Chuyên gia cảnh báo Bộ trưởng Schillerová: Đánh thuế ngân hàng có thể đẩy lãi suất thế chấp tăng cao hơn
Lãi suất cho vay thế chấp tại Séc đã tăng tháng thứ bảy liên tiếp, trong khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Alena Schillerová cho rằng các ngân hàng không có lý do để làm như vậy. Bà cảnh báo có thể áp dụng các biện pháp can thiệp mạnh tay. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc buộc ngân hàng hạ lãi suất cho vay thế chấp sẽ không dễ dàng. Thậm chí, một sắc thuế riêng đối với ngành ngân hàng có thể khiến chi phí vay tăng thêm.
Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ trích việc lãi suất thế chấp tăng trong bối cảnh lãi suất cơ bản của Ngân hàng Trung ương Séc (ČNB) không thay đổi.
“Chúng tôi đã chỉ trích ČNB, và hôm nay tôi cũng lên tiếng phê phán các ngân hàng thương mại. Hoàn toàn không có lý do gì để họ duy trì lãi suất ở mức cao như hiện nay”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Alena Schillerová, thuộc đảng ANO, phát biểu hôm thứ Tư trên chương trình Televizní noviny.
Tuy nhiên, yếu tố chính đẩy lãi suất thế chấp đi lên là cuộc chiến tại Trung Đông và tình trạng bất ổn địa chính trị nói chung.
“Lãi suất thế chấp không phụ thuộc quá nhiều vào lãi suất của ČNB, mà chủ yếu do giá vốn trên thị trường – mức giá mà các ngân hàng phải trả để huy động nguồn tiền cho khách hàng. Chi phí này đã tăng đáng kể trong thời gian gần đây”, ông Radek Šalša, người phát ngôn Hiệp hội Ngân hàng Séc, cho biết.
“Thị trường ngân hàng có mức độ cạnh tranh rất cao, với sự hiện diện của nhiều ngân hàng. Nhiều tổ chức trong số đó cung cấp các khoản vay thế chấp và đương nhiên luôn cố gắng đưa ra mức lãi suất thấp nhất để thu hút khách hàng. Vì vậy, không cần phải chờ bà Schillerová ra chỉ thị yêu cầu giảm lãi suất. Thị trường sẽ tự điều chỉnh”, cựu Bộ trưởng Bộ Tài chính Ivan Pilip nhận định.
Theo các nhà kinh tế, chính phủ không có nhiều lựa chọn. Nhà nước có thể trợ cấp lãi suất vay thế chấp hoặc áp dụng thuế riêng đối với ngành ngân hàng. Bà Schillerová từng phản đối loại thuế này cách đây vài năm, song hiện không còn loại trừ khả năng triển khai.
“Theo tôi, chính phủ không thể lập tức làm được điều gì. Nếu tôi hiểu đúng hàm ý trong phát biểu của Bộ trưởng Bộ Tài chính rằng các ngân hàng có thể phải chịu một loại thuế đặc biệt, thì biện pháp này sẽ không giúp giảm chi phí vay thế chấp. Có thể dự báo rằng ít nhất một phần gánh nặng thuế sẽ được chuyển vào lãi suất, khiến lãi suất thậm chí còn tăng thêm. Tất nhiên, chính phủ có thể trợ cấp lãi suất, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc lấy tiền của tất cả chúng ta để hỗ trợ một nhóm người”, ông Jiří Rusnok, cựu Bộ trưởng Bộ Tài chính và cựu Thống đốc ČNB, phân tích.
Ông Ivan Pilip bổ sung: “Lãi suất thế chấp sẽ giảm nếu chính phủ không để thâm hụt ngân sách lên tới gần 400 tỷ korun mà thay vào đó giảm nợ công. Khi ấy, chi phí lãi vay để tài trợ cho nợ của Nhà nước Séc cũng sẽ hạ xuống. Do quy mô nợ công, nhà nước hiện phải vay với mức lãi suất cao đến mức các ngân hàng thấy cho nhà nước vay có lợi hơn là cho người dân vay mua nhà”.
Trong khi đó, nhà kinh tế Miroslav Singer, Thống đốc ČNB giai đoạn 2010–2016, cho rằng: “Hiện nay, chính phủ đã thực hiện khá nhiều biện pháp nhằm hạ giá nhà ở và giảm chi phí xây dựng. Luật Xây dựng mới có thể tạo ra sự hỗ trợ đáng kể”.
“Điều này chắc chắn không có lợi cho người dân. Thay vì có cơ hội sở hữu nhà ở, họ đơn giản là không đủ khả năng tài chính”, một người dân phát biểu trong cuộc khảo sát tại thành phố Havířov.
Một người khác cho biết: “Việc mua nhà rất khó thực hiện, vì vậy thuê nhà có lẽ là lựa chọn tốt hơn. Chúng tôi thậm chí đã cân nhắc thuê một căn nhà riêng”.
“Nhà nước có thể áp dụng một số biện pháp điều tiết, nhưng rất khó nói cụ thể”, một ý kiến khác nêu.
Theo các nhà kinh tế, lãi suất thế chấp chủ yếu phụ thuộc vào chi phí huy động vốn dài hạn, chứ không phải lãi suất cơ bản của ngân hàng trung ương. Kể từ tháng Hai, chi phí vốn kỳ hạn ba năm trên thị trường đã tăng gần 1,4%, trong khi lãi suất thế chấp tăng khoảng một điểm phần trăm.
Nguồn TN.cz
