Brno triển khai mái xanh gần 1.700 m² cho cụm chung cư tại khu Starý Lískovec, giúp chống nóng và giữ nước mưa

Trong những năm qua, cả 5 lối vào của một cụm chung cư tại khu Starý Lískovec, thành phố Brno, đã được khoác lớp mặt tiền mới và sửa chữa ban công. Giờ đây, các tòa nhà trên phố Dunajská tiếp tục được cải tạo mái, đồng thời lắp đặt thêm các dải cây xanh.

Theo số liệu của chính quyền thành phố, với diện tích gần 1.700 m², đây là dự án mái xanh lớn nhất từ trước đến nay tại một khu chung cư ở Brno, đồng thời thuộc nhóm lớn nhất Séc.

Theo ông Jiří Dvořáček, Phó thị trưởng quận Starý Lískovec, thành viên đảng KDU-ČSL, dự án không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn giúp bảo vệ lớp chống thấm. Những đợt nắng nóng mùa hè trong vài năm gần đây khiến lớp vật liệu này xuống cấp nhanh hơn.

“Ở một số nơi, lớp chống thấm đã hư hỏng chỉ sau 10 năm”, ông cho biết.

Các dải cây xanh được thi công bằng cách phủ đất lên lớp cách nhiệt, sau đó trồng các loại cây lâu năm đã được ươm sẵn, phổ biến là những giống cây mọng nước có sức chống chịu cao. Giải pháp này không chỉ bảo vệ mái nhà khỏi xuống cấp mà còn giúp giảm nhiệt độ tại các căn hộ ở tầng cao nhất.

Ông Vladan Krásný, Thị trưởng quận Starý Lískovec, thành viên đảng ODS, cũng có trải nghiệm thực tế khi sống ở tầng trên cùng, ngay sát mái nhà. Theo ông, trong những đợt nắng nóng cực đoan với nhiệt độ ngoài trời gần 40°C, nhiệt kế trong nhà vẫn vượt 28°C dù rèm cửa được kéo kín suốt cả ngày.

“Nếu không có rèm, nhiệt độ có thể lên tới 35°C”, ông nhận định.

Theo ước tính sơ bộ của ông Krásný, thảm thực vật trên mái có thể giúp nhiệt độ trong căn hộ giảm thêm khoảng 2°C, thậm chí nhiều hơn. Nguyên nhân là bề mặt mái không còn tích nhiệt vào ban ngày rồi tỏa ra xung quanh; thay vào đó, lượng nhiệt này được cây xanh hấp thụ.

“Nước mưa thoát khỏi mái cũng chậm hơn”, bà Jana Drápalová, Thị trưởng quận Nový Lískovec lân cận và là thành viên đảng Xanh, nêu thêm một lợi ích khác. Quận do bà quản lý cũng đang phủ xanh mái các tòa nhà thuộc quyền quản lý.

“Mỗi khi cải tạo công trình theo hình thức này, chúng ta đều nên đi theo hướng đó”, bà đánh giá cao kế hoạch của quận bạn.

Dự án xây dựng trên phố Dunajská có tổng kinh phí 16 triệu korun, được khởi công từ tháng trước và dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 3 năm sau.

Có thể kết hợp cây xanh với pin mặt trời
Dù có quy mô lớn, diện tích mái xanh tại Dunajská vẫn chưa phải lớn nhất ở Brno nói riêng hay Séc nói chung. Các tòa chung cư thường có tiềm năng hạn chế hơn nhiều so với các cơ sở công nghiệp sở hữu những nhà xưởng quy mô lớn.

“Chẳng hạn, chúng tôi đã lắp đặt mái xanh rộng 10.000 m² tại cơ sở sản xuất của Kofola ở Mnichovo Hradiště và một dự án khác rộng 7.500 m² tại Plzeň”, ông Antonín Novák, Giám đốc điều hành Green Top — doanh nghiệp có trụ sở tại Brno chuyên về lĩnh vực này — nêu hai ví dụ tiêu biểu.

CTP là một trong những nhà phát triển công nghiệp và xây dựng văn phòng lớn nhất tại Brno. Tuy nhiên, các công trình của doanh nghiệp này hầu như không có mái xanh, từ khu phức hợp Vlněna gần trung tâm thành phố đến khu công nghiệp tại Černovické terasy ở ngoại ô, dù tổng diện tích mái lên tới hàng trăm nghìn mét vuông. Hiện nay, nhiều khu vực mái được phủ bằng các tấm pin mặt trời.

Công nghệ hiện tại cho phép kết hợp hệ thống quang điện với mái xanh mà không để các tấm pin cản trở cây cối hoặc làm suy giảm chức năng của thảm thực vật.

“Đối với các nhà xưởng công nghiệp, chúng tôi chủ yếu sử dụng mái để lắp đặt hệ thống quang điện. Việc kết hợp với thảm xanh dạng phủ mỏng trên các tòa nhà hiện hữu thường bị hạn chế bởi khả năng chịu tải của kết cấu. Đồng thời, đây cũng là bài toán cân bằng giữa sản xuất năng lượng tái tạo và duy trì điều kiện phù hợp cho cây xanh”, ông Pavel Ševela, đại diện CTP, giải thích.

“Vì vậy, chúng tôi lựa chọn giải pháp dựa trên nhu cầu của đơn vị thuê, cũng như điều kiện của từng công trình và địa điểm cụ thể: bố trí không gian xanh chuyên sâu và sân thượng có cây cối ở những nơi có thể phục vụ người dân và thành phố; còn tại những nơi có thể sản xuất năng lượng tái tạo hiệu quả, chúng tôi ưu tiên hệ thống quang điện”, ông nói thêm.

Green Top cũng đã có kinh nghiệm triển khai mô hình kết hợp, còn gọi là “mái sinh thái năng lượng mặt trời”, trong đó có dự án ngay tại trung tâm Brno. Quận Starý Lískovec cũng muốn đi theo hướng này trong tương lai. Mái xanh mới trên phố Dunajská sẽ được chuẩn bị sẵn để có thể bổ sung các tấm pin mặt trời.

Theo ông Krásný, hệ thống quang điện chưa được đưa vào hạng mục xây dựng hiện nay do ít nhất một nửa số người thuê nhà chưa quan tâm.

“Họ sẽ không tham gia vì chưa hiểu rõ mô hình này”, ông Krásný nói thẳng.

Theo ông, chính quyền quận trước hết cần giải thích rõ cho người dân rằng việc sử dụng điện mặt trời không đồng nghĩa với việc họ phải từ bỏ nhà cung cấp điện hiện tại, cũng không khiến điện bị gián đoạn khi trời không có nắng. Thay vào đó, việc kết hợp nguồn điện truyền thống với điện tự sản xuất từ hệ thống quang điện sẽ giúp giảm số tiền trên hóa đơn.

“Cũng cần tính toán kỹ quy mô nhà máy điện mặt trời ở mức nào là hợp lý để khoản đầu tư có thể thu hồi vốn”, ông lưu ý.

Bà Drápalová cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của kết cấu chịu lực. Đây là lý do mái một trường học trong quận của bà chỉ được lắp pin mặt trời mà không phủ xanh.

“Đối với trường mẫu giáo, chúng tôi đang chuẩn bị phương án trong đó một phần mái sẽ được phủ xanh, phần còn lại lắp đặt hệ thống quang điện để phân bổ tải trọng”, bà cho biết.

Nguồn: iDnes