Liên minh châu Âu đang chuẩn bị một thay đổi quan trọng trong chính sách dành cho người tị nạn vào năm tới. Những người tị nạn Ukraine là nam giới trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự sẽ không còn được cấp quy chế bảo vệ tạm thời, quy chế cho phép họ cư trú hợp pháp tại Séc và các quốc gia EU khác, đồng thời được EU gia hạn hằng năm.

Theo xác nhận của Liên minh châu Âu và Bộ trưởng Nội vụ Séc Lubomír Metnar (ANO), quy định mới sẽ chỉ áp dụng đối với những đơn xin mới và sẽ không ảnh hưởng đến những người tị nạn đã có mặt tại các nước EU.

“Đề xuất của Ủy ban châu Âu về việc loại trừ nam giới trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự khỏi diện được bảo vệ tạm thời đã được đa số bộ trưởng nội vụ các nước EU ủng hộ vào ngày 4 tháng 6,” ông Metnar cho biết và nói thêm rằng quyết định này được đưa ra tại cuộc họp ở Luxembourg.

Đây là bước đi mà Bộ trưởng Metnar đã thúc đẩy từ lâu. Đồng thời, điều này cũng phù hợp với lợi ích của Ukraine, quốc gia đang cần nam giới trẻ tuổi ở lại trong nước để tham gia quân đội trong cuộc chiến với Nga cũng như phục vụ công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh. Vì lý do đó, đề xuất hạn chế quy chế bảo vệ tạm thời đã nhận được sự ủng hộ từ nhiều quốc gia EU khác.

“Việc bảo vệ người Ukraine là rất quan trọng đối với chúng tôi, nhưng đồng thời cuộc chiến này cần phải được tiến hành và giành chiến thắng. Để làm được điều đó, cần có nhiều nam giới ở lại Ukraine và tham gia bảo vệ đất nước hơn,” Bộ trưởng Di cư Thụy Điển Johan Forssell phát biểu.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, khoảng 4,4 triệu người tị nạn Ukraine đã được cấp quy chế bảo vệ tạm thời tại EU. Tính theo tỷ lệ dân số, Séc là quốc gia tiếp nhận nhiều người tị nạn nhất. Theo số liệu mới nhất của Bộ Nội vụ, hiện có hơn 388.000 người Ukraine đang được bảo vệ tạm thời tại Séc.

“Trong thời gian dài, năng lực tiếp nhận của Séc đã ở sát giới hạn,” người phát ngôn Bộ Nội vụ Hana Malá từng cho biết.

Một phần đáng kể trong số người tị nạn tại Séc là nam giới từ 18 đến 65 tuổi, với hơn 129.000 người. Tuy nhiên, những người này sẽ không bị ảnh hưởng bởi thay đổi dự kiến.

Theo tuyên bố của Hội đồng Tư pháp và Nội vụ EU: “Ủy ban châu Âu đề xuất gia hạn quy chế bảo vệ tạm thời thêm một năm, đồng thời điều chỉnh phạm vi áp dụng để loại trừ nam giới trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự, tức từ 23 đến 60 tuổi, nếu họ là những người mới đến Liên minh châu Âu. Dự thảo luật liên quan dự kiến sẽ được trình trong thời gian tới.”

Bộ trưởng Metnar cũng xác nhận: “Thay đổi được đề xuất chỉ áp dụng đối với những người mới đến.” Điều đó có nghĩa là những nam giới trong độ tuổi nêu trên hiện đã sinh sống tại Séc không cần lo lắng rằng quy chế bảo vệ tạm thời của họ sẽ không được gia hạn, dẫn đến mất quyền sinh sống và làm việc tại đây.

Câu hỏi lớn sau khi chiến tranh kết thúc

Vấn đề vẫn còn bỏ ngỏ là điều gì sẽ xảy ra với quy chế bảo vệ tạm thời khi Ukraine đạt được lệnh ngừng bắn hoặc hòa bình. Cựu Bộ trưởng Nội vụ Vít Rakušan (STAN) từng đề xuất rằng khi đó không nên tiếp tục cấp thêm quy chế bảo vệ tạm thời.

Bộ trưởng Metnar hiện nay cũng nhấn mạnh rằng Ukraine sẽ cần công dân của mình trở về. “Chính Ukraine cũng mong muốn nam giới ở lại trong nước hoặc trở về khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Trước mắt họ sẽ là một chặng đường dài để tái thiết đất nước,” ông Metnar từng phát biểu với Novinky vào tháng Ba.

Quy chế cư trú dài hạn đặc biệt

Cả chính phủ tiền nhiệm lẫn chính phủ hiện tại của Séc đều đã tạo cơ hội cho người tị nạn Ukraine xin quy chế cư trú dài hạn đặc biệt.

Những người được cấp loại giấy phép này sẽ không còn phụ thuộc vào quy chế bảo vệ tạm thời và được đảm bảo có thể sinh sống tại Séc thêm 5 năm, đồng thời có quyền nộp đơn xin thường trú nhân sau đó.

Tuy nhiên, để được cấp quy chế này, người nộp đơn phải đáp ứng các điều kiện khá nghiêm ngặt, trong đó có yêu cầu thu nhập tối thiểu 440.000 korun mỗi năm.

Năm ngoái, khoảng 16.000 người đã được cấp loại giấy phép này. Năm nay, hơn 56.000 người đã đăng ký. Hiện Bộ Nội vụ đang đánh giá có bao nhiêu người trong số đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

(Theo Novinky)