhận tiền, đây cũng là tình hình chung của các phòng khác".

Sau đó, nữ cựu Cục trưởng lại nói nhận thấy có việc các chuyên viên nhận tiền từ doanh nghiệp mức 4-8 triệu đồng một hồ sơ, tùy mức độ khó.

Viện kiểm sát nhắc nhở đó là thực tế số tiền các chuyên viên đã nhận của các doanh nghiệp sau khi nữ Cục trưởng đưa ra cơ chế thu như vậy. Trên cơ sở đó chuyên viên mới chuyển tiền cho Cục trưởng.

Trả lời sau đó, chuyên viên Trần Thị Thu Liễu cho hay được bà Nga gọi lên phòng nói rằng các phòng ở cục đều có cơ chế cả, và hỏi mỗi hồ sơ lãnh đạo ký có được "chia" 2 triệu hay không. Dù sếp không nói thẳng nhưng Liễu hiểu là bà Nga "yêu cầu, chỉ đạo", chứ không phải gợi ý.

Theo cáo buộc, từ chỉ đạo của bà Nga, các chuyên viên đã nhận tổng cộng 12,7 tỉ đồng tiền "bôi trơn" của các doanh nghiệp để được duyệt nhanh nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Số tiền thu được, các chuyên viên thống nhất ăn chia theo cơ chế chia cho bà Trần Việt Nga 2 - 3,5 triệu đồng mỗi hồ sơ cấp phép.

Thấy nhiều vụ án hối lộ mới dừng nhận tiền

Bà Trần Việt Nga và chồng là ông Lê Hoàng cùng có học vị tiến sĩ. Bà Nga bị bắt sau 11 tháng nhận chức Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm. Chồng bà cũng bị bắt khi đương chức Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh.

Hành vi nhận hối lộ của chồng bà Nga được xác định xảy ra khi ông Lê Hoàng giữ chức Trưởng phòng tại Cục An toàn thực phẩm.

Quá trình xét hỏi tại tòa, ông Lê Hoàng cho biết sau khi có chỉ đạo từ Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, ông đã họp thống nhất toàn bộ phòng cùng các chuyên viên việc nhận tiền, nhưng không nêu rõ mức tỉ lệ chia.

"Bị cáo chỉ nêu sau khi xử lý hồ sơ làm đúng quy định không yêu cầu gửi quà, trong trường hợp doanh nghiệp cảm ơn thì nhận", ông Hoàng khai và cho biết giao một người khác làm đầu mối nhận tiền.

"Bị cáo có tổ chức họp phòng bàn bạc cơ chế nhận tiền và chia tiền của doanh nghiệp không?", viện kiểm sát thẩm vấn. Ông Hoàng khẳng định không chỉ đạo, mà được chuyên viên Hoàng Thanh Hà báo cáo về việc nhận tiền cảm ơn của doanh nghiệp.

"Bị cáo có nói với Hà các việc đó cứ triển khai thực hiện theo cơ chế cũ, còn bị cáo không chỉ đạo và hướng dẫn gì thêm", ông Hoàng trình bày.

Chồng của cựu Cục trưởng cho biết thêm từ tháng 12-2022 chỉ đạo cấp dưới không nhận tiền cảm ơn từ doanh nghiệp. "Lý do vì thời gian đó bị cáo nhận thức được nhiều vụ án liên quan nhận hối lộ nên đề nghị không nhận tiền cảm ơn nữa", ông nói tại tòa.

Ông Hoàng bị cáo buộc đã thống nhất với cấp phó để cho các chuyên viên nhận tiền của các doanh nghiệp trong quá trình thẩm xét hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm. Sau khi các chuyên viên nhận tiền sẽ tập hợp chuyển cho ông Hoàng để đưa lên lãnh đạo cục.

Ông Hoàng phải chịu trách nhiệm với số tiền gần 7 tỉ đồng do các chuyên viên đã nhận hối lộ, trong đó ông hưởng lợi cá nhân chiếm đoạt gần 1 tỉ đồng.

Nói lời sau cùng tại tòa, vợ chồng cựu Cục trưởng đều bật khóc nói lời đau xót và ân hận. "Bị cáo hiểu rằng mỗi đồng tiền không chính đáng mà mình nhận là một nhát dao cắt vào niềm tin của người dân đối với công lý và sự liêm chính", bà Nga phân trần.

Ông Lê Hoàng thừa nhận sai phạm trong vụ án này "là bài học sâu sắc, đắt giá và cay nghiệt mà bị cáo sẽ không bao giờ quên và không bao giờ tái phạm".

Nguồn: Tuổi trẻ