Xu hướng suy giảm số lượng cửa hàng nhỏ tại Séc đang có dấu hiệu chững lại. Đầu tư vào hiện đại hóa và các chương trình hỗ trợ công đã giúp nhiều điểm bán lẻ trụ vững. Nếu như năm 2024 có 163 cửa hàng dưới 400 m² phải đóng cửa, thì năm ngoái con số này chỉ còn 55. Dù vậy, các cửa hàng ở khu vực nông thôn vẫn là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất và tương lai tại đây vẫn còn nhiều bất định.

Theo số liệu của hãng nghiên cứu NIQ, năm 2025 trên toàn quốc còn 11.483 cửa hàng loại này, giảm hơn 2.000 so với năm 2017 (13.758 cửa hàng). Năm 2025 là năm có kết quả tích cực thứ hai kể từ 2019. Ngoại lệ trong xu hướng dài hạn là năm 2021, khi số lượng cửa hàng còn tăng thêm gần 100 điểm bán. Ngược lại, năm 2019 là giai đoạn khó khăn nhất, với gần 200 cửa hàng biến mất. “Xu hướng dài hạn không thay đổi: các cửa hàng nhỏ chịu áp lực lớn về hiệu quả và dần bị thu hẹp,” bà Kamila Halačková từ NIQ nhận định.

Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Truyền thống Séc, ông Pavel Březina, cho rằng có nhiều yếu tố đứng sau việc tốc độ đóng cửa chậm lại. “Ở nhiều nơi, các cửa hàng nhỏ đã hiện đại hóa, mở rộng dịch vụ, nhờ vậy giữ chân được khách. Bên cạnh đó, chính quyền trung ương và địa phương cũng quan tâm hơn đến việc duy trì mạng lưới cung ứng hàng hóa tại các xã nhỏ,” ông nói.

Ông nhấn mạnh vai trò của chương trình Obchůdek 2021+ cũng như hỗ trợ từ các tỉnh và xã, chẳng hạn trợ giá, hoặc cho thuê mặt bằng công với mức tiền thuê mang tính tượng trưng.

Không chỉ là câu chuyện kinh tế  
Chương trình của Bộ Công nghiệp và Thương mại đến nay đã hỗ trợ khoảng 2.300 cửa hàng, bảo đảm khả năng tiếp cận hàng hóa thiết yếu cho khoảng 250.000 người dân. Hiện một đợt kêu gọi mới với tổng ngân sách gần 50 triệu korun đang được triển khai.

“Không chỉ là bài toán lợi nhuận. Ở nhiều làng xã, cửa hàng là một trong những không gian sinh hoạt và gặp gỡ cuối cùng còn lại,” ông Pavel Vinkler, đại diện Bộ Công nghiệp và Thương mại, nhấn mạnh. Theo ông, nguồn hỗ trợ hiện cũng được dùng cho hiện đại hóa, số hóa, trong đó có mô hình cửa hàng tự động hoặc kết hợp (hybrid).

Thị trưởng xã Vysočina, ông Tomáš Dubský, khẳng định việc giữ được cửa hàng tại địa phương là vấn đề then chốt đối với các xã. “Nhiều địa phương không ngừng tìm cách thu hút và giữ chân nhà bán lẻ, hoặc trực tiếp đứng ra vận hành cửa hàng của xã,” ông cho biết, đồng thời đánh giá mô hình cửa hàng tự động là một trợ lực đáng kể.

Mô hình cửa hàng không người bán ngày càng quan trọng  
Theo ông Březina, mô hình không người bán đang đóng vai trò ngày càng lớn. Nhờ đó, các điểm bán có thể mở rộng thời gian hoạt động, tăng sự tiện lợi cho khách, mà vẫn kiểm soát được chi phí nhân sự. Các cửa hàng tự động bắt đầu xuất hiện ở Séc từ năm 2021. Chuỗi COOP hiện vận hành khoảng 160 điểm bán loại này. Những hệ thống khác như Můj Obchod hay Bala cũng đang dần triển khai, và công nghệ này đã bắt đầu thâm nhập vào cả các cửa hàng do xã trực tiếp quản lý.

Theo Idnes