Chính phủ Séc đã phê duyệt lịch đổi giờ mùa hè - mùa đông trong 5 năm tới
Praha - Việc chuyển đổi giữa giờ mùa hè và giờ mùa đông sẽ tiếp tục được áp dụng tại Cộng hòa Séc trong 5 năm tới. Theo quyết định vừa được chính phủ thông qua, giờ mùa hè sẽ vẫn bắt đầu vào chủ nhật cuối cùng của tháng 3 và kéo dài đến chủ nhật cuối cùng của tháng 10, ít nhất đến năm 2031.
Thông tin được Thủ tướng Andrej Babiš công bố tại cuộc họp báo sau phiên họp nội các. Ông cho biết Séc không có nhiều quyền tự quyết đối với việc điều chỉnh múi giờ, mà phải tuân theo quy định của Liên minh châu Âu (EU).
Trước đó, EU từng dự kiến chấm dứt cơ chế đổi giờ theo mùa từ năm 2019. Tuy nhiên, các nước thành viên chưa đạt được đồng thuận về việc sẽ duy trì cố định giờ mùa hè hay giờ mùa đông. Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka cho biết EU dự kiến hoàn tất một nghiên cứu về tác động của việc đổi giờ vào cuối năm nay.
Theo lịch đã được phê duyệt, thời điểm đổi giờ trong các năm tới như sau:
2027: ngày 28/3 và 31/10
2028: ngày 26/3 và 29/10
2029: ngày 25/3 và 28/10
2030: ngày 31/3 và 27/10
2031: ngày 29/3 và 26/10
Vào mùa xuân, đồng hồ sẽ được chỉnh từ 2h lên 3h, trong khi vào mùa thu sẽ lùi từ 3h về 2h. Điều này đồng nghĩa ca làm đêm vào mùa xuân sẽ ngắn hơn một giờ, còn ca đêm mùa thu dài hơn một giờ.
Theo quy định của EU, việc thống nhất thời gian được áp dụng nhằm phục vụ giao thông và thị trường chung. Hiện hầu hết các nước châu Âu đều áp dụng giờ mùa hè, ngoại trừ Greenland, hai đảo của Na Uy, Iceland, Nga và Belarus.
Tuy nhiên, không phải tất cả thành viên chính phủ Séc đều ủng hộ cơ chế này. Bộ trưởng phụ trách phòng ngừa và thể thao Boris Šťastný phản đối việc đổi giờ, cho rằng điều này ảnh hưởng đến sức khỏe. Ông đề nghị cơ quan chức năng của Séc thúc đẩy đàm phán trong EU để bãi bỏ giờ mùa hè và chỉ giữ lại giờ mùa đông.
Dù vậy, tài liệu của Bộ Lao động Séc cho biết đến nay EU chưa có bằng chứng rõ ràng chứng minh việc đổi giờ gây tác động tiêu cực đáng kể đến sức khỏe. Các chuyên gia mới chỉ ghi nhận một số vấn đề ngắn hạn ở nhóm người được theo dõi. Bộ này cũng dẫn nghiên cứu về đồng hồ sinh học cho thấy có thể tồn tại tác động nhất định, nhưng đồng thời lưu ý giờ mùa hè giúp kéo dài ánh sáng ban ngày, tạo điều kiện cho người dân ra ngoài, vận động và tham gia các hoạt động thể chất vào buổi tối.
Làn sóng chỉ trích cơ chế đổi giờ tại châu Âu gia tăng trong nhiều năm qua. Mùa hè năm 2018, Ủy ban châu Âu đã tổ chức tham vấn công khai và nhận được 4,6 triệu phản hồi. Trong đó, 84% người tham gia ủng hộ việc chấm dứt đổi giờ theo mùa. Theo đề xuất khi đó, tháng 3/2019 lẽ ra là lần đổi giờ cuối cùng. Tuy nhiên, các nước thành viên vẫn chưa thống nhất được phương án chung.
Năm ngoái, Ba Lan đã đưa vấn đề này trở lại chương trình nghị sự trong thời gian giữ vai trò Chủ tịch luân phiên EU. Warsaw đề xuất áp dụng vĩnh viễn giờ mùa hè, nhưng cho phép điều chỉnh sau mỗi hai năm. Kết quả nghiên cứu tác động ở cấp độ EU được dự kiến công bố vào cuối năm nay.
Giờ mùa hè ban đầu được áp dụng với kỳ vọng giúp tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, khảo sát năm 2007 cho thấy phần lớn các quốc gia thành viên được hỏi đánh giá tác động của việc đổi giờ đối với nông nghiệp, giao thông hay du lịch là không đáng kể. Một số chuyên gia tiếp tục cảnh báo về ảnh hưởng đến sức khỏe và đồng hồ sinh học, đồng thời cho rằng giờ mùa đông - với thời điểm trời sáng sớm hơn - phù hợp hơn với nhịp sinh học tự nhiên của con người.
Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ giờ mùa hè cho rằng lối sống hiện đại đã thay đổi, con người không còn bắt đầu công việc từ lúc bình minh. Việc có thêm ánh sáng vào buổi chiều và tối được xem là thuận lợi cho nghỉ ngơi, thể thao và các hoạt động ngoài trời.
Theo khảo sát của STEM/MARK năm 2023, 40% người được hỏi tại Séc muốn duy trì giờ mùa hè, trong khi 31% ủng hộ giờ mùa đông. Số còn lại cho biết không quan tâm. Tuy nhiên, có tới hai phần ba người dân Séc mong muốn chấm dứt hoàn toàn việc đổi giờ theo mùa.
Cơ sở pháp lý để chính phủ ban hành quy định về lịch đổi giờ là một đạo luật từ năm 1946. Tại Tiệp Khắc trước đây, việc chuyển sang giờ mùa hè được áp dụng thường xuyên từ năm 1979.
Nguồn ČTK
