Praha – Các doanh nghiệp và cơ quan tại Cộng hòa Séc sẽ phải xây dựng hệ thống trả lương dựa trên mức độ phức tạp, tính chất nặng nhọc và trách nhiệm của công việc. Đồng thời, các đơn vị này cũng sẽ phải lập báo cáo về thu nhập của người lao động. Nếu chênh lệch tiền lương không có căn cứ hợp lý giữa nam và nữ từ 5% trở lên, doanh nghiệp sẽ phải khắc phục trong vòng 6 tháng. Ứng viên xin việc cũng sẽ phải được cung cấp thông tin về mức lương tối thiểu và tiền thưởng trước khi ký hợp đồng. Đây là những nội dung trong dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động mà Chính phủ Séc dự kiến thảo luận vào thứ Hai tới. Tuy nhiên, công đoàn, cơ quan thanh tra quyền công dân và Phòng Thương mại đều bày tỏ một số băn khoăn đối với đề xuất này.

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở chỉ thị của Liên minh châu Âu về minh bạch tiền lương. Theo quy định, các quốc gia thành viên phải đưa các quy tắc này vào thực tiễn trước ngày 7/6. Bộ Lao động Séc cho biết, dù nước này hiện đã có khung pháp lý về đối xử bình đẳng, nhưng vẫn chưa đủ để bảo đảm công bằng trong trả lương cũng như phục vụ công tác giám sát.

Trong tài liệu trình Chính phủ, Bộ Lao động nêu rõ việc thực thi nguyên tắc trả lương bình đẳng trên thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn. Tình trạng thiếu minh bạch trong cơ chế tiền lương tại các tổ chức khiến những khác biệt bất hợp lý về thu nhập, thậm chí là hành vi phân biệt đối xử, thường không bị phát hiện; và ngay cả khi có nghi ngờ, việc chứng minh cũng rất khó khăn.

Theo dự thảo, người sử dụng lao động sẽ phải cung cấp cho ứng viên thông tin về mức lương tối thiểu và các khoản thưởng trước khi ký kết hợp đồng. Đồng thời, họ không được phép hỏi về mức lương trước đây của ứng viên. Các doanh nghiệp và cơ quan cũng sẽ phải thiết lập hệ thống trả lương với việc phân nhóm công việc theo mức độ phức tạp, trách nhiệm và nặng nhọc, cùng cơ chế thưởng dựa trên các tiêu chí khách quan.

Người lao động có quyền gửi yêu cầu bằng văn bản để được cung cấp thông tin so sánh về mức lương trung bình, và phải nhận được phản hồi trong vòng 2 tháng. Trong trường hợp xảy ra tranh chấp tại tòa án, họ có thể được cơ quan thanh tra quyền công dân đại diện và có quyền yêu cầu bồi thường bằng tiền.

Đối với các đơn vị có trên 250 lao động, báo cáo về chênh lệch tiền lương sẽ phải được lập hằng năm. Các doanh nghiệp và tổ chức có từ trên 100 đến 250 lao động sẽ phải lập báo cáo 3 năm một lần. Nếu mức lương giữa nam và nữ có chênh lệch không hợp lý từ 5% trở lên, doanh nghiệp sẽ phải điều chỉnh trong vòng 6 tháng.

Bộ Lao động Séc sẽ tiến hành phân tích tình hình và công bố dữ liệu liên quan. Việc theo dõi sẽ bắt đầu từ năm 2028 đối với các doanh nghiệp có trên 150 lao động, và từ năm 2031 đối với nhóm từ 100 đến 149 lao động.

Các quy định mới về trả lương bình đẳng sẽ áp dụng cho người lao động làm việc theo hợp đồng, lao động thời vụ, lực lượng vũ trang, lao động do công ty môi giới cung ứng, ở cả khu vực công và tư, trong nền công vụ cũng như các lực lượng an ninh. Dự kiến, quy định sẽ có hiệu lực từ năm 2028. Những đơn vị vi phạm có thể bị phạt tới 1 triệu korun.

Theo ước tính của Bộ Lao động, chi phí triển khai các quy định mới đối với người sử dụng lao động có thể dao động từ 198 triệu đến 2,26 tỷ korun, do chưa rõ mức độ sẵn sàng của các đơn vị trước những thay đổi này. Ngoài ra, Bộ Lao động, cơ quan thanh tra lao động, cơ quan bảo vệ dữ liệu cá nhân và cơ quan thanh tra quyền công dân cũng sẽ cần thêm hàng chục triệu korun từ ngân sách để thực hiện nhiệm vụ.

Hiện Chính phủ Séc tiếp nhận dự thảo sửa đổi với 24 nội dung còn ý kiến khác nhau. Công đoàn và cơ quan thanh tra quyền công dân cho rằng thông tin về mức lương nên được công bố ngay trong tin tuyển dụng. Trong khi đó, Phòng Thương mại đề nghị làm rõ hơn những trường hợp được phép áp dụng cách đối xử khác biệt trong trả lương.

Nguồn ČTK