Praha đứng thứ hai khu vực về độ thân thiện, nhưng chưa đầy 14% dân số sống trong "thành phố 15 phút"

Trong năm đầu tiên Chỉ số Thành phố Thân thiện được công bố, Praha đứng thứ hai trong số các đô thị lớn ở Trung và Đông Âu.

Tuy nhiên, chỉ 13,82% cư dân có thể tiếp cận phần lớn các điểm đến thiết yếu hằng ngày - như nơi làm việc, trường học, cửa hàng hoặc cơ sở y tế - trong vòng 15 phút. Ngay cả những đô thị dẫn đầu khu vực cũng mới chỉ tiệm cận mô hình “thành phố 30 phút”.

Người trẻ tại Séc là nhóm tiến gần nhất tới mô hình lý tưởng: 34% số người trong độ tuổi 18-24 cho biết họ có thể tiếp cận các điểm đến thiết yếu hằng ngày trong vòng 15 phút. Nhóm trung niên, đặc biệt là những người từ 45 đến 54 tuổi, có kết quả thấp nhất, chỉ đạt 14,7%.

Các thành phố nhỏ hơn tại Séc có kết quả tốt hơn Praha. Olomouc đạt 36%, Ostrava 29,7% và Brno 21,8%, qua đó đều có thứ hạng cao hơn trong nhóm tương ứng. Lợi thế này chủ yếu đến từ cấu trúc đô thị tập trung và khoảng cách di chuyển ngắn hơn. Các thành phố Ba Lan như Krakow, Szczecin và Lublin cũng chiếm ưu thế trên bảng xếp hạng.

Trong nhóm các đô thị lớn, Warsaw dẫn đầu với 15,9%. Ở các nhóm khác, Krakow đạt 30,3%, Split 44%, Rijeka 53,3% và Zadar 53,6%. Riga đứng cuối với 9,8%, trong khi Zagreb chỉ đạt 20%.

Thành phố càng nhỏ, khả năng tiếp cận càng cao

Tỷ lệ cư dân có thể đến các địa điểm thiết yếu hằng ngày trong vòng 15 phút đạt khoảng 10-15% tại các đô thị lớn, 30% tại các thành phố lớn, trên 40% ở thành phố cỡ trung và hơn 50% tại các thành phố nhỏ.

Ngay cả những thành phố có hệ thống metro như Praha hay Bucharest cũng không ghi nhận sự cải thiện đáng kể. Điều này cho thấy mức độ tập trung và cấu trúc đô thị có vai trò quan trọng hơn việc chỉ đầu tư vào hạ tầng giao thông.

Thói quen đi lại

Tại Trung và Đông Âu, 46% người dân chủ yếu sử dụng ô tô, trong khi 27% lựa chọn phương tiện công cộng. Ở Séc, tỷ lệ này gần như cân bằng: 42,6% đi ô tô và 42,4% sử dụng giao thông công cộng.

Trong nhóm 18-24 tuổi, hơn một nửa, tương đương 51,1%, chủ yếu đi lại bằng phương tiện công cộng. Các hình thức di chuyển thay thế như xe đạp, xe scooter và dịch vụ chia sẻ ô tô vẫn chiếm tỷ lệ không đáng kể.

Chuyên gia quy hoạch đô thị Peter Bednár nhận định: “Mục tiêu không phải là tất cả các hành trình đều phải ngắn, mà là phần lớn hoạt động hằng ngày có thể được thực hiện mà không cần ô tô. Để đạt được điều này, đô thị cần có mật độ cao hơn và sự kết hợp đa dạng giữa các chức năng. Nếu không có đủ dịch vụ và điểm đến ở gần, tuyến đường đi bộ thiết thực nhất vẫn chỉ là đường dẫn đến chiếc ô tô đang đỗ.”

Về chỉ số

Chỉ số Thành phố Thân thiện là khảo sát quốc tế về chất lượng cuộc sống và phát triển đô thị. Năm 2025, nghiên cứu được thực hiện tại 54 thành phố thuộc 9 quốc gia với 4.500 người tham gia, trong đó có 500 người tại Séc. Khảo sát do Syno International phối hợp với Bolt thực hiện.

(Theo praguemorning)