Tại Séc, trong nhiều thập kỷ, học sinh lớp 1 từng có thể được chuyển từ trường tiểu học trở lại trường mẫu giáo. Thực tiễn này chỉ chấm dứt sau khi sửa đổi Luật Giáo dục được thông qua vào năm ngoái và có hiệu lực từ ngày 1/9/2025. Tuy nhiên, Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) muốn khôi phục biện pháp này, dù các chuyên gia cho rằng nó gây hại cho trẻ em. Theo cố vấn của ông và cũng là Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sadská, bà Blanka Žánová, trong những trường hợp đặc biệt, trẻ ít nhất nên được chuyển sang các lớp dự bị. Tuy nhiên, Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga (ANO) không ủng hộ biện pháp này. Theo ông, trong cả hai trường hợp, thực chất đây đều là việc khôi phục hình thức đưa trẻ trở lại trường mầm non, và ông dự định phản đối đề xuất này.

“Về việc một lần nữa khẳng định sự tồn tại của các lớp dự bị, ở điểm này chúng tôi thống nhất với Bộ Giáo dục. Còn việc chuẩn bị đề xuất về hoãn nhập học bổ sung thì sẽ được chuẩn bị,” Thủ tướng Babiš cho biết trong một video đăng trên Facebook vào đầu tháng 8.

Trong những năm gần đây tại Cộng hòa Séc, có từ 1/5 đến 1/4 số trẻ khi đăng ký vào trường tiểu học được hoãn nhập học. Nhiều trường hợp trong số đó không xuất phát từ lý do sức khỏe hay mức độ sẵn sàng đi học của trẻ.

Đặc biệt, hình thức gọi là “hoãn nhập học bổ sung” còn cho phép những trẻ mà trong học kỳ đầu của lớp 1 cho thấy không theo kịp việc học được quay trở lại trường mẫu giáo. Ngoài sự đồng ý của phụ huynh, việc này chỉ cần quyết định của hiệu trưởng. Tuy nhiên, các chuyên gia đều thống nhất rằng biện pháp này gây ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ.

Hiện vẫn chưa rõ liệu và bằng cách nào hình thức hoãn nhập học bổ sung có thể được khôi phục, song ông Plaga rõ ràng không hào hứng với ý tưởng này.

“Nói một cách dễ hiệu, đây là việc quay trở lại trường mẫu giáo. Không quốc gia nào ở châu Âu có công cụ như vậy. Tôi sẽ chuẩn bị một quan điểm tổng thể dựa trên số liệu của năm đầu tiên áp dụng việc hạn chế hoãn nhập học. Cần phải tìm sự cân bằng không chỉ thông qua các lớp dự bị, nhưng dựa trên ý kiến của giới chuyên môn, tôi không cho rằng hình thức hoãn nhập học bổ sung nên quay trở lại,” vị bộ trưởng nói.

“Đối với một đứa trẻ, đây là cảm giác thất bại vô cùng lớn. Sau khi vào học, trẻ bắt đầu hình thành mối quan hệ lâu dài với việc giáo dục, và nếu đã thất bại ngay trong năm đầu tiên, trải nghiệm tiêu cực đó sẽ còn ở lại. Trong khi đó, thêm khoảng nửa năm nữa ở trường mẫu giáo, nơi trẻ lại phải thích nghi một lần nữa, thường cũng không giúp ích được nhiều,” bà Lenka Felcmanová, Chủ tịch tổ chức SOFA, giải thích.

Theo bà, điều cần thiết là phải chuẩn bị cho trẻ bước vào trường học một cách thực sự kỹ lưỡng và phát hiện các vấn đề từ trước khi các em vào lớp 1.

ANO từng ủng hộ việc bãi bỏ

Do tỷ lệ hoãn nhập học ở mức quá cao, năm ngoái Hạ viện, trong đó có cả các nghị sĩ của phong trào ANO, đã nhất trí quyết định từng bước hạn chế biện pháp này và đồng thời cấm cả hình thức hoãn nhập học bổ sung từ năm học hiện tại. Tuy nhiên, do thời gian áp dụng còn quá ngắn, Bộ Giáo dục đến nay vẫn chưa kịp đánh giá hiệu quả của bước đi này, trong khi Thủ tướng đã lên kế hoạch đảo ngược quyết định theo đề xuất của cố vấn của mình.

“Hoãn nhập học bổ sung nên được khôi phục vì có những trường hợp trẻ chưa đủ trưởng thành và nhu cầu hoãn chỉ bộc lộ trong quá trình học. Không phải là chuyện học sinh không tiếp thu được bài, mà có thể là em khóc suốt hai tháng, bắt đầu gặp vấn đề tâm lý và không muốn đến trường,” bà Žánová trình bày những lập luận đã nêu với Thủ tướng.

“Tôi đã trao đổi với Thủ tướng rằng ít nhất phải có một cơ chế bảo đảm, chẳng hạn như đánh giá tại trung tâm tư vấn tâm lý – sư phạm, để việc này không còn đơn giản như trước đây,” bà Žánová nói thêm. Bản thân bà cũng thừa nhận rằng hoãn nhập học bổ sung là giải pháp cực đoan và chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt; trong 10 năm qua, bà mới chỉ chứng kiến điều đó xảy ra hai lần tại trường của mình.

Tuy nhiên, theo bà, trẻ không nên quay lại trường mẫu giáo mà nên chuyển sang các lớp dự bị, vốn theo kế hoạch của Bộ Giáo dục sẽ tiếp tục được duy trì sau năm 2029 bất chấp quy định pháp luật đã được thông qua. Dù vậy, không phải trường tiểu học nào cũng có mở lớp dự bị, nên nhiều trẻ có thể sẽ phải đi học xa.

(Theo Novinky)