Quốc hội Israel ngày 30-3 đã thông qua ngân sách năm 2026 với mức chi tiêu kỷ lục, trong đó ưu tiên đáng kể cho quốc phòng khi nước này đang cùng lúc tham chiến trên nhiều mặt trận.

Theo Hãng tin AFP ngày 30-3, dự luật ngân sách được thông qua với 62 phiếu thuận và 55 phiếu chống. Tổng chi ngân sách năm 2026 ước tính rơi vào khoảng 850 tỉ shekel (tương đương 270 tỉ USD), phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn của Israel trong bối cảnh xung đột với Iran chưa thấy lối ra.

Điểm đáng chú ý trong dự luật ngân sách lần này là chi tiêu quốc phòng tăng mạnh. Hơn 30 tỉ shekel (9,6 tỉ USD) đã được bổ sung cho Bộ Quốc phòng, nâng tổng ngân sách quốc phòng lên hơn 142 tỉ shekel (hơn 45 tỉ USD).

Đà tăng này tiếp nối xu hướng chi tiêu quân sự leo thang của Israel kể từ sau chiến sự tại Gaza vào tháng 10-2023.

Hiện Israel không chỉ đối đầu Iran cùng với Mỹ, mà còn tiếp tục giao tranh với lực lượng Hezbollah do Tehran hậu thuẫn ở miền nam Lebanon.

Trước thềm bỏ phiếu, Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich - một nhân vật cánh hữu - gọi dự luật ngân sách này là "bước ngoặt lịch sử", cho rằng Israel đang đứng trước cơ hội "định hình lại Trung Đông".

"Nhiệm kỳ này sẽ được ghi nhớ như một bước ngoặt lịch sử của Nhà nước Israel, định hình lại cả cách tiếp cận an ninh lẫn nền kinh tế của chúng ta", ông khẳng định, không quên ca ngợi nền kinh tế quốc gia vẫn duy trì được sức chống chịu "đáng kinh ngạc" giữa chiến sự.
Tuy nhiên, phe đối lập đã phản ứng gay gắt. Lãnh đạo đối lập Yair Lapid cáo buộc đây là "vụ đánh cắp lớn nhất trong lịch sử nhà nước", cho rằng hàng tỉ shekel đang bị phân bổ cho các mục đích mang tính chính trị, bao gồm các khoản dành cho liên minh cầm quyền và các nhóm né tránh nghĩa vụ quân sự.

Một trong những điểm gây tranh cãi là việc chính phủ tiếp tục trì hoãn luật buộc người Do Thái chính thống cực đoan - vốn lâu nay được miễn nghĩa vụ quân sự - phải nhập ngũ. Động thái này vấp phải sự phản đối ngày càng lớn trong xã hội Israel, nơi đa số công chúng cho rằng nghĩa vụ quân sự cần được chia sẻ công bằng hơn.

Song song đó, ngân sách mới sẽ buộc Israel phải cắt giảm 3% chi tiêu ở tất cả các bộ ngành dân sự, trong khi lại tăng đáng kể nguồn tài trợ cho các nhóm đồng minh chính trị của chính phủ.

Các đảng Do Thái chính thống sẽ nhận thêm hơn 750 triệu USD cho hệ thống trường học tư, còn nguồn tài trợ cho các khu định cư ở Bờ Tây vẫn được giữ nguyên, bất chấp áp lực tài chính.

Tổ chức Peace Now đã chỉ trích các quyết định này, gọi đó là "sự cướp đoạt công quỹ giữa ban ngày" nhằm phục vụ lợi ích của một nhóm nhỏ trong liên minh cầm quyền.

Trước đó, Chính phủ Israel cũng đã phê duyệt kế hoạch chi hơn 875 triệu USD trong 5 năm để mở rộng các khu định cư tại Bờ Tây - vốn bị cộng đồng quốc tế coi là bất hợp pháp.

Theo Tuoitre