Một thay đổi trong luật từ năm ngoái đã khiến việc trẻ 14 tuổi có thể làm việc mùa hè tại Cộng hòa Séc trở thành hợp pháp. Dưới đây là những ai đủ điều kiện và những yêu cầu cần đáp ứng để bắt đầu làm việc.

Mùa hè đang đến gần, và các thanh thiếu niên trên khắp Praha cũng như phần còn lại của đất nước đang háo hức chờ đợi những khoản lương đầu tiên của mình. Nhưng trước khi con bạn 14 hoặc 15 tuổi bắt đầu đi nộp hồ sơ xin việc, có một số quy định quan trọng cần hiểu rõ. 

Luật lao động của Séc có những quy định bảo vệ riêng dành cho lao động trẻ tuổi, và những gì áp dụng cho người lao động trưởng thành không phải lúc nào cũng áp dụng cho người chưa thành niên. Dưới đây là những điều các gia đình có con trong độ tuổi lao động cần biết.

Con số quan trọng không còn chỉ là 15 tuổi nữa

Trong nhiều năm, quy tắc chung là: thanh thiếu niên ở Séc có thể bắt đầu đi làm từ năm 15 tuổi. Điều này nhìn chung vẫn đúng, nhưng hiện nay tình hình đã có phần khác đi nhờ một thay đổi pháp lý quan trọng có hiệu lực từ ngày 1 tháng 6 năm 2025.

Việc sửa đổi Bộ luật Lao động Séc đồng nghĩa với việc trẻ em 14 tuổi giờ đây có thể làm những công việc nhẹ trong kỳ nghỉ hè chính thức của trường, với điều kiện đáp ứng một số yêu cầu nhất định. Đây là sự mở rộng đáng kể so với những gì trước đây được phép và mở ra nhiều cơ hội hơn cho các em nhỏ tuổi, đồng thời cũng đòi hỏi phụ huynh phải chú ý hơn để đảm bảo rằng công việc được đề nghị thực sự hợp pháp.

Đối với người 15 tuổi, điểm khác biệt quan trọng hiện nay là giữa độ tuổi và việc hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc. Điều đó có nghĩa là nếu một học sinh 15 tuổi hoàn thành lớp 9 vào cuối tháng 6, em đã hoàn tất giáo dục bắt buộc theo quy định pháp luật và có thể ngay lập tức chuyển sang giới hạn làm việc 8 giờ mỗi ngày cho công việc mùa hè của mình.

Thanh thiếu niên thực sự có thể làm những công việc gì?

• Hỗ trợ hành chính: sắp xếp tài liệu, xử lý email, lên lịch họp.
• Phát thư và các bưu kiện nhẹ.
• Hỗ trợ trong ngành dịch vụ ăn uống: phụ giúp trong bếp hoặc phục vụ tại các quán thức ăn nhanh (nhưng không ở nơi bán rượu).
• Quản lý mạng xã hội và trang web.
• Bán vé.
• Dạy kèm hoặc dịch thuật.
• Dọn dẹp và hỗ trợ việc nhà.
• Hướng dẫn viên hoặc phụ trách trại hè.

Các em sẽ được trả bao nhiêu?

Mức lương tối thiểu dành cho người chưa thành niên giống như người trưởng thành. Năm 2026, mức này là 134,40 korun mỗi giờ, với mức lương tối thiểu hàng tháng là 22.400 korun.

Quan hệ lao động phải được chính thức hóa bằng văn bản, thông qua hợp đồng thực hiện công việc (DPP – dohoda o provedení práce), hoặc hợp đồng hoạt động lao động (DPČ – dohoda o pracovní činnosti). Những thỏa thuận không chính thức không phù hợp với quy định pháp luật, và phụ huynh nên đảm bảo rằng hợp đồng được lập bằng văn bản trước khi con mình bắt đầu làm việc.

Mẹo về thuế: Để thu nhập không bị khấu trừ thuế, hãy đảm bảo người lao động ký tờ khai thuế màu hồng (prohlášení poplatníka) khi được tuyển dụng. Ngoài ra, cần chú ý đến ngưỡng đóng bảo hiểm năm 2026: nếu một người kiếm được 12.000 korun hoặc nhiều hơn trong một tháng dương lịch từ một nhà tuyển dụng, tiền bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế sẽ tự động bị khấu trừ vào lương. Nếu thu nhập dưới 12.000 korun, số tiền thực nhận sẽ cao hơn.

Pháp luật thực sự cho phép và không cho phép điều gì?

Một thanh thiếu niên 15 tuổi có thể hợp pháp làm việc bán thời gian mùa hè tại quán cà phê, cửa hàng hoặc sự kiện. Tuy nhiên, không phải công việc dành cho học sinh nào được quảng cáo cũng tuân thủ các quy định dành riêng cho người chưa thành niên.

Đây không phải là những quy định tùy chọn mà là yêu cầu bắt buộc theo luật. Người sử dụng lao động có nghĩa vụ tuân thủ bất kể thanh thiếu niên hay phụ huynh có đồng ý hay không.

Giờ làm việc:
Đối với trẻ 14 tuổi, giới hạn là 7 giờ mỗi ngày và 35 giờ mỗi tuần, chỉ trong kỳ nghỉ hè chính thức. Năm nay, khoảng thời gian này kéo dài từ ngày 1 tháng 7 đến ngày 31 tháng 8 năm 2026. Người 15 tuổi có thể làm việc tối đa 8 giờ mỗi ngày.

Thời gian nghỉ ngơi:
Người lao động dưới 15 tuổi phải có ít nhất 14 giờ nghỉ liên tục trong mỗi khoảng thời gian 24 giờ. Đối với người 15 tuổi, mức tối thiểu là 12 giờ.

Làm việc ban đêm:
Người chưa thành niên từ 15 đến 17 tuổi không được làm việc từ 22 giờ đến 6 giờ sáng, và ca làm đêm bị cấm hoàn toàn. Có một ngoại lệ rất hạn chế dành cho người trên 16 tuổi khi thực sự cần thiết cho việc đào tạo nghề, nhưng đây là ngoại lệ chứ không phải quy tắc chung. Người dưới 15 tuổi cũng không được làm việc từ 20 giờ đến 22 giờ.

Làm thêm giờ:
Bị cấm đối với tất cả người chưa thành niên, không có ngoại lệ.

Công việc nguy hiểm:
Các công việc liên quan đến máy móc nguy hiểm, rủi ro thể chất đáng kể hoặc điều kiện làm việc nguy hiểm đều bị cấm. Nếu một nhà tuyển dụng cho rằng đó là thông lệ bình thường thì điều đó cũng không làm cho công việc đó trở nên hợp pháp đối với người chưa thành niên. Công việc trong môi trường giao thông có mức độ rủi ro cao cũng bị hạn chế đối với lao động trẻ.

Trước khi con bạn bắt đầu làm việc: Danh sách kiểm tra

Giấy tờ tùy thân hợp lệ
Mang theo giấy tờ chứng minh danh tính, chẳng hạn như thẻ căn cước công dân Séc, hộ chiếu hoặc giấy phép cư trú. (Công dân Séc có nơi cư trú thường trú bắt buộc phải có thẻ căn cước từ 15 tuổi.)

Hợp đồng bằng văn bản
Việc làm mùa hè cho thanh thiếu niên ở Séc thường được ký kết dưới một trong hai hình thức:

DPP (dohoda o provedení práce) – phù hợp với công việc ngắn hạn hoặc giới hạn.
DPČ (dohoda o pracovní činnosti) – phù hợp với công việc bán thời gian thường xuyên hơn.

Sự đồng ý bằng văn bản
Cha mẹ hoặc người giám hộ phải cho phép bằng văn bản trước khi ký hợp đồng lao động. Không có mẫu chính thức nào; một lá thư có chữ ký là đủ. Không có nhà tuyển dụng nào được phép nhận người chưa thành niên vào làm việc nếu không có sự đồng ý này.

Khám sức khỏe
Mặc dù các sửa đổi pháp luật gần đây đã cắt giảm đáng kể các thủ tục y tế phức tạp đối với các công việc mùa hè có rủi ro thấp (nhóm công việc loại 1 như bán lẻ hoặc hỗ trợ hành chính), người dưới 18 tuổi vẫn phải được kiểm tra sức khỏe cơ bản trước khi bắt đầu làm việc. Thay đổi trong luật cho phép bác sĩ nhi khoa của thanh thiếu niên thực hiện các thủ tục giấy tờ cần thiết này.

15 tuổi vẫn là một cột mốc quan trọng ở Séc

Các quy định mới có nghĩa là trẻ 14 tuổi giờ đây có thể bắt đầu bước những bước đầu tiên vào thế giới lao động. Tuy nhiên, 15 tuổi vẫn là một cột mốc quan trọng, cả trong việc làm lẫn những lĩnh vực khác.

Từ độ tuổi này, các em không chỉ có quyền mà còn có nghĩa vụ phải sở hữu thẻ căn cước công dân Séc nếu là công dân có nơi cư trú thường trú tại Séc.

Ở tuổi 15, thanh thiếu niên có thể làm việc quanh năm thay vì chỉ trong kỳ nghỉ hè, đảm nhận nhiều loại công việc hơn và làm việc tối đa 8 giờ mỗi ngày thay vì 7 giờ.

Ngoài công việc, tuổi 15 cũng là thời điểm Luật Tư pháp Thanh thiếu niên bắt đầu được áp dụng.

Điều đó có nghĩa là các em phải chịu trách nhiệm pháp lý thực sự: không phải theo luật hình sự dành cho người trưởng thành, nhưng theo một hệ thống pháp lý chính thức với những hậu quả thực tế nếu gây thiệt hại tại nơi làm việc, trường học hoặc nơi công cộng.

Trách nhiệm dân sự cũng được áp dụng theo logic tương tự: tòa án có thể xác định người chưa thành niên phải chịu trách nhiệm nếu các em có đủ khả năng nhận thức được hành vi của mình.

Tuy nhiên, năng lực pháp lý đầy đủ chỉ có khi đủ 18 tuổi (hoặc trong những trường hợp đặc biệt từ 16 tuổi nếu được tòa án cho phép).

Cho đến lúc đó, sự tham gia của cha mẹ vẫn cần thiết đối với những giao dịch vượt quá các hoạt động thông thường hằng ngày, và việc sử dụng dịch vụ ngân hàng hoàn toàn độc lập thường gắn liền với việc đủ tuổi thành niên.

Tuy nhiên, 15 tuổi là độ tuổi mà pháp luật Séc bắt đầu coi một người trẻ vừa có những quyền lợi đáng kể, vừa có những trách nhiệm đáng kể, và đây là điều đáng để hiểu rõ trước ngày làm việc đầu tiên của con bạn.

(Theo expats)