Bê bối của Jensen Huang có thể thành 'ác mộng' với Nhà Trắng
Mối quan hệ của Jensen Huang với người phụ nữ bị nghi làm gián điệp đang đặt Nhà Trắng trước những câu hỏi khó về an ninh quốc gia và quan hệ với giới công nghệ.
Sau khi trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã xây dựng mối quan hệ thân thiết với các tỷ phú công nghệ Mỹ, trong đó có CEO Nvidia Jensen Huang. Tuy nhiên, tình bạn đó giờ lại trở thành gánh nặng đối với Nhà Trắng.
Reuters ngày 12/11 dẫn hai nguồn tin giấu tên cho hay các quan chức cấp cao Nhà Trăng đang phải thảo luận khả năng cách chức Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, đồng minh thân cận của Tổng thống Trump, giữa lo ngại về xuất khẩu chip của Nvidia sau bê bối Jensen Huang.
Jensen Huang trở thành tâm điểm chú ý sau khi thông tin về mối quan hệ ngoài luồng với Alice Huang, người bị tình nghi làm gián điệp cho Trung Quốc, được tiết lộ. Bê bối này khiến ông Huang mất ghế lãnh đạo của một trong những công ty giá trị nhất nước Mỹ.
Alice Huang từng là giám đốc tại Megaspeed, công ty hoạt động trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore và là khách hàng lớn của Nvidia. Theo các nguồn tin, hoạt động giám sát của tình báo Mỹ cho thấy người phụ nữ này có thể đã được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc tuyển mộ.
Tuy nhiên, sự việc liên quan tới ông Huang giờ đây không còn chỉ xoay quanh nghi vấn một trong những lãnh đạo công nghệ quyền lực nhất Thung lũng Silicon ngoại tình với người bị nghi là gián điệp. Vấn đề còn là Nhà Trắng đã biết những gì và có thể đã cố tình bỏ qua điều gì, theo Mark Sullivan, nhà bình luận của Fast Company.
Theo các thông tin được truyền thông công bố, chính phủ Mỹ đã được thông báo về nghi vấn Alice Huang là gián điệp từ nhiều tháng trước. NYTimes dẫn các nguồn tin cho hay Ngoại trưởng Marco Rubio từ đầu năm đã chỉ đạo soạn thảo một bản ghi nhớ mật, cảnh báo các quan chức cấp cao trong chính quyền rằng Jensen Huang đang có mối quan hệ thân thiết với một "điệp viên Trung Quốc".
Sam Bresnick, nhà nghiên cứu tại Trung tâm An ninh và Công nghệ mới nổi thuộc Đại học Georgetown, cho rằng việc tình báo Mỹ dường như không cảnh báo CEO Nvidia về thông tin trên là điều khó hiểu, xét đến mối quan hệ thân thiết của ông với Tổng thống Trump và vị trí đứng đầu một công ty đang phát triển những công nghệ chip AI tiên tiến nhất thế giới.
Chuyên gia Đại học Georgetown thêm rằng việc giới chức Mỹ không có động thái can thiệp trước nguy cơ những công nghệ quan trọng bị xâm phạm trở nên khó lý giải.
"Chính quyền ông Trump có những lý do đáng kể để tránh khiến Huang và Nvidia trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông", Sullivan nhận định.
Đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán là một trong những thành tựu được Nhà Trắng thường xuyên nhấn mạnh. Nvidia là cổ phiếu nổi bật nhất trong nhóm doanh nghiệp liên quan đến AI, vốn đóng góp phần lớn vào đà tăng này.
Theo báo cáo mới của J.P. Morgan, các công ty AI và lĩnh vực liên quan chiếm tới một nửa mức tăng của thị trường chứng khoán trong năm nay. Bất cứ thông tin bất lợi nào liên quan đến Jensen Huang hay Nvidia đều có thể cản trở đà tăng đó.
Nhà Trắng cũng có thể còn có động cơ tài chính trực tiếp hơn, bởi chính phủ Mỹ thu ngân sách từ các thương vụ bán chip AI của Nvidia sang Trung Quốc.
Năm ngoái, Huang đã thuyết phục ông Trump cho phép Nvidia bán chip H200 tại thị trường này, với điều kiện chính phủ Mỹ được hưởng 25% doanh thu từ các thương vụ.
Huang cũng được cho là đã thảo luận về việc bán dòng chip xử lý đồ họa Blackwell cao cấp nhất của Nvidia tại Trung Quốc, nhưng đề xuất này cuối cùng bị bác bỏ vì lo ngại an ninh quốc gia. Tháng 8/2025, ông đồng ý trích 15% doanh thu cho chính phủ Mỹ để đổi lấy giấy phép bán dòng chip H20 có hiệu năng thấp hơn cho Trung Quốc.
Nvidia được xem là xương sống trong các kế hoạch thống trị lĩnh vực AI của nước Mỹ. Tổng thống Trump từng tuyên bố "ai chiến thắng trong cuộc đua AI sẽ giành phần thắng".
Ông Trump đặt nhiều kỳ vọng vào Nvidia của Huang, coi thành công của công ty này có ý nghĩa đối với cả triển vọng chính trị của mình lẫn đất nước, theo Josh Boak, nhà bình luận của AP. Hồi tháng 5, Huang tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc. Tháng trước, Tổng thống Mỹ còn trao tặng Huân chương Khoa học Quốc gia cho ông Huang.
Nvidia cũng đã quyên góp 25 triệu USD để giúp tài trợ cho dự án xây phòng đại tiệc tại Nhà Trắng của ông Trump.
"Nhà Trắng hiện phải đối mặt những câu hỏi cực kỳ hóc búa về mối quan hệ gần gũi với một số CEO công nghệ, cũng như tầm ảnh hưởng của ông Huang đối với các quyết định thực sự nhạy cảm liên quan đến Trung Quốc và AI", Damian Paletta, nhà báo của WSJ, cho hay.
Các nghị sĩ Cộng hòa tại quốc hội dường như rất bất bình trước thông tin Huang có quan hệ tình cảm với người bị nghi làm gián điệp và đã liên tục yêu cầu làm rõ sự việc trong nhiều ngày qua.
Cuối tuần trước, 3 nghị sĩ đảng Cộng hòa gồm Brian Mast, John Moolenaar và Eric Crawford đã gửi thư cho Huang yêu cầu ông tham dự một phiên điều trần kín về vấn đề này tại Washington. Hiện chưa rõ ông Huang có chấp nhận yêu cầu hay không.
Ông Trump đầu tuần này cho biết ông chưa biết về những cáo buộc với Huang khi CEO Nvidia tháp tùng trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5. "Lúc đó tôi chưa nghe nói về việc này, nhưng nhiều người đã nghe về nó rồi", ông nói, nhưng không nêu cụ thể thời điểm được thông báo.
Nhà báo Damian Paletta cho rằng ông Trump thường có xu hướng gạt bỏ những câu hỏi khó từ báo chí và quốc hội, nhưng tính chất nghiêm trọng của sự việc lần này "có thể khiến Nhà Trắng khó lòng né tránh".
Vấn đề có thể trở nên đau đầu hơn với Nhà Trắng khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội vào tháng 1, điều mang lại cho họ quyền lực đáng kể để theo đuổi các cuộc điều tra liên quan, theo nhà bình luận Sullivan.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons, người dự kiến đảm nhận chức chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, ngày 9/11 đã kêu gọi điều tra ông Huang và Nvidia để xác định xem an ninh quốc gia có bị xâm phạm hay không.
"Chúng ta cần câu trả lời về mối quan hệ giữa các tỷ phú AI và chính quyền Trump", ông viết trên mạng xã hội X.
Nhà nghiên cứu Bresnick cho rằng Huang và các thiết bị cá nhân của ông có thể lưu giữ nhiều loại thông tin giá trị, như bí mật thương mại về các dòng chip Nvidia sắp ra mắt, chiến lược nghiên cứu của công ty hoặc kế hoạch của chính phủ Mỹ nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ AI tiên tiến.
Hiện chưa rõ Alice Huang có thu thập thông tin nhạy cảm từ Jensen Huang hay không. Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 9/11 khẳng định thông tin về "chiến dịch tình báo nhằm vào CEO Nvidia" là vô căn cứ, gọi đây là nỗ lực bôi nhọ Bắc Kinh. Cơ quan này yêu cầu Mỹ "chấm dứt bịa đặt những câu chuyện về 'gián điệp' để lấy cớ áp lệnh phong tỏa công nghệ".
Cục Điều tra Liên bang (FBI) và Bộ Tư pháp Mỹ đều đang điều tra các thông tin liên quan đến Jensen Huang và Alice Huang.
"Nếu có vấn đề, chúng tôi sẽ cho các bạn biết. Nhưng tôi hy vọng không có vấn đề gì. Tôi tin rằng ông ấy đang phải chịu đựng rất nhiều", ông Trump nói hôm 9/11, trước khi Jensen Huang từ chức CEO Nvidia.
Thanh Tâm (Theo WSJ, AP, ABC News, Fast Company)
(Theo VnExpress)
