8 sự kiện thế giới năm 2024
Tin thế giới
author30/12/2024 13:19

Năm nay chứng kiến các cuộc bầu cử quan trọng cùng nhiều xung đột và biến động, nhưng cũng ghi dấu ấn với một số thành tựu khoa học, công nghệ.

Ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ

Anh-1-1734940104-9358-1734948639.jpg

Bước vào năm bầu cử, ông Trump đối mặt nhiều hoài nghi trong đảng Cộng hòa về năng lực chính trị và tầm ảnh hưởng sau nhiệm kỳ thứ nhất nhiều hỗn loạn. 4 vụ truy tố cấp bang và liên bang cũng được coi là trở ngại lớn với ứng viên tổng thống 78 tuổi.

Tuy nhiên, rắc rối pháp lý dường như không thể cản bước tranh cử của ông Trump. Hình ảnh ông với gương mặt vương máu, vung nắm đấm lên trời và hô vang "chiến đấu" sau vụ ám sát hụt tại Bulter, bang Pennsylvania hôm 13/7 đã trở thành biểu tượng cho chiến dịch tranh cử của ứng viên đảng Cộng hòa, thu hút đông đảo sự ủng hộ.

Sự ủng hộ đó tiếp tục được duy trì ngay cả khi đối thủ của ông là Tổng thống Joe Biden rút khỏi cuộc đua, trao lại cơ hội cho Phó tổng thống Kamala Harris, người đã quyên được số tiền tài trợ kỷ lục trong những tuần đầu tiên tranh cử. Phần lớn các đơn vị thăm dò dư luận Mỹ đều đánh giá đây là cuộc bầu cử "sít sao nhất" trong lịch sử.

Nhưng họ đã sai, khi ông Trump đã đánh bại bà Harris cả về phiếu đại cử tri lẫn phiếu phổ thông, trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên có hai nhiệm kỳ không liên tiếp trong một thế kỷ, báo hiệu những thay đổi rất lớn về cả về đối nội và đối ngoại của Mỹ.

Anh-2-1734940104-9589-1734948639.jpg

Về đối nội, ông Trump nhiều lần tuyên bố sẽ siết chặt an ninh biên giới, trục xuất hàng loạt người nhập cư trái phép, điều có thể ảnh hưởng đến khoảng 11 triệu người ở Mỹ. Ông cũng xem xét xóa bỏ luật "sinh ở Mỹ là công dân Mỹ", đóng băng quy định về khí hậu, cải cách hệ thống y tế, cũng như nhắm đến một số đối thủ chính trị.

Giới quan sát cho rằng nước Mỹ sẽ chứng kiến những thay đổi chưa từng thấy trong 4 năm nhiệm kỳ tiếp theo của ông Trump, bắt đầu từ nỗ lực tinh giản bộ máy, cho tới chiến dịch trục xuất lớn kỷ lục, hay những chính sách cắt giảm quy định, thuế cho doanh nghiệp, tăng cường khai thác dầu khí.

Về đối ngoại, ông Trump xem xung đột Ukraine là ưu tiên chính sách hàng đầu, tuyên bố sẽ chấm dứt cuộc xung đột "trong 24 giờ" bằng cách buộc cả hai bên ngồi vào bàn đàm phán. Cam kết này khiến Ukraine lo lắng rằng ông Trump sẽ cắt giảm viện trợ, gây áp lực buộc Kiev chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ với Moskva để đổi lấy hòa bình.

Ông cũng khiến các đồng minh lẫn đối thủ thấp thỏm, khi liên tiếp tung ra những lời đe dọa áp thuế với Canada, Mexico, thậm chí dọa rút Mỹ khỏi NATO, đồng thời duy trì áp lực cạnh tranh siêu cường và tìm cách làm giảm ảnh hưởng của Trung Quốc. Ông ấp ủ kế hoạch áp thuế 60% với toàn bộ hàng hóa Trung Quốc, nguy cơ đẩy hai nền kinh tế hàng đầu thế giới vào một cuộc chiến thương mại khốc liệt hơn.

Theo Ray Dalio, bình luận viên của TIME, trong nhiệm kỳ của ông Trump, trật tự thế giới do Mỹ dẫn dắt từ sau Thế chiến II sẽ phân mảnh thành những trật tự nhỏ hơn. Trong đó, Mỹ theo đuổi chính sách "nước Mỹ trên hết" với danh sách đồng minh, đối thủ một cách rõ ràng.

"Vai trò của các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc, WTO, IMF, Ngân hàng Thế giới sẽ suy giảm dưới thời ông Trump, khi thế giới chia thành những cực nhỏ hơn, vì những lợi ích riêng nhiều hơn thay vì phối hợp với nhau giải quyết các thách thức chung như trước đây", Dalio nhận định.

Xung đột liên tiếp bùng nổ ở Trung Đông

Mâu thuẫn âm ỉ ở Trung Đông suốt thời gian dài đã bùng nổ cuối năm 2023, khi nhóm vũ trang Hamas ở Gaza tấn công miền nam Israel. Tel Aviv mở chiến dịch vào dải đất đáp trả và chưa có dấu hiệu dừng lại. Chiến dịch của Israel đã khiến khoảng 45.000 người Palestine thiệt mạng, tàn phá phần lớn Dải Gaza và châm ngòi cho những xung đột quy mô lớn hơn trên khắp Trung Đông.

5-1734941484-1370-1734948641.jpg

Tại Lebanon, nhóm vũ trang Hezbollah liên tục tập kích Israel để thể hiện đoàn kết với đồng minh Hamas. Sau gần một năm "giao tranh có kiểm soát", Israel từ tháng 9 mở chiến dịch tấn công Hezbollah ở miền nam Lebanon, tăng cường các cuộc không kích hạ sát thủ lĩnh và nhiều thành viên cấp cao của nhóm. Chính phủ Lebanon cho biết hơn 4.000 người đã thiệt mạng trong các trận giao tranh dữ dội giữa Israel và Hezbollah, trước khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 27/11.

Để ủng hộ người dân Gaza, nhóm Houthi ở Yemen cũng liên tục tập kích tàu hàng có liên hệ với Israel và Mỹ qua Biển Đỏ, khiến hàng loạt hãng vận tải biển từ bỏ cung đường này và chọn hành trình dài hơn vòng qua châu Phi, đẩy chi phí gia tăng.

Cả Hamas, Hezbollah và Houthi đều là các nhóm vũ trang trong "Trục Kháng chiến" được Iran hậu thuẫn. Cuộc đối đầu ngấm ngầm giữa Israel và Iran cuối cùng cũng bùng phát thành giao tranh trực tiếp. Hai bên đã hai lần tập kích lãnh thổ nhau vào tháng 4 và tháng 10, đẩy Trung Đông sát bờ vực một cuộc chiến toàn diện.

Theo dự án Economics Observatory (ECO), các xung đột liên tục bùng phát ở Trung Đông, nơi có nhiều quốc gia xuất khẩu dầu lớn, sẽ làm tăng nguy cơ bất ổn địa chính trị toàn cầu, có thể đẩy giá dầu, cước vận tải biển lên cao, kéo theo lạm phát và làm hoạt động kinh tế thế giới chững lại.

Do những bất ổn ở Trung Đông, Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo GDP toàn cầu năm nay tăng trưởng 2,6%, năm 2025 tăng trưởng 2,7%, đều thấp hơn mức trung bình 3,1% trong thập niên trước đại dịch Covid-19.

Căng thẳng Trung Đông còn làm tăng dòng người tị nạn, gây áp lực lên các nước láng giềng. Nhiều quốc gia phải tăng chi tiêu quân sự để ứng phó, đồng nghĩa đầu tư vào hạ tầng, kinh tế bị cắt giảm, cản trở tăng trưởng.

Các nước Trung Đông chưa thể biết điều gì đang chờ đợi họ trong năm 2025, nhưng Dennis Ross, nhà nghiên cứu tại Viện Washington về chính sách Cận Đông, cho rằng khu vực vẫn có cơ hội để bình lặng nếu chính quyền ông Trump thúc đẩy Hiệp ước Abrahams, giúp Israel bình thường hóa quan hệ với một số nước Arab và chấm dứt những xung đột dai dẳng.

Quân nổi dậy lật đổ chính phủ Syria

Khi các cuộc chiến ở Trung Đông chưa hạ nhiệt, một điểm nóng khác bùng lên. Tận dụng thời điểm Hezbollah suy yếu, Iran mất lợi thế trước Israel, phe đối lập ở Syria trỗi dậy, tấn công và chiếm hàng loạt thành phố chiến lược. Các tay súng Hayat Tahrir al-Sham (HTS) được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn sáng 8/12 tiến vào thủ đô Damascus, buộc tổng thống Bashar al-Assad phải từ chức và sang Nga xin tị nạn, chấm dứt 53 năm nắm quyền của gia tộc Assad cũng như cuộc nội chiến kéo dài hơn 13 năm ở nước này.

Đây là kết quả của chiến dịch tấn công chớp nhoáng trong 11 ngày của liên minh nổi dậy do HTS dẫn đầu, khiến cả thế giới bất ngờ. Nó cũng mở ra một thời kỳ mới không chỉ với Syria, khi sự ổn định của nước này có thể giúp kiềm chế chủ nghĩa khủng bố, cho phép người tị nạn trở về quê nhà, thậm chí tham gia Hiệp ước Abrahams giúp Israel bình thường hóa quan hệ với một số nước Arab mà Mỹ làm trung gian.

Một người đàn ông vẫy cờ của phe đối lập ăn mừng chính phủ Syria sụp đổ ở Aleppo ngày 8/12. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, sự sụp đổ của chính quyền Assad cũng để lại khoảng trống quyền lực ở Syria, đẩy đất nước vào tình cảnh "chia 5 xẻ 7". Nếu chính quyền mới do HTS lãnh đạo không thể thúc đẩy đoàn kết dân tộc, Syria có thể tiếp tục rơi vào hỗn loạn, khi các phe phái đấu đá tranh giành quyền lực. Điều này hoàn toàn có thể khiến Syria bị tách thành những vùng lãnh thổ nhỏ hơn mà không bên nào đủ khả năng thống nhất đất nước.

Chính biến Syria còn xoay chuyển cán cân quyền lực địa chính trị Trung Đông, biến quốc gia này thành mục tiêu giành giật ảnh hưởng của các cường quốc khu vực, khiến nỗ lực vãn hồi hòa bình đối mặt nhiều thách thức.

Theo giới phân tích, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel là những bên hưởng lợi nhiều nhất, trong khi Nga và Iran giảm ảnh hưởng tại khu vực, có nguy cơ đánh mất các lợi ích chiến lược sau nhiều năm dồn sức ủng hộ chính quyền tổng thống Assad.

Chiến sự Nga - Ukraine chứng kiến nhiều bước ngoặt

Sau thời gian dài củng cố phòng tuyến đối phó chiến dịch phản công của Ukraine, lực lượng Nga trong năm 2024 bắt đầu chuyển sang tiến công trên toàn mặt trận, dần đẩy đối phương vào thế chật vật phòng ngự và liên tục để mất các mục tiêu chiến lược, đặc biệt là ở Donetsk.

Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh, trụ sở tại Mỹ, cho thấy từ đầu năm đến nay, Nga giành được hơn 3.500 km2 lãnh thổ ở Ukraine, gấp 6 lần so với cả năm 2023. Kể từ khi xung đột nổ ra, tổng diện tích đất ở Ukraine mà Nga kiểm soát là 68.050 km2.

Lính Ukraine nã pháo về phía quân đội Nga tại Kherson, hồi tháng 3. Ảnh: Reuters

Với đà tiến công hiện nay, nhiều người cho rằng Nga có thể chiếm thành phố chiến lược Pokrovsk ở miền đông Ukraine vào đầu năm sau, làm suy yếu đáng kể tuyến phòng thủ và năng lực tiếp tế của Kiev, giúp họ tiến gần hơn mục tiêu kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk.

Dù bị đối thủ áp đảo cả về nhân lực lẫn hỏa lực, Ukraine vẫn có khả năng tạo ra bước ngoặt cho cuộc chiến khi mở chiến dịch tấn công tỉnh Kursk, miền tây Nga, hồi tháng 8 và kiểm soát hơn 1.300 km2 lãnh thổ. Chiến dịch Kursk được coi là một canh bạc lớn với Ukraine, giúp tăng vị thế mặc cả của họ trong các cuộc đàm phán tương lai với Nga.

Chiến sự Ukraine chứng kiến bước ngoặt tiếp theo khi Tổng thống Joe Biden hồi tháng 11 cho phép Kiev sử dụng tên lửa tầm xa ATACMS tập kích mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga. Để đáp trả, Nga đã phóng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm mới mang tên Oreshnik vào Ukraine, đẩy xung đột đến ngưỡng nguy hiểm mới.

Giới chuyên gia đánh giá vụ phóng tên lửa mới này đã truyền thông điệp cứng rắn của Tổng thống Putin rằng nếu phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí tầm xa để Ukraine tập kích lãnh thổ Nga, xung đột có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát, thậm chí biến cuộc chiến giữa hai quốc gia thành chiến tranh hạt nhân hủy diệt giữa các siêu cường.

Cuộc chiến càng kéo dài, rủi ro mà nó gây ra cho an ninh và ổn định toàn cầu càng lớn, đặc biệt khi Mỹ, bên ủng hộ lớn nhất của Ukraine, sắp có một tổng thống mới vô cùng khó đoán. Tuy nhiên, chính quan điểm muốn chấm dứt chiến sự nhanh chóng và sự khó lường của ông Trump lại được coi là cơ hội để hai bên ngồi vào bàn đàm phán.

Từ chỗ kiên quyết từ chối đàm phán với Nga, Tổng thống Volodymyr Zelensky bắt đầu thay đổi lập trường, thừa nhận Ukraine hiện không đủ sức giành lại một số lãnh thổ do Nga chiếm giữ, nên phải tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Nga cũng tuyên bố nước này sẵn sàng đàm phán theo những điều kiện nhất định, như Ukraine phải từ bỏ ý định gia nhập NATO và chấp nhận "thực tế mới" về 4 khu vực mà Nga đã sáp nhập gồm Kherson, Zaporizhzhia, Donetsk và Lugansk.

Các chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tin rằng 2025 sẽ là thời điểm quyết định đối với cuộc xung đột, khi cả Nga và Ukraine đều đang chịu áp lực lớn về kinh tế và quân sự sau ba năm đối đầu, thúc đẩy bước đột phá trên thực địa để chấm dứt giao tranh.

Ông Putin tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 5

Tổng thống Nga Vladimir Putin giành chiến thắng gần như tuyệt đối trong cuộc bầu cử hồi tháng 3 và đắc cử nhiệm kỳ thứ 5, trở thành người lãnh đạo Nga trong 6 năm tới. Chiến thắng này rất quan trọng, bởi nó giúp ông Putin củng cố vững chắc vị thế trên chính trường Nga, đồng thời khuếch đại thông điệp cứng rắn của mình với phương Tây.

Theo hiến pháp Nga sửa đổi năm 2021, Tổng thống Putin về lý thuyết có thể tiếp tục tranh cử thêm một nhiệm kỳ 6 năm nữa, cho phép ông tại nhiệm đến năm 2036. Việc tái đắc cử và viễn cảnh nắm quyền thêm 12 năm nữa tạo điều kiện cho ông Putin, 71 tuổi, có nhiều thời gian hơn để thực thi các cam kết và chương trình hành động của mình và củng cố di sản chính trị mà ông đã xây dựng trong gần 25 năm qua.

Với vai trò lãnh đạo một cường quốc đối trọng với phương Tây, mọi hành động của Tổng thống Putin đều sẽ tác động mạnh mẽ tới bàn cờ địa chính trị thế giới. Những gì ông làm năm qua được cho là chỉ báo sớm về những mục tiêu mà ông chủ Điện Kremlin hướng tới trong cả nhiệm kỳ.

Trong khi tiếp tục chiến dịch quân sự ở Ukraine, Tổng thống Putin đang chỉ đạo thực hiện những bước chuyển đổi quan trọng nhằm tái cấu trúc đất nước thành xã hội thời chiến và xem phương Tây là kẻ thù trực tiếp đe dọa đến tồn vong của nước Nga.

Dưới sự lãnh đạo của ông, với các quyết sách chi tiêu khổng lồ cho quân sự, kinh tế Nga tăng trưởng 3,6% vào năm 2023 và đang trên đà tăng trưởng 3,2% vào năm 2024, bất chấp loạt lệnh trừng phạt chưa từng có của phương Tây, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Ngân sách quốc phòng Nga giai đoạn 2025-2027 đạt mức kỷ lục 126 tỷ USD, tương đương hơn 30% tổng ngân sách quốc gia.

Về đối ngoại, bên cạnh việc thắt chặt quan hệ với các đồng minh như Trung Quốc, Iran hay Triều Tiên, Tổng thống Putin còn cho thấy quyết tâm đối đầu phương Tây. Điều đó được thể hiện rõ nhất qua việc duyệt học thuyết hạt nhân mới, hạ thấp đáng kể ngưỡng kích hoạt vũ khí nguyên tử, tăng thêm khả năng răn đe của Nga với phương Tây và Ukraine trong bối cảnh xung đột vẫn căng thẳng.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì lễ đón Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh ngày 16/5. Ảnh: Reuters

Theo Angela Stent, chuyên gia từ Viện Brookings, Mỹ, việc Tổng thống Putin tái đắc cử đã định hình hướng đi cho nước Nga trong hàng chục năm tiếp theo, trong đó quan hệ giữa Moskva và phương Tây sẽ không thể quay lại như trước đây mà sẽ tiếp tục "căng thẳng trong tầm kiểm soát". Điều này sẽ tiếp tục diễn ra ngay cả khi xung đột Ukraine được đóng băng hay chấm dứt.

"Tổng thống Putin sẽ tiếp tục con đường hiện tại, từ bỏ phần lớn mối quan hệ với Mỹ và phương Tây cho đến khi ông thấy lý do để tin rằng họ sẽ tôn trọng các lợi ích cốt lõi của Nga theo cách ông định nghĩa", Paul Saunders, chủ tịch Trung tâm vì Lợi ích Quốc gia, trụ sở tại Washington, bình luận.

Tổng thống Hàn Quốc ban bố thiết quân luật

Khi năm 2024 chuẩn bị khép lại, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol khiến cả đất nước và thế giới bị sốc khi bất ngờ ban bố thiết quân luật đêm 3/12, điều các đơn vị đặc nhiệm tới bao vây tòa nhà quốc hội, ra lệnh cấm các hoạt động chính trị và kiểm soát phương tiện truyền thông.

Lệnh thiết quân luật lập tức đẩy Hàn Quốc, một trong những nền kinh tế hàng đầu châu Á, vào hỗn loạn, làm dấy lên nỗi lo về quá khứ quân phiệt mà người Hàn không bao giờ muốn quay lại. Các nghị sĩ đã nhanh chóng tới nhà quốc hội để triệu tập phiên họp khẩn thông qua nghị quyết bãi bỏ thiết quân luật, với niềm tin rằng họ là lá chắn cuối cùng để bảo vệ nền dân chủ Hàn Quốc.

Bất chấp sự ngăn cản của quân đội, các nghị sĩ thông qua được nghị quyết lúc rạng sáng 4/12, kết thúc lệnh thiết quân luật. Dù chỉ tồn tại trong 6 giờ, lệnh thiết quân luật của ông Yoon đã gây ra nhiều hệ lụy với Hàn Quốc và cả khu vực.

Dù Tổng thống Yoon lên tiếng xin lỗi, quốc hội Hàn Quốc vẫn quyết tâm luận tội ông và thành công trong lần bỏ phiếu thứ hai, khiến ông bị đình chỉ chức vụ và phải trao lại quyền lực cho Thủ tướng Han Duck-soo, người trở thành quyền Tổng thống. Hàng loạt tướng lĩnh Hàn Quốc cũng bị bắt và điều tra với cáo buộc nổi loạn liên quan thiết quân luật.

Bản thân ông Yoon cũng bị cấm xuất cảnh và bị nhiều bên điều tra cùng lúc, trong lúc chờ Tòa án Hiến pháp đưa ra phán quyết về số phận chính trị của ông. Ông và một số cộng sự thân cận có thể đối mặt án tù chung thân hoặc thậm chí án tử hình nếu bị kết tội.

an2-1734947775-9934-1734948643.jpg

Việc Tổng thống Yoon bị đình chỉ chức vụ đã đẩy chính trường Hàn Quốc vào cảnh rối ren, khi phe đối lập ngày 27/12 tiếp tục luận tội quyền Tổng thống Han Duck-soo, cáo buộc ông kích động nổi loạn và là một trong những "thủ phạm chính" gây ảnh hưởng đến tuyên bố thiết quân luật của ông Yoon. Ông Han là Thủ tướng, quyền Tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc bị luận tội.

Ảnh hưởng của lệnh thiết quân luật không chỉ giới hạn ở Hàn Quốc. Giới quan sát cho rằng những bất đồng, chia rẽ trong chính giới Hàn Quốc có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ hợp tác với đồng minh Mỹ. Niềm tin chiến lược giữa hai bên có thể suy giảm, khi ông Yoon và quân đội Hàn Quốc đã không thông báo cho phía Mỹ về lệnh thiết quân luật, khiến lực lượng Mỹ đồn trú ở Hàn Quốc không biết các đối tác đang điều quân tới đâu vào đêm 3/12.

Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Tae-yul thừa nhận bất ổn chính trị ở nước này đã làm gián đoạn nỗ lực ngoại giao vào thời điểm họ rất cần củng cố quan hệ với Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump. Ông Trump từng phàn nàn về việc tại sao Mỹ phải chi nhiều tiền để bảo vệ những quốc gia xa xôi như Hàn Quốc.

Một doanh nghiệp Hàn Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD vào Mỹ cho hay họ đang bị mắc kẹt với chủ nghĩa bảo hộ thương mại của ông Trump, trong khi không ai trong chính phủ Hàn Quốc đứng ra bảo vệ lợi ích của họ vào thời điểm cần thiết nhất.

Kinh tế thế giới đối mặt nhiều khó khăn

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu năm 2024 tăng trưởng ổn định. Tuy nhiên, xung đột bùng phát ở nhiều nơi khiến kinh tế các nước chưa cải thiện rõ rệt, lợi nhuận giảm, cạnh tranh tăng và sự xuất hiện của AI đã thổi bùng làn sóng sa thải. Các doanh nghiệp ngành công nghệ như Intel hồi tháng 8 thông báo sẽ cắt giảm 17.500 lao động, tương đương hơn 15% nhân sự, để đẩy mạnh tái cấu trúc. Dell muốn sa thải 12.000 nhân viên, trong khi Cisco muốn giảm 6.000 lao động.

Gã khổng lồ in ấn và sao chụp Xerox, công ty âm nhạc Universal Music Group, tập đoàn quản lý tài sản BlackRock và cả đại gia kinh doanh nông sản Cargill năm nay đều đã công bố kế hoạch sa thải. Về cuối năm, hàng loạt tập đoàn lớn khác cũng lên tiếng về ý định này, như Boeing, Bosch, Volkswagen hay Thyssenkrupp Steel.

Khó khăn kinh tế toàn cầu năm nay còn thể hiện ở số lượng doanh nghiệp nộp đơn xin bảo hộ phá sản, khi việc kinh doanh gặp nhiều thách thức do lãi suất cao, lạm phát tăng và người tiêu dùng thay đổi thói quen mua sắm. Trong 9 tháng đầu năm, số đơn xin bảo hộ phá sản tại Mỹ tăng 16,2% so với năm ngoái. Tại châu Âu, số đơn xin phá sản trong quý III tăng 2,7% so với quý trước đó.

Một số cái tên nổi bật trong làn sóng phá sản tại Mỹ là chi nhánh của hãng mỹ phẩm The Body Shop, chuỗi nhà hàng hải sản lớn nhất thế giới Red Lobster, hãng xe điện Fisker, hãng bán lẻ đồ điện tử và nội thất Conn’s HomePlus, hãng bán lẻ Big Lots, công ty đồ gia dụng Tupperware và hãng bay giá rẻ Spirit Airlines.

Tại châu Âu, hãng thời trang Esprit năm nay nộp đơn xin phá sản với các chi nhánh ở Đức, Bỉ và Thụy Sĩ. Tháng trước, Gerhardi Kunststofftechnik, công ty 228 tuổi chuyên cung cấp linh kiện cho Mercedes-Benz, cũng rơi vào tình trạng tương tự.

Ở Trung Quốc, hai công ty con của hãng xe điện China Evergrande New Energy Vehicle (Evergrande NEV) hồi tháng 8 thông báo sẽ tiến hành quy trình phá sản để tái cơ cấu theo yêu cầu của chủ nợ. Một chi nhánh của hãng sản xuất pin mặt trời Zhejiang Akcome New Energy Technology (Trung Quốc) cũng tuyên bố phá sản đầu năm nay do không thể trả nợ.

Kinh tế thế giới năm 2025 được dự báo còn gặp nhiều thách thức hơn, khi xung đột tại Trung Đông và Đông Âu chưa chấm dứt và rủi ro chủ nghĩa bảo hộ tăng lên khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng thống Mỹ. Trong bối cảnh đó, Alvaro Santos Pereira, nhà kinh tế trưởng của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho rằng "cải tổ nhằm mở cửa thị trường và tạo ra các động lực cạnh tranh lành mạnh vẫn là chìa khóa để hồi sinh tăng trưởng" cho các doanh nghiệp toàn cầu.

Công nghệ đưa người lên sao Hỏa đạt bước tiến

Năm 2024 ghi nhận nhiều thành công của các chương trình vũ trụ, trong đó có màn bắt tên lửa Starship bằng "đũa" ngoạn mục của công ty hàng không vũ trụ Mỹ SpaceX, mở ra cánh cửa mới cho tham vọng đưa người lên sao Hỏa của tỷ phú Elon Musk, CEO SpaceX.

Tên lửa tái sử dụng này gồm tầng đẩy Super Heavy bên dưới và tàu vũ trụ Starship bên trên. Với chiều cao hơn 120 m và khả năng tạo ra lực đẩy khoảng 8.000 tấn khi phóng, đây là tên lửa lớn nhất và mạnh nhất từng được chế tạo trên thế giới.

Đây được coi là sự kiện lịch sử với ngành hàng không vũ trụ, giúp hiện thực hóa những chuyến bay xa và dài ngày trong không gian với chi phí ngày càng rẻ. Musk tin rằng trong tương lai, cánh tay đũa có thể nhanh chóng đưa tên lửa trở lại bệ phóng, cho phép nó có thể được tiếp nhiên liệu và cất cánh lần nữa chỉ trong vòng 30 phút sau khi hạ cánh.
Với sức chở lớn và khả năng tái sử dụng nhanh, Starship sẽ giúp giảm đáng kể chi phí phóng, từ 2.300 USD/kg hàng hóa lên quỹ đạo hiện nay (với tên lửa Falcon 9) xuống còn 100 USD. Hàng hóa như vệ tinh cũng ít bị giới hạn về khối lượng và kích thước.

Điều này giúp việc xây dựng những mạng lưới vệ tinh lớn sẽ nhanh hơn, tăng đáng kể dịch vụ dữ liệu không gian. Starship cũng khiến việc bay lên vũ trụ trở nên rẻ hơn với mọi người, giúp ngành hàng không vũ trụ phát triển đột phá.

Musk hy vọng rằng trong hai năm tới, những chuyến tàu Starship đầu tiên không mang theo con người sẽ được phóng và hạ cánh ở sao Hỏa, tạo tiền đề để chuyến bay chở người đầu tiên đến hành tinh này sẽ diễn ra trong 4 năm tiếp theo.

Từ đó, tốc độ chuyến bay sẽ tăng nhanh chóng với mục tiêu xây dựng một thành phố tự cung tự cấp trong khoảng 20 năm, hướng tới xây dựng cộng đồng một triệu dân cư trên sao Hỏa, biến con người trở thành loài đa hành tinh.

Kỳ vọng vào thế giới tươi đẹp hơn

Sau những biến động, rối ren của năm 2024, Giáo hoàng Francis ngày 28/12 kỳ vọng thế giới trong năm mới sẽ "hòa bình, tràn đầy tình hữu nghị và lòng biết ơn", kêu gọi mọi người không từ bỏ niềm hy vọng và sự tử tế.

"Chiến tranh, bất bình đẳng xã hội và nhiều hình thức bạo lực khác mà chúng ta đã chứng kiến mỗi ngày qua sẽ không khiến chúng ta nản lòng hay bi quan", Giáo hoàng nói. "Dù không biết ngày mai sẽ ra sao, chúng ta đừng bao giờ nhìn vào tương lai với sự chán nản và thoái chí. Thế giới tràn đầy niềm hy vọng và sự tử tế sẽ là một thế giới tốt đẹp hơn".

Nguồn: Vnexpress

Chia sẻ:
Có thể bạn cũng thích
Drone Ukraine.webp
Drone Ukraine phát nổ tại cảng Romania, lo ngại chiến sự lan sang các nước NATO
Drone hải quân của Ukraine đã phát nổ tại cảng Constanta của Romania trên Biển Đen ngày 5-6, làm dấy lên thêm lo ngại về nguy cơ xung đột lan sang lãnh thổ các nước thành viên NATO.
05-06-2026
Nhập cư.webp
Ông Trump thắng lớn khi Thượng viện Mỹ duyệt 70 tỉ USD cho chiến dịch siết nhập cư
Thượng viện Mỹ chính thức thông qua dự luật cấp thêm 70 tỉ USD cho Bộ An ninh nội địa (DHS) nhằm tăng cường thực thi chính sách nhập cư, mang lại chiến thắng lập pháp quan trọng cho Tổng thống Donald Trump.
05-06-2026
Putin.webp
Điện Kremlin: Ông Putin đã đọc thư của ông Zelensky
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã được thông báo về bức thư của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong đó đề nghị hai lãnh đạo gặp nhau trực tiếp.
05-06-2026
LHQ.png
LHQ: Toàn cầu tiến gần cuộc khủng hoảng đói nghèo vì chiến sự Trung Đông
Liên hợp quốc ngày 5-6 cho rằng những dự báo bi quan về cuộc khủng hoảng đói nghèo toàn cầu do chiến sự Trung Đông đang dần trở thành hiện thực, khi giá năng lượng tăng cao và chuỗi cung ứng lương thực tiếp tục bị gián đoạn.
05-06-2026
Hẻm núi.jpg
El Nino đe dọa gây thời tiết cực đoan khắp châu Á
Thế giới đứng trước nguy cơ hứng El Nino cường độ mạnh trong năm nay, làm trầm trọng nắng nóng ở Ấn Độ, gây mưa lớn tại Trung Quốc và ảnh hưởng ngành nông nghiệp Đông Nam Á.
05-06-2026
Putin 3.webp
Tổng thống Putin nói về khả năng tái tranh cử
Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, theo hiến pháp, ông có thể phục vụ thêm một nhiệm kỳ nữa nếu tái tranh cử và giành chiến thắng.
05-06-2026
Trump 4.webp
Hạ viện Mỹ thông qua đạo luật viện trợ cho Ukraine
Hạ viện Mỹ thông qua đạo luật viện trợ cho Ukraine và áp đặt lệnh trừng phạt mới với Nga, giáng đòn chính trị vào lập trường của ông Trump.
05-06-2026
Sahara.webp
Gần 50 người chết khát giữa sa mạc Sahara
49 người chết khát tại vùng hẻo lánh trên sa mạc Sahara ở Niger sau khi xe tải chở họ bị hỏng, hai người sống sót nhờ đi bộ 50 km tìm nước.
05-06-2026
Trump.webp
Hạ viện Mỹ tăng áp lực với cuộc chiến Iran của ông Trump
Nghị quyết yêu cầu chấm dứt chiến sự Iran mà Hạ viện Mỹ thông qua cho thấy rạn nứt trong đảng Cộng hòa cũng như sức ép ngày càng tăng với ông Trump.
05-06-2026
Zelensky 3.webp
Ông Zelensky gửi thư ngỏ cho ông Putin, đề nghị gặp trực tiếp
Tổng thống Zelensky đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện và gặp mặt trực tiếp bên ngoài Moskva trong bức thư ngỏ hiếm hoi gửi người đồng cấp Putin.
05-06-2026
Tin nổi bật
Mãn nhãn chương trình thực cảnh “Giai điệu hòa bình” tại Karlovy Vary
thuc canh.00_28_34_13.Still026.bmp
Tối ngày 5/6 tại Trung tâm Thành phố Karlovy Vary, đã diễn ra chương trình thực cảnh "Giai điệu hòa bình" tái hiện lại lịch sử áo dài Việt Nam trên truyền thuyết "Thánh mẫu Liễu Hạnh". Chương trình thu hút đông đảo bà con người Việt và người dân bản địa cùng du khách quốc tế theo dõi và quan tâm.
8 giờ trước
Tôn vinh những đóng góp đồng hành cùng Hoa hậu Áo dài Phu nhân toàn châu Âu 2026
thuc canh.00_03_18_18.Still006.bmp
Tối 5/6, tại Nhà hát Trung tâm thành phố Karlovy Vary (CH Séc), Ban Tổ chức Cuộc thi Hoa hậu Áo dài Phu nhân toàn châu Âu 2026 đã tổ chức Gala giao lưu, gặp mặt và kết nối doanh nghiệp.
9 giờ trước
Những tin nổi bật chiều thứ Sáu (5/6): Tổng thống Pavel ký thông qua cải cách trợ cấp trước sinh, Quảng trường Jiřák sẽ mở cửa trở lại bằng một lễ hội
download (17).jfif
Những tin nổi bật chiều thứ Sáu (5/6): Tổng thống Pavel phê chuẩn luật trợ cấp trước sinh, Quảng trường Jiřího z Poděbrad (Jiřák) sắp tái khai trương với lễ hội lớn; nghề làm ren truyền thống Vamberk được EU công nhận và bảo hộ.
13 giờ trước
Vysoké Mýto: Nổ bình gas trong căn hộ, một người bỏng nặng phải đi cấp cứu bằng trực thăng
download (16).jfif
Lực lượng cứu hỏa đang triển khai công tác cứu hộ tại Vysoké Mýto. Một bình khí gas đã phát nổ trong một căn hộ, khiến một người bị thương nặng. Nạn nhân đã được lực lượng cấp cứu đưa bằng trực thăng đến bệnh viện ở thành phố Brno.
15 giờ trước
Diễn biến mới trong vụ án kinh hoàng ở Kynšperk: Phát hiện thêm các phần thi thể khác
download (15).jfif
Cảnh sát hình sự tại Kynšperk nad Ohří đã phát hiện thêm những phần thi thể người chưa được xác định cụ thể, theo trang tin Novinky. Cảnh sát đã tìm kiếm các phần thi thể này từ hôm thứ Tư, khi họ phát hiện một cánh tay bị đứt rời ở phần vai gần một ngôi nhà trong khu vực. Theo thông tin của CNN Prima NEWS, cánh tay này thuộc về một đứa trẻ, nhiều khả năng là trẻ sơ sinh. Các điều tra viên cũng đã khám xét ngôi nhà của người phụ nữ bị bắt giữ vào tối thứ Năm liên quan đến vụ việc.
15 giờ trước
Lan tỏa vẻ đẹp và giá trị của Áo dài và phụ nữ Việt giữa thành phố điện ảnh Karlovy Vary
IMG_9970.jpg
Chiều 5.6, trong khuôn khổ sự kiện “Ngày hội quảng bá Văn hóa – Ẩm thực – Áo dài Việt Nam”, các thí sinh lọt vào vòng Chung kết cuộc thi Hoa hậu Áo dài phu nhân toàn châu Âu 2026 đã tham gia diễu hành áo dài tại khu vực trung tâm của TP Karlovy Vary. Hoạt động đã mang đến nhiều ấn tượng đối với người dân bản địa và du khách.
15 giờ trước
Va chạm giữa tàu hỏa và xe tải ở khu vực Prostějov, nhiều người bị thương nhẹ
download (14).jfif
Các lực lượng cứu hộ đã xử lý hậu quả của vụ va chạm giữa một đoàn tàu chở khách và một xe tải tại điểm giao cắt đường sắt ở khu vực Prostějov. May mắn là chỉ có một số người bị thương nhẹ. Cảnh sát hiện đang điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.
17 giờ trước
Hơn một nửa thanh thiếu niên tại Séc gặp vấn đề tâm lý
download (13).jfif
Sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên tại Séc đang trở thành một chủ đề ngày càng được quan tâm trong những năm gần đây. Theo tổ chức SOS dětské vesničky, hơn một nửa số thanh thiếu niên mà tổ chức này hỗ trợ đang gặp phải các vấn đề tâm lý. Giám đốc tổ chức Jindra Šalátová nhấn mạnh rằng nguyên nhân của những khó khăn này không chỉ xuất phát từ các sang chấn nghiêm trọng mà còn từ việc người lớn thiếu thời gian dành cho trẻ và thiếu sự giao tiếp với các em.
17 giờ trước
Thiếu đường vành đai và loạt sự cố: Giao thông Praha tê liệt trong giờ cao điểm
download (12).jfif
Giao thông ở Praha một lần nữa rơi vào tình trạng tê liệt trong giờ cao điểm buổi sáng. Không chỉ vì các vụ tai nạn mà tình hình còn trở nên phức tạp hơn do các đợt đóng đường, hạn chế giao thông và cả thời tiết xấu.
17 giờ trước
Đặc sắc “Ngày hội quảng bá Văn hóa – Ẩm thực – Áo dài Việt Nam” tại Karlovy Vary
IMG_9941.jpg
Sáng nay, 5.6 tại TP Karlovy Vary, đã diễn ra lễ khai mạc “Ngày hội quảng bá Văn hóa – Ẩm thực – Áo dài Việt Nam”. Sự kiện do Hội văn hoá nghệ thuật Việt Nam tại Cộng hòa Séc tổ chức, dưới sự bảo trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Séc, Liên hiệp hội người Việt Nam tại châu Âu và Liên hiệp hội phụ nữ Việt Nam tại châu Âu.
18 giờ trước
® 2020-2026 TAMDA MEDIA z.s. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.
Ghi rõ nguồn TAMDAMEDIA.eu khi phát hành lại thông tin từ website này
pencil