Động thái của Ba Lan diễn ra khi căng thẳng giữa 2 nước láng giềng và đồng minh đã nóng lên sau khi Ukraine có hành động gây tranh cãi liên quan tới sự kiện từ Thế chiến II.

Ba Lan sẽ không chuyển giao các tiêm kích MiG-29 cho Ukraine vì Kiev từ chối chia sẻ công nghệ sản xuất UAV, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz tuyên bố.

Theo người đứng đầu Bộ Quốc phòng Ba Lan, Warsaw đã đề xuất với Kiev một cách tiếp cận mang tính đối tác, theo đó Ba Lan sẽ chuyển giao máy bay để đổi lấy quyền tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm của Ukraine trong lĩnh vực UAV.

“Tôi đã đề xuất một cách tiếp cận mà theo tôi là rất mang tính đối tác. MiG đổi lấy UAV. Ban đầu phía Ukraine đồng ý, nhưng họ đã không thực hiện thỏa thuận này, vì vậy sẽ không có MiG nào được chuyển cho Ukraine, bởi Ba Lan không có UAV cũng như không có năng lực sử dụng chúng", ông Kosiniak-Kamysz tuyên bố.

Bộ trưởng Ba Lan cho biết Ukraine sở hữu những năng lực đáng kể trong lĩnh vực công nghệ không người lái và có thể chia sẻ một phần các thành tựu đó với Ba Lan để đổi lấy hỗ trợ quân sự.

Theo ông, hợp tác trong lĩnh vực UAV có thể trở thành một yếu tố quan trọng trong quan hệ đối tác quân sự song phương và là biểu hiện của sự đoàn kết lẫn nhau giữa hai nước.

“Ukraine có những năng lực rất đáng kể trong lĩnh vực UAV, nên để đáp lại số trang bị quân sự được cung cấp, họ có thể chia sẻ bí quyết công nghệ với Ba Lan và cho phép tiếp cận một phần các công nghệ đó”, người đứng đầu Bộ Quốc phòng Ba Lan nhấn mạnh.

Đồng thời, ông Kosiniak-Kamysz cho rằng chính phủ Ba Lan hiện nay bảo vệ lợi ích quốc gia trong quan hệ với Ukraine một cách kiên quyết hơn so với chính quyền tiền nhiệm, trong khi vẫn duy trì nguyên tắc đoàn kết.

Tuy nhiên, Bộ trưởng không cho rằng quyết định của ban lãnh đạo Ba Lan trước đây khi chuyển giao vũ khí cho Ukraine trong những tháng đầu của cuộc xung đột với Nga mà không kèm bất kỳ điều kiện nào là một sai lầm.

“Họ đã làm điều đúng đắn, và hơn nữa, tôi cũng sẽ làm như vậy. Khi đó Ukraine ở trong tình thế khó khăn hơn nhiều”, ông nói.

Vào tháng 7/2024, trong chuyến thăm Warsaw của Tổng thống Volodymyr Zelensky, Ukraine và Ba Lan đã ký một thỏa thuận an ninh song phương. Văn kiện này quy định việc xem xét khả năng chuyển giao cho Ukraine một phi đội tiêm kích MiG-29 của Ba Lan, gồm ít nhất 14 máy bay.

Kế hoạch dự kiến chỉ có thể được thực hiện sau khi Không quân Ba Lan tiếp nhận các tiêm kích F-35 mới của Mỹ để thay thế những máy bay có nguồn gốc từ thời Liên Xô.

Cuối năm 2025, giới chức Ba Lan đã xây dựng một gói viện trợ quân sự mới cho Ukraine, trong đó dự kiến có xe bọc thép và các tiêm kích MiG-29. Tuy nhiên, ngày 15/6, Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk thông báo việc chuyển giao máy bay đã bị đình chỉ.

Mặt khác, ông Kosiniak-Kamysz cảnh báo rằng nước này sẽ không đồng ý để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu nếu Kiev không chấm dứt việc tôn vinh một số nhân vật lịch sử gây tranh cãi.

Ông nhấn mạnh rằng mọi quốc gia đều phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt trong quá trình gia nhập EU, bao gồm cả những yêu cầu liên quan đến ký ức lịch sử. Theo ông, không thể xây dựng sự hợp tác trong khối dựa trên việc tôn vinh những nhân vật hoặc phong trào gây đau thương, bị phản đối và lan truyền những điều sai lệch về các quốc gia láng giềng trong EU.

Cuối tháng 5, ông Zelensky đã ký sắc lệnh đặt tên cho một đơn vị thuộc lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraine theo danh hiệu “Những Anh hùng của UPA” (Quân đội khởi nghĩa Ukraine). UPA là đơn vị gây tranh cãi vì bị cáo buộc đứng sau các vụ thảm sát người Ba Lan vào Thế chiến II. Ukraine khẳng định họ muốn dùng UPA là biểu tượng cho phong trào giành độc lập và không có ý xúc phạm Ba Lan.

Tuy nhiên, căng thẳng đã leo thang và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tước Huân chương Đại bàng Trắng cao quý nhất của ông Zelensky. Hai bên Ukraine - Ba Lan bắt đầu xuất hiện các động thái từ chối hoặc trao trả các phần thưởng, huân chương lẫn nhau.

Nguồn: Dân trí