Anh và EU đạt thỏa thuận về chương trình đi lại dành cho thanh niên
Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã hoàn tất đàm phán về một loạt thỏa thuận nhằm tăng cường quan hệ song phương, trong đó nổi bật là chương trình cho phép người trẻ sang bên kia eo biển Manche sinh sống, làm việc hoặc học tập trong thời gian tối đa ba năm.

Văn phòng Thủ tướng Anh Andy Burnham công bố thông tin trên trong lúc ông tham dự hội nghị thượng đỉnh với lãnh đạo các thể chế EU tại Brussels. Theo Reuters và BBC, hai bên đã thống nhất lộ trình triển khai chương trình đi lại dành cho thanh niên và sẽ công bố chi tiết trong một tuyên bố chung.
“Thỏa thuận đã hoàn tất, các cuộc đàm phán đã kết thúc”, BBC dẫn lời người phát ngôn Chính phủ Anh cho biết.
Anh và EU sẽ bắt đầu triển khai các nội dung đã thống nhất. Tuy nhiên, quá trình này còn phải trải qua các thủ tục pháp lý cần thiết tại Anh và từng quốc gia thành viên EU. Đàm phán về một số vấn đề khác vẫn sẽ tiếp tục.
Tối đa 100.000 người trẻ mỗi bên được tham gia hằng năm
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là chương trình đi lại dành cho công dân Anh và EU từ 32 tuổi trở xuống. Theo kế hoạch, họ sẽ được phép sinh sống, làm việc hoặc học tập ở phía bên kia eo biển Manche trong một khoảng thời gian giới hạn.
Mỗi năm, tối đa 100.000 người từ mỗi bên có thể tham gia chương trình, với thời gian lưu trú lên tới ba năm. Cơ chế này sẽ khôi phục một phần những cơ hội mà người trẻ Anh không còn được hưởng sau khi nước này rời EU.
Tuy vậy, vấn đề học phí đối với sinh viên EU tại các trường đại học Anh vẫn chưa được giải quyết. EU muốn sinh viên từ các nước thành viên được đóng mức học phí tương đương sinh viên Anh, trong khi London đến nay chỉ đề xuất áp dụng mức phí ưu đãi thấp hơn mức hiện hành.
Theo BBC, thông báo của Văn phòng Thủ tướng Anh về việc tiếp tục đàm phán chủ yếu liên quan đến tranh cãi này. Truyền thông trước đó đưa tin hai bên đã dành thời hạn sáu tháng để tìm giải pháp cho vấn đề học phí.
Giảm rào cản thương mại hậu Brexit
Các thỏa thuận mới cũng sẽ tác động đáng kể đến doanh nghiệp, đặc biệt là những công ty kinh doanh thực phẩm và nông sản.
Thỏa thuận về các tiêu chuẩn vệ sinh và kiểm dịch động, thực vật — những quy định nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và cây trồng trước dịch bệnh và sinh vật gây hại — dự kiến loại bỏ phần lớn hoạt động kiểm tra hiện nay, đồng thời giảm thủ tục hành chính liên quan đến xuất khẩu.
Chính phủ Anh ước tính các điều kiện thương mại thuận lợi hơn có thể mang lại cho nền kinh tế nước này tới 5,1 tỷ bảng, tương đương khoảng 148 tỷ korun Séc, mỗi năm.
“Khi muốn xuất khẩu sản phẩm sang thị trường EU, Anh hiện phải trải qua hàng loạt khâu kiểm tra, đáp ứng nhiều yêu cầu thú y, vệ sinh và các điều kiện tương tự. Những quy định này sẽ được hài hòa hơn, qua đó giảm đáng kể gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp”, phóng viên Đài Truyền hình Séc Barbora Maxová giải thích.
Hoạt động thương mại cũng sẽ được hỗ trợ nhờ việc kết nối các hệ thống mua bán hạn ngạch phát thải của Anh và EU. Theo đó, các nhà xuất khẩu những mặt hàng có mức phát thải cao, chẳng hạn thép, sẽ tránh phải chịu thuế carbon khi giao thương giữa hai thị trường.
Hai biện pháp này sẽ giúp dỡ bỏ một phần các rào cản thương mại phát sinh sau Brexit, tức quá trình Anh rời Liên minh châu Âu.
“London sẽ được hưởng lợi nhiều hơn đôi chút. Từ tháng 1/2026, EU áp dụng cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới. Theo đó, các nhà xuất khẩu hàng hóa có lượng phát thải carbon cao từ những nước không áp dụng tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt như EU phải nộp thêm một số khoản phí tại biên giới”, phóng viên Đài Truyền hình Séc tại Anh Katarína Sedláčková cho biết.
Theo bà Sedláčková, thỏa thuận cũng sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại năng lượng giữa Anh và EU, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính.
Người Anh đưa thú cưng sang EU thuận tiện hơn
Một thỏa thuận khác dự kiến giúp những người Anh đi du lịch cùng thú cưng tới EU thuận tiện và tiết kiệm hơn.
“Hiện nay, người Anh đưa chó hoặc mèo sang Liên minh châu Âu phải xin giấy chứng nhận sức khỏe cho từng chuyến đi. Mỗi giấy chứng nhận có chi phí quy đổi khoảng 6.000 korun Séc. Theo cơ chế mới, họ chỉ cần một loại hộ chiếu dành cho thú cưng, có giá trị suốt đời con vật”, bà Sedláčková nói.
Bước xích lại gần nhau lớn nhất kể từ Brexit
Theo phóng viên Barbora Maxová, cuộc gặp ngày thứ Sáu là hội nghị thượng đỉnh định kỳ giữa EU và Anh.
“Đây mới là cuộc gặp thứ hai theo hình thức này. Vì vậy, có thể kỳ vọng hai bên sẽ tiếp tục hợp tác và ký thêm các thỏa thuận”, bà Maxová nhận định.
Bà Sedláčková cho rằng những thỏa thuận được công bố ngày thứ Sáu sẽ tạo ra thay đổi lớn nhất trong quan hệ giữa Anh và EU kể từ Brexit. “Đây sẽ là những điều chỉnh sâu rộng nhất kể từ khi Vương quốc Anh rời Liên minh châu Âu vào năm 2020”, bà nhấn mạnh.
Thủ tướng Andy Burnham đang thúc đẩy quá trình từng bước xích lại gần EU. Trước đây, ông từng đề cập khả năng Anh có thể tìm cách gia nhập trở lại liên minh này trong tương lai.
Tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Brussels về phía EU có Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa.
Theo bà Maxová, bối cảnh hiện nay đã khác đáng kể so với thời điểm Anh rời EU, chủ yếu do cuộc chiến của Nga tại Ukraine và sự suy yếu của hợp tác xuyên Đại Tây Dương.
“Cả Liên minh châu Âu lẫn Vương quốc Anh đều đang tìm kiếm đối tác để định hướng trong trật tự địa chính trị mới”, bà nói. Theo bà, Anh có thể thể hiện thiện chí lớn hơn trong việc chấp nhận các quy định của EU — điều mà chỉ vài năm trước vẫn “hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với chính trường Anh”.
Quốc phòng vẫn là một trụ cột hợp tác
Trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, quốc phòng cũng là chủ đề lớn trong quan hệ giữa London và Brussels. Theo bà Sedláčková, việc tham gia các dự án quốc phòng châu Âu có ý nghĩa rất quan trọng đối với Anh, đặc biệt khi xét đến quan hệ với Mỹ và cuộc chiến tại Ukraine.
“Đàm phán về quốc phòng và an ninh chung, theo kế hoạch của Ủy ban châu Âu, sẽ là một trong những trụ cột của tiến trình thảo luận giữa hai bên. Tuy nhiên, nhiều khả năng sẽ chưa có bước tiến cụ thể nào trong lĩnh vực này. Hai bên chủ yếu sẽ tái khẳng định cam kết hợp tác nhằm bảo đảm an ninh và quốc phòng cho châu Âu”, bà Sedláčková cho biết.
Theo CT24











