Bộ Y tế: Cấm lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi khi còn sống

Dự thảo Luật quy định cấm lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi khi còn sống, đồng thời siết điều kiện hiến mô nhằm ngăn mua bán, cưỡng ép trẻ em hiến mô.

Trình bày tại buổi họp báo chiều 27/10 về các điểm lớn trong dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh vấn đề bảo vệ quyền lợi và sự an toàn của trẻ em luôn được đặt lên hàng đầu.

Theo đó, dự thảo quy định cấm hành vi lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi khi còn sống. Việc lấy mô, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi sau khi chết chỉ được thực hiện khi có kết luận chết não hoặc chết tuần hoàn của Hội đồng chuyên môn độc lập, người đó đã đăng ký hoặc bày tỏ nguyện vọng hiến trước khi chết và được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

Bộ Y tế cho biết quy trình xác định chết não, chết tuần hoàn được quy định chặt chẽ, bảo đảm tính độc lập và khách quan. Theo đánh giá của Bộ, Việt Nam đứng thứ tư thế giới về mức độ chặt chẽ trong quy định xác định chết não. Một người chỉ được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn khi tất cả thành viên Hội đồng chuyên môn đều thống nhất kết luận.

Về hiến mô ở người dưới 18 tuổi khi còn sống, dự thảo Luật đề xuất chỉ cho phép hiến mô tái sinh (tế bào gốc tạo máu) để điều trị cho người thân khi không có người hiến trưởng thành phù hợp.

Theo dự thảo, người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được hiến cho người là thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi chỉ được hiến cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột. Bộ Y tế đang tiếp tục nghiên cứu phương án thu hẹp phạm vi người nhận, theo hướng chỉ cho phép hiến mô cho anh, chị, em ruột.

Việc hiến mô ở người dưới 18 tuổi khi còn sống phải đáp ứng các điều kiện: trẻ đủ sức khỏe, được tư vấn độc lập và có sự đồng ý của cả trẻ cùng cha mẹ hoặc người giám hộ.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng đề xuất người dưới 18 tuổi được hiến mô thuộc bộ phận cơ thể không tiếp tục sử dụng được cho chính người đó khi có sự đồng ý của cả người đó và cha mẹ hoặc người giám hộ.

Bổ sung cơ chế ngăn chặn mua bán, cưỡng ép hiến mô
Để phòng ngừa nguy cơ mua bán, cưỡng ép hiến mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi, Bộ Y tế đề xuất nhiều biện pháp kiểm soát.

Trước hết, việc hiến phải có sự đồng ý của trẻ và cha mẹ hoặc người giám hộ theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Dân sự. Bộ Y tế tiếp tục nghiên cứu khả năng thu hẹp phạm vi người nhận được hiến mô tái sinh, theo hướng người dưới 15 tuổi chỉ được hiến cho anh, chị, em ruột.

Người hiến phải được tư vấn độc lập theo quy trình do Bộ Y tế ban hành, bảo đảm được cung cấp đầy đủ thông tin, tự nguyện và không bị cưỡng ép. Đặc biệt, sự phản đối hoặc không đồng ý của trẻ ở bất kỳ thời điểm nào đều phải được tôn trọng và ghi nhận.

Đối với việc lấy mô, bộ phận cơ thể sau khi chết, dự thảo yêu cầu quy trình xác định chết não hoặc chết tuần hoàn phải bảo đảm tính độc lập, khách quan và tuân thủ các quy định chặt chẽ. Một người chỉ được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn khi tất cả thành viên Hội đồng chuyên môn có kết luận tương ứng.

Dự thảo đồng thời bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm nhằm ngăn chặn việc lợi dụng quan hệ giám hộ, nuôi con nuôi để lấy mô, bộ phận cơ thể của người chưa thành niên; tạo phôi nhằm lấy tế bào; lấy mô, bộ phận cơ thể từ bào thai và tổ chức đưa người Việt Nam ra nước ngoài hiến, ghép bộ phận cơ thể trái quy định.

Theo số liệu Bộ Y tế cung cấp, nhu cầu ghép gan ở trẻ em khoảng 55 ca mỗi năm, ghép thận khoảng 60 ca mỗi năm. Số bệnh nhi tích lũy trong danh sách chờ ghép gan hiện vào khoảng 200 trường hợp.

TS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết hiện có khoảng 60 trẻ trong danh sách chờ ghép gan. Trong số này, 25 trẻ có thể tử vong trong 3-5 tháng tới nếu không được ghép kịp thời; 20 trẻ khác cần ghép trong 6-8 tháng, số còn lại có thể chờ khoảng một năm.

Theo TS Điển, mở rộng nguồn tạng từ người hiến sau khi chết có thể tăng cơ hội sống cho trẻ mắc bệnh hiểm nghèo, đồng thời giảm rủi ro sức khỏe cho người thân phải hiến tạng khi còn sống.

Theo VTCnews