Chưa từng là khách hàng Vodafone, người đàn ông vẫn bị ghi nợ hàng chục nghìn korun và không thể vay vốn

Khi một người đàn ông ở Brno muốn mở rộng hoạt động kinh doanh và nộp hồ sơ vay vốn, ông chỉ nghĩ mình sẽ trải qua quy trình xét duyệt thông thường. Thế nhưng, ông bất ngờ nhận được thông báo từ chối vì đang có khoản nợ với một nhà mạng. Điều khó hiểu là ông chưa từng là khách hàng của nhà mạng này. Nguyên nhân nằm ở sự trùng khớp mã số định danh cá nhân.

Ông Vojtěch Viňarský, sống tại thành phố Brno, nộp đơn vay vốn để mở rộng kinh doanh.

“Tôi cần một khoản tiền nhất định nhưng hồ sơ đã bị từ chối,” ông cho biết.

Một người có thể phải gánh hậu quả tài chính từ khoản nợ của người hoàn toàn không liên quan, dù bản thân không làm gì sai. Đó chính là trường hợp của ông Vojtěch.

“Chúng tôi đã xem xét kỹ toàn bộ thông tin hiện có và nhận thấy không thể tiếp tục xử lý hồ sơ. Rất tiếc, chúng tôi không thể phê duyệt yêu cầu của ông do thông tin được lưu trong cơ sở dữ liệu SOLUS,” thông báo phản hồi hồ sơ vay nêu rõ.

Nếu có điểm tích cực nào trong sự việc, thì đó là ông Vojtěch ít nhất đã phát hiện mình đang bị ghi nhận là người mắc nợ. Ông lập tức yêu cầu cấp bản trích lục từ cơ sở dữ liệu người nợ để xác minh.

“Khoảng 21h30 cùng ngày, tôi nhận được tin nhắn nói rằng mình nợ Vodafone 14.957 korun. Tôi hoàn toàn không hiểu vì sao,” ông Vojtěch kể.

Ông gọi đến tổng đài chăm sóc khách hàng của nhà mạng để yêu cầu giải thích, nhưng lại phát sinh thêm rắc rối.

“Nhân viên nói chưa từng gặp trường hợp nào như vậy và hoàn toàn không biết phải xử lý ra sao. Tôi trả lời rằng chúng tôi cũng đang ở tình trạng tương tự,” ông Vojtěch cho biết.

Theo ông, nhà mạng yêu cầu ông phải trực tiếp đến cửa hàng để khiếu nại, dù sự việc không phải do ông gây ra và về nguyên tắc, ông không hề có tên trong hệ thống khách hàng của Vodafone.

Rắc rối từ mã số định danh cá nhân
“Ngay ngày hôm sau, tôi đến cửa hàng và trình bày sự việc. Người quản lý nói chưa từng xử lý trường hợp nào như vậy và không biết phải tiến hành thế nào,” ông Vojtěch kể.

Thay vì một lời xin lỗi, ông chỉ nhận được lời giải thích ngắn gọn cùng cam kết khắc phục.

“Vodafone nói rằng họ có hai mã số định danh để lựa chọn. Tôi thực sự không hiểu tại sao một doanh nghiệp lớn như Vodafone lại có thể để xảy ra chuyện như vậy. Ban đầu, tôi còn bật cười vì thấy quá vô lý,” ông nói.

“Chúng tôi xin khẳng định đã thực hiện các bước cần thiết để xóa mã số định danh liên quan khỏi cơ sở dữ liệu SOLUS. Chúng tôi lấy làm tiếc về sự việc, nhưng công ty không phải là bên có lỗi,” bộ phận giải quyết khiếu nại của Vodafone phản hồi.

Vậy trách nhiệm thuộc về ai? Cơ sở dữ liệu người nợ SOLUS, hay doanh nghiệp đã từ chối hồ sơ vay vì thông tin khoản nợ?

“Có một người đến từ Slovakia mang mã số định danh trùng khớp và người này có khoản nợ. Vì vậy, chúng tôi đã đưa người đó vào cơ sở dữ liệu SOLUS,” người phát ngôn Vodafone Ioannis Papadopoulos giải thích.

Nhiều người cho rằng mã số định danh cá nhân là thông tin duy nhất, có thể được sử dụng để xác minh danh tính một cách tuyệt đối. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy. Đây là điều ít được biết đến nhưng đã bộc lộ rõ trong trường hợp này.

“Rõ ràng đã xảy ra sai sót nào đó, nếu không người đàn ông này đã không bị ghi nhận nhầm là người mắc nợ. Theo suy đoán của tôi, Vodafone có thể đã đưa dữ liệu vào hệ thống chỉ dựa trên mã số định danh, mà không đối chiếu thêm các thông tin khác như họ tên hoặc nơi cư trú,” ông Miroslav Beneš, người phát ngôn cơ sở dữ liệu người nợ SOLUS, nhận định.

Ông Papadopoulos phản hồi: “Dĩ nhiên có nhiều cách để xác minh khách hàng. Tuy nhiên, trong trường hợp này, người có nghĩa vụ tài chính với chúng tôi đã được xác minh bằng căn cước. Chúng tôi có toàn bộ thông tin trên giấy tờ đó và đã xử lý dựa trên những dữ liệu này.”

Sự việc kéo dài gần bốn năm
Theo Bộ Nội vụ Cộng hòa Séc, cơ quan phụ trách dữ liệu dân cư, việc trùng mã số định danh có thể xảy ra do sai sót. Ngoài ra, Slovakia sử dụng phần đuôi mã số giống Séc.

“Cần nhấn mạnh rằng theo quy định pháp luật hiện hành, mã số định danh do phía Slovakia cấp không được sử dụng tại Cộng hòa Séc. Vì vậy, tôi khuyến nghị các tổ chức sử dụng những dữ liệu nhận dạng khác để xác định chính xác từng cá nhân,” ông Adam Rözler, người phát ngôn Bộ Nội vụ Séc, cho biết.

Ông Beneš, người phát ngôn SOLUS, nói: “Tính từ thời điểm có phản hồi đầu tiên rằng mã số định danh này xuất hiện trong cơ sở dữ liệu nợ quá hạn, hồ sơ đã được xóa trong vòng bốn ngày làm việc. Toàn bộ quá trình diễn ra trong một tuần, vì vậy có thể coi đây là biện pháp khắc phục rất nhanh. Các cơ chế kiểm soát đã phát huy tác dụng.”

Theo ông Beneš, các đơn vị liên quan có thể kiểm tra thêm những thông tin như họ tên, nhưng không bắt buộc phải làm như vậy, bởi mã số định danh vẫn được coi là công cụ nhận dạng công dân rõ ràng và đáng tin cậy.

“Sẽ hữu ích hơn nếu các thành viên có quyền truy cập vào hệ thống dữ liệu cơ bản của nhà nước để tự động xác minh khách hàng, đối chiếu xem mã số định danh có khớp với họ tên và ngày sinh hay không,” ông nói thêm.

Toàn bộ sai sót được cho là đã tồn tại gần bốn năm. Điều khiến ông Vojtěch lo ngại nhất là dù hồ sơ sai đã được xóa, thông tin hoặc lịch sử tiêu cực liên quan vẫn có thể tiếp tục tồn tại trong các hệ thống khác. Điều này có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng vay thế chấp của ông trong tương lai.

Nộp lại hồ sơ vay vốn 

“Ngay sau khi nhận được khiếu nại, chúng tôi lập tức yêu cầu cơ sở dữ liệu xóa thông tin. Điều này được thực hiện dù người có cùng mã số định danh — tức người thực sự mắc nợ — về một khía cạnh nào đó lại được hưởng lợi vì cũng không còn tên trong danh sách. Tuy nhiên, chúng tôi đã làm mọi việc có thể để xóa ông Viňařský khỏi hệ thống,” người phát ngôn Vodafone Papadopoulos cho biết.

Hiện không còn trở ngại nào ngăn ông Vojtěch nộp lại hồ sơ vay. Theo phía SOLUS, quy trình xét duyệt lần này sẽ không gặp vấn đề.

Một giải pháp có thể được nghĩ đến là thay đổi mã số định danh cá nhân. Tuy nhiên, việc này chỉ được phép trong những trường hợp cụ thể do pháp luật quy định.

“Chỉ có thể thay đổi mã số định danh vì những lý do được luật quy định, và trường hợp này không thuộc diện đó. Đây không phải là hai mã số được cấp trùng, mà là một mã số do phía Slovakia cấp đã bị sử dụng không đúng cách trên lãnh thổ Cộng hòa Séc,” ông Rözler giải thích.

Người phát ngôn Vodafone cho rằng cần có một giải pháp pháp lý mang tính hệ thống.

“Vodafone hiện không có khả năng hay công cụ nào để kiểm tra xem mã số định danh của khách hàng có trùng với mã số của một người khác tại Séc hay không,” ông Papadopoulos nói.

Theo ông Rözler, dự thảo luật mới về cư trú của người nước ngoài đang trong quá trình lập pháp có thể góp phần giải quyết những tình huống tương tự.

“Dự luật quy định công dân Liên minh châu Âu cư trú tại đây trong 90 ngày phải đăng ký và sẽ được cấp một mã định danh duy nhất để sử dụng về sau. Người đàn ông này đã liên hệ với Bộ Nội vụ và chúng tôi đang hỗ trợ tối đa, phối hợp với ông để giải quyết tình hình,” người phát ngôn Bộ Nội vụ Séc cho biết.

Nguồn TN.cz