Chính phủ Séc bổ sung 1 tỷ korun cho dịch vụ xã hội
Các dịch vụ xã hội tại Séc sẽ được bổ sung 1 tỷ korun từ nay đến cuối năm. Theo Bộ trưởng Bộ Lao động và Các vấn đề xã hội Aleš Juchelka thuộc đảng ANO, một nửa số tiền đã được chuyển cho các vùng, phần còn lại sẽ được giải ngân trong tháng 10 và 11.
Tuy nhiên, phe đối lập cho rằng khoản hỗ trợ được cấp quá muộn và ngay cả 1 tỷ korun bổ sung cũng không đủ giải quyết tình trạng thiếu hụt tài chính. Bộ Lao động đồng thời đang xây dựng một cơ chế tài trợ mới cho hệ thống dịch vụ xã hội.
“Phần còn lại do Bộ Tài chính bổ sung sẽ được chuyển trong tháng 10 và 11, bảo đảm hoàn tất trước cuối năm,” ông Juchelka cho biết. Theo Bộ trưởng, Chính phủ trước đó đã thông báo các vùng sẽ nhận thêm tổng cộng 1 tỷ korun để bù đắp thiếu hụt kinh phí cho dịch vụ xã hội.
Cựu Bộ trưởng Bộ Lao động và Các vấn đề xã hội Marian Jurečka thuộc đảng KDU-ČSL nhận định Chính phủ hành động quá chậm. Theo ông, ngay từ đầu năm đã có thể thấy hệ thống thiếu khoảng 2,8 tỷ korun, trong đó có nguyên nhân từ việc tăng lương.
“Xét về thủ tục hành chính và tiến độ giải ngân, thời điểm này là quá muộn,” ông Jurečka nói. Ông cho rằng thay vì tính toán đầy đủ nhu cầu ngay từ đầu năm, Chính phủ lại cấp tiền cho các đơn vị cung cấp dịch vụ theo từng đợt.
Các cơ sở xin hỗ trợ hàng triệu korun, nếu không sẽ phải hoãn đầu tư
Cơ quan Quản lý dịch vụ xã hội thành phố Most là một trong những đơn vị đang phải đối mặt với tình trạng thiếu kinh phí. Trong đợt bổ sung ngân sách hiện nay, tổ chức này đề nghị chính quyền vùng cấp khoảng 4 triệu korun cho cơ sở dưỡng lão và thêm 2 triệu korun cho dịch vụ chăm sóc tại nhà.
Theo Giám đốc Luboš Trojna, nếu không nhận được số tiền trên, đơn vị sẽ phải hoãn một số khoản đầu tư hoặc việc chi trả tiền thưởng cho nhân viên.
“Vấn đề căn bản, theo tôi, là kinh phí bổ sung chỉ được cấp trong quá trình thực hiện năm tài chính. Chúng tôi chỉ biết quyết định về đợt cuối cùng vào tháng 11, thậm chí có thể là tháng 12, trong khi số tiền đó lại phải được sử dụng hết trước cuối năm,” ông Trojna cho biết.
Theo nhân viên tại các cơ sở, tình hình tài chính căng thẳng cũng ảnh hưởng đến khả năng bố trí nhân sự. Bà Jana Gänslerová đã làm công việc chăm sóc tại một viện dưỡng lão ở Most trong 11 năm. Các nhiệm vụ hằng ngày của bà bao gồm tắm rửa, phục vụ bữa ăn, thay băng, vệ sinh và theo dõi tình trạng sức khỏe của người cao tuổi.
Bà cho biết nhân viên thường không còn đủ thời gian để trò chuyện, gần gũi với người cao tuổi.
“Chúng tôi cũng muốn dành thêm thời gian bên họ, nhưng quỹ thời gian quá hạn hẹp vì số nhân viên chăm sóc quá ít,” bà Gänslerová chia sẻ.
Bộ Lao động chuẩn bị thay đổi cơ chế tài trợ
Một nhóm khoảng 30 chuyên gia tại Bộ Lao động đang xây dựng mô hình tài trợ cho các dịch vụ xã hội trong những năm tới. Bộ đặt mục tiêu hoàn thiện định hướng chi tiết hơn trước cuối năm.
Theo kế hoạch, chính quyền vùng và các đô thị có thể được trao vai trò lớn hơn. Một trong những nội dung dự kiến điều chỉnh là các tỷ lệ phân bổ ngân sách — căn cứ để Nhà nước chia trợ cấp giữa các vùng.
Bộ trưởng Bộ Lao động và Các vấn đề xã hội Aleš Juchelka cho rằng cơ chế hiện hành từ lâu đã không công bằng. Vì vậy, Bộ đã tính toán lại tỷ lệ phân bổ dựa trên một số tiêu chí.
“Đáng tiếc là một số vùng sẽ chịu bất lợi,” ông Juchelka thừa nhận.
Ông Jurečka phản đối phương án khiến một số vùng nhận ít tiền hơn. Theo ông, trong bối cảnh nhu cầu về dịch vụ xã hội ngày càng tăng, mức hỗ trợ tại tất cả các khu vực đều cần được nâng lên, dù tốc độ tăng có thể khác nhau.
Bộ Lao động dự kiến thảo luận các đề xuất với đơn vị cung cấp dịch vụ, đại diện chính quyền thành phố và vùng, cũng như các nhóm nghị sĩ tại Hạ viện và Thượng viện.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Chính sách xã hội của Hạ viện Lucie Šafránková thuộc đảng SPD nhấn mạnh Nhà nước phải phối hợp với chính quyền vùng và địa phương để bảo đảm các dịch vụ xã hội thiết yếu. Theo bà, khu vực tư nhân có thể đóng vai trò bổ trợ, nhưng các cơ quan công quyền phải trực tiếp bảo đảm hệ thống có đủ năng lực phục vụ.
Một Phó Chủ nhiệm khác của Ủy ban, bà Pavla Pivoňka Vaňková thuộc đảng STAN, cho rằng lĩnh vực dịch vụ xã hội trước hết cần được bảo đảm chắc chắn hơn trong công tác lập kế hoạch.
“Nguồn tài chính cho dịch vụ xã hội phải có tính dự báo, tốt nhất là được lập theo chu kỳ hai năm hoặc nhiều năm để các đơn vị có thể chủ động chuẩn bị. Đồng thời, mức tài trợ cũng phải đầy đủ,” bà nói.
Hiện nay, chính quyền các vùng chỉ phân bổ trợ cấp cho các đơn vị cung cấp dịch vụ theo từng năm. Các tổ chức cũng không mặc nhiên được nhận hỗ trợ mà phải liên tục nộp đơn xin cấp kinh phí.
Nhu cầu chăm sóc sẽ tăng nhanh
Trong năm tới, Chính phủ Séc dành 30 tỷ korun để trợ cấp cho các dịch vụ xã hội hoạt động trên phạm vi toàn quốc hoặc tại nhiều vùng. Khoản tiền này sẽ được chuyển cho chính quyền vùng trước khi phân bổ đến từng đơn vị cung cấp dịch vụ.
Trong những thập niên tới, áp lực lên hệ thống sẽ tiếp tục gia tăng do tình trạng già hóa dân số. Số người trên 65 tuổi được dự báo tăng từ khoảng 2,3 triệu hiện nay lên hơn 3 triệu vào năm 2050.
Nhóm dân số trên 85 tuổi — những người thường có nhu cầu chăm sóc dài hạn cao nhất — được dự báo tăng nhanh nhất. Theo các kịch bản hiện có, số người sử dụng dịch vụ xã hội có thể tăng từ khoảng 90.000 hiện nay lên 135.000 người.
Áp lực đối với các cơ sở chăm sóc theo chế độ đặc biệt cũng sẽ tăng mạnh. Đây là những nơi tiếp nhận người mắc chứng sa sút trí tuệ, bệnh Alzheimer và các bệnh lý tâm thần khác.
Cùng với đó, hệ thống sẽ cần thêm đáng kể lực lượng lao động. Theo Hiệp hội Các nhà cung cấp dịch vụ xã hội Séc, trong 10 năm tới, lĩnh vực này cần bổ sung khoảng 55.000 nhân viên chăm sóc. Tuy nhiên, nhiều cơ sở hiện đã rơi vào tình trạng thiếu nhân lực.
“Mỗi khi chúng tôi thông báo tuyển dụng, chỉ có một hoặc hai người đến tìm hiểu. Họ hỏi về điều kiện làm việc và chế độ phúc lợi, sau đó tiếp tục sang các cơ sở khác để so sánh. Giờ đây, chúng tôi không còn ở vị thế có thể lựa chọn ứng cử viên,” bà Marcela Mikulová, Chủ tịch tổ chức khu vực Moravskoslezsko thuộc Hiệp hội Các nhà cung cấp dịch vụ xã hội Séc, cho biết.
Nguồn ČT24
