Giá khí đốt tăng vọt, hàng nghìn hộ gia đình tại Séc đối mặt đợt tăng giá sưởi tới 30%
Nhiều hộ gia đình tại Cộng hòa Séc sử dụng hệ thống sưởi tập trung từ các nhà máy nhiệt điện sẽ phải chuẩn bị đối mặt với đợt tăng giá mạnh. Đối tượng chịu ảnh hưởng là những hộ được cung cấp nhiệt từ khí đốt tự nhiên. Giá khí đốt tăng vọt trên thị trường thế giới có thể khiến giá nhiệt sưởi từ năm tới tăng gần 30%. Với một hộ gia đình thông thường, mức tăng này có thể khiến chi phí đội thêm hơn 8.000 korun mỗi năm.
Yếu tố quyết định là từng nhà máy đã mua trước khí đốt với mức giá nào. “Việc giá nhiệt từ các nguồn sử dụng khí đốt tăng là điều chắc chắn. Nếu nhà máy đã mua dự phòng từ trước, mức tăng có thể là 5-10%. Nhưng nếu mua trên thị trường giao ngay, giá hoàn toàn có thể tăng 20-30%,” ông Jiří Gavor, chuyên gia phân tích của Công ty ENA, nói với trang Novinky.
Khoảng 1,7 triệu hộ gia đình tại Séc đang sử dụng hệ thống sưởi tập trung, trong đó gần 500.000 hộ nhận nhiệt từ các hệ thống dùng khí đốt tự nhiên. Brno hiện có mạng lưới sưởi tập trung phụ thuộc nhiều nhất vào khí đốt tự nhiên tại Séc.
Công ty Teplárny Brno cung cấp nhiệt cho hơn 100.000 hộ gia đình, với khoảng 80% lượng nhiệt được sản xuất từ khí đốt. Một hộ gia đình trung bình tại Brno tiêu thụ khoảng 20 gigajoule nhiệt mỗi năm. Với mức giá hiện nay là 1.154 korun/gigajoule, chi phí hằng năm vào khoảng 23.000 korun.
Nếu giá tăng 10% trong năm tới, mỗi hộ sẽ phải trả thêm khoảng 2.300 korun. Mức tăng 20% sẽ khiến hóa đơn tăng thêm 4.600 korun, còn nếu giá tăng 30%, chi phí phát sinh sẽ lên tới gần 6.900 korun.
Đối với một hộ tiêu thụ 25 gigajoule mỗi năm - mức được Hiệp hội Nhiệt điện Cộng hòa Séc sử dụng làm mô hình đại diện cho gia đình bốn người trên toàn quốc - mức tăng 30% từ cùng giá cơ sở sẽ khiến chi phí tăng thêm hơn 8.600 korun mỗi năm.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa tất cả các hộ sử dụng hệ thống sưởi tập trung đều phải trả thêm số tiền như vậy. Giá giữa các thành phố có thể chênh lệch đáng kể, tùy thuộc vào loại nhiên liệu được sử dụng cũng như thời điểm và mức giá mà từng nhà máy đã mua nhiên liệu.
Ngoài Brno, các hệ thống sưởi tại Jihlava, Česká Lípa, Jablonec nad Nisou và Děčín cũng phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên. Trong khi đó, nhiều nhà máy nhiệt điện lớn khác vẫn chủ yếu sử dụng than nâu, than đá, sinh khối hoặc rác thải.
Trên phạm vi toàn quốc, năm ngoái, 40% lượng nhiệt được sản xuất từ than nâu, hơn 25% từ khí đốt và khoảng một phần bảy từ sinh khối. Theo ông Gavor, nhiên liệu chiếm khoảng một nửa tổng chi phí của các nhà máy nhiệt điện chạy khí đốt.
Những thay đổi đáng kể về bảng giá dự kiến chủ yếu xuất hiện từ đầu năm mới, bởi các nhà máy thường ấn định giá nhiệt cho cả năm.
Ông Martin Hájek, Giám đốc Hiệp hội Nhiệt điện Cộng hòa Séc, lưu ý mức độ tác động sẽ không giống nhau ở tất cả các khu vực. “Từ năm tới, giá khí đốt cao hơn sẽ được phản ánh vào giá nhiệt, nhưng không thể đưa ra một mức tăng chung. Mức tăng sẽ khác nhau tùy từng trường hợp và có thể lên tới hai chữ số,” ông cho biết.
Giá khí đốt không giảm như kỳ vọng
Theo ông Hájek, phần lớn các nhà máy đã bảo đảm đủ lượng khí đốt cần thiết cho năm nay. Một số đơn vị cũng đã mua trước một phần nhiên liệu cho năm tới với mức giá thuận lợi hơn. Tuy nhiên, lượng còn thiếu phải được mua bổ sung theo mặt bằng giá hiện tại, vốn cao hơn đáng kể.
Giá khí đốt tự nhiên bán buôn đã biến động mạnh trong năm nay. Hồi tháng 1, khí đốt tại trung tâm giao dịch TTF của Hà Lan có giá trung bình 27,65 euro/MWh. Đến thứ Sáu, giá đã tăng lên khoảng 80 euro/MWh, gần gấp ba lần.
Theo ông Hájek, trong nửa đầu năm, một số nhà máy vẫn trì hoãn mua khí đốt vì kỳ vọng giá sẽ giảm. “Trong một thời gian dài, diễn biến thị trường cho thấy điều đó có thể xảy ra. Thậm chí đến tháng 6, giá giao cho năm 2027 vẫn ở mức thấp. Nhưng giờ đây, mọi người đều nhận ra rằng các kho dự trữ ngầm sẽ không được lấp đầy và giá đã tăng vọt,” ông nói. Đức cũng đang gặp khó khăn trong việc bổ sung khí đốt vào các kho dự trữ.
(theo Novinky)
