Điều gì khiến Mỹ liên tiếp chao đảo vì sự cố mạng?
Hàng loạt sự cố công nghệ tại Mỹ đang làm dấy lên nghi vấn liệu những sự kiện này có thực sự liên quan đến nhau?

Hàng loạt sự cố mạng quy mô lớn đã làm tê liệt cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ trong khoảng một tuần qua, ảnh hưởng đến hệ thống kiểm soát không lưu, giao dịch tài chính, mạng lưới tình báo quốc gia, nền tảng làm việc của các doanh nghiệp và dịch vụ kỹ thuật số dành cho người tiêu dùng.
Chuỗi sự cố bắt đầu ngày 12-11, khi nền tảng điện toán đám mây của Microsoft gặp trục trặc và kéo dài trong sáu ngày. Sau đó, sự cố riêng lẻ lần lượt xuất hiện và gây ảnh hưởng đến Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày 13-11, các ngân hàng lớn ngày 16-11, rồi Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và các dịch vụ của Apple ngày 17-11.
Các bên liên quan nói gì về chuỗi sự cố?
Theo Hãng tin Reuters ngày 17-11, Tổng thống Donald Trump giảm nhẹ lo ngại về hàng loạt sự cố công nghệ tại Mỹ những ngày qua.
“Các tổ chức lớn mạnh, có nhiều tiền bạc thì những chuyện như vậy vẫn xảy ra. Không sao cả” - ông Trump nói tại Manila (Philippines), nơi ông đang tham dự các cuộc họp với các nước Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận các sự cố “đáng lo ngại”, nhưng khẳng định chúng không liên quan đến nhau và không phải là một cuộc tấn công có hệ thống.
Ông Rubio cho biết Washington chưa có bằng chứng cho thấy các sự cố liên quan đến tin tặc, tội phạm mạng hay bất kỳ quốc gia nào.
Cùng ngày, Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Jay Clayton bác bỏ những đồn đoán của dư luận xoay quanh chuỗi sự cố gián đoạn công nghệ gần đây, đồng thời nhận định phần lớn nguyên nhân bắt nguồn từ quá trình nâng cấp hệ thống chứ không phải do tấn công mạng, theo tờ The Hill.
"Đây không phải là một cuộc tấn công mạng, và cũng không phải là một chiến dịch có tổ chức từ một chính phủ nước ngoài. Chúng tôi đã xem xét rất kỹ lưỡng" - ông Clayton trả lời phỏng vấn Đài CNBC.
"Tôi cho rằng những gì đang diễn ra ở đây là nhiều cơ quan, doanh nghiệp đang tiến hành vá lỗi hệ thống của họ. Họ biết rõ đó là những hệ thống cũ kỹ, tồn tại nhiều lỗ hổng, đã lỗi thời... đã đến lúc phải nâng cấp toàn bộ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của chúng ta” - ông nói thêm.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết "siêu trí tuệ" (SI) - thuật ngữ mà chính quyền hiện tại ưu tiên sử dụng thay cho trí tuệ nhân tạo (AI) - có thể là nguyên nhân gây ra các sự cố công nghệ gần đây. Nhận định này được ông viện dẫn từ một cuộc trao đổi với một nhân vật giấu tên trong ngành công nghệ.
"Tôi đã bắt đầu trao đổi với giới công nghệ" - ông Mullin chia sẻ với Đài Fox News vào hôm 16-11, đồng thời tiết lộ đã nói chuyện với một chuyên gia và người này cho rằng "đó là do SI, bởi vì các chương trình này không được thiết kế để hoạt động nhanh như tốc độ của SI hiện nay."
"Khi người ta đưa vào một chương trình có khả năng tự lập trình và nó xâm nhập vào, nó sẽ tự sửa lỗi. Giống như khi bạn yêu cầu thay đổi thiết kế lúc đang xây nhà vậy. Khi bạn thay đổi một chi tiết trong ngôi nhà, mọi thứ khác cũng bắt đầu thay đổi theo, đó là hiệu ứng dây chuyền. Và điều đó khiến cho một hệ thống bị quá tải vì chúng vốn không được thiết kế để chạy với tốc độ của công nghệ SI hiện đại” - ông Mullin đánh giá.

Giới chuyên gia nhìn nhận sao?
Tiến sĩ Ragib Hasan, thuộc Trung tâm An ninh mạng của Đại học Alabama (Mỹ), cho rằng các sự cố gián đoạn dịch vụ thu hút sự chú ý vì xảy ra liên tiếp trong thời gian ngắn, Đài WBRC đưa tin.
Theo ông Hasan, các công ty đang sử dụng AI để phát hiện hàng nghìn lỗi phần mềm mà con người khó có thể tìm ra. Việc phát hiện quá nhiều lỗi khiến các công ty phải đẩy nhanh quá trình khắc phục, nhưng những bản cập nhật vội vàng có thể làm phát sinh lỗi mới.
Một số chuyên gia cũng lưu ý rằng chuỗi sự cố công nghệ liên tiếp tại Mỹ bắt nguồn từ sự kết hợp giữa thiết bị cũ và phần mềm mới.
"Không có một nguyên nhân duy nhất nào giải thích được tất cả các sự cố này. Có những vấn đề cứ lặp đi lặp lại. Và một trong số đó chắc chắn là tình trạng các hệ thống công nghệ đã cũ kỹ" - Tiến sĩ Jose Lineros, chuyên gia tại Đại học North Texas (Mỹ), nhận định.
Ông Lineros phân tích rằng công nghệ lỗi thời đang ngày càng bị ép phải hoạt động chung với phần mềm mới hơn, từ đó tạo ra nguy cơ phát sinh lỗi.
Dù sở hữu ngành công nghiệp kỹ thuật số hàng đầu thế giới, Mỹ vẫn còn nhiều hệ thống công nghệ trong khu vực công và tư nhân chưa được nâng cấp.
Sự kết hợp thiếu đồng bộ giữa hạ tầng cũ và phần mềm mới, cùng mạng lưới kết nối chặt chẽ giữa các cơ quan, doanh nghiệp, khiến một thay đổi tại một mắt xích cũng có thể gây gián đoạn trên diện rộng.
Giới quan sát khuyến nghị người dân và doanh nghiệp chủ động chuẩn bị phương án dự phòng để ứng phó khi các hệ thống công nghệ gặp sự cố, chẳng hạn mang theo tiền mặt để phòng trường hợp không thể thanh toán trực tuyến.
Trong khi đó, Tiến sĩ Josh Klapow, nhà tâm lý học lâm sàng, cho rằng lo lắng trước những sự cố chưa rõ nguyên nhân là điều bình thường. Tuy nhiên, người dân cần tỉnh táo trước các giả thuyết lan truyền trên mạng, tránh tin vào những suy đoán chưa được kiểm chứng.
(Theo Tuổi Trẻ)











