Khảo sát: Chỉ 1/10 người trẻ Séc không có kế hoạch sống tự lập trước tuổi 30

Gần 9/10 người trẻ Séc đã sống tự lập hoặc có kế hoạch rời nhà bố mẹ chậm nhất trước tuổi 30. Hơn 21% người trẻ trong độ tuổi từ 16 đến 25 hiện đã không còn sống cùng bố mẹ. Thêm 12% muốn tự lập chậm nhất sau khi học xong trung học, 40% dự định chuyển ra ở riêng sau đại học, còn 15% muốn làm điều đó muộn nhất trước tuổi 30. Đây là kết quả khảo sát của nền tảng đầu tư Portu.

Trong nhóm từ 16 đến 25 tuổi, 37,5% có kế hoạch học đại học và 28% khác hiện đã theo học bậc này. Vì vậy, với phần lớn thế hệ trẻ, việc hoàn tất học tập chính là cột mốc tự nhiên phân chia giữa cuộc sống cùng cha mẹ và việc ở riêng. Theo dữ liệu của Eurostat, người Séc rời nhà bố mẹ sớm hơn đôi chút so với mức trung bình châu Âu. Năm 2024, độ tuổi trung bình tự lập tại Liên minh châu Âu là 26,2 tuổi, trong khi tại Séc là 25,8 tuổi. Chẳng hạn, tại Slovakia, con số này lên tới 30,9 tuổi.

“Phần lớn người trẻ Séc có hình dung khá rõ ràng về thời điểm họ muốn rời tổ ấm gia đình. Nhưng sự tự lập luôn đi kèm chi phí. Chỉ riêng lần thuê nhà đầu tiên cũng đòi hỏi phải có sẵn tiền thuê, tiền đặt cọc và có thể cả phí môi giới. Nếu sau này hướng tới việc sở hữu nhà riêng, họ còn cần xây dựng một nền tảng tài chính lớn hơn rất nhiều,” nhà phân tích Lukáš Raška của Portu cho biết.

Khi chuyển vào căn hộ thuê, người trẻ không chỉ phải tính đến tiền thuê hàng tháng mà còn thường phải chuẩn bị nhiều khoản thanh toán ban đầu khá lớn cùng lúc. Chẳng hạn, với một căn hộ 2+kk ở Praha có giá thuê khoảng 25.000 korun/tháng, nếu phải đặt cọc 2 tháng tiền nhà và trả thêm phí môi giới tương đương một tháng thuê, người thuê có thể cần hơn 100.000 korun ngay khi ký hợp đồng.

Sở hữu nhà riêng vẫn được giới trẻ xem là mục tiêu khó chạm tới. Trong cuộc khảo sát của Portu năm ngoái, 62% người trẻ Séc từ 16 đến 29 tuổi cho rằng việc mua nhà là một thách thức lớn. Dù vậy, phần đông vẫn mong muốn và có kế hoạch sở hữu nhà riêng. Chỉ 3% cho biết không quan tâm đến việc này, trong khi 13% đã sở hữu bất động sản.

Dữ liệu từ Deloitte Property Index 2025 cũng xác nhận mức độ khó tiếp cận này. Praha hiện là thành phố có khả năng tiếp cận nhà ở thấp thứ ba trong số các đô thị châu Âu được khảo sát. Để mua một căn hộ chuẩn diện tích 70 m2, người dân cần số tiền tương đương 15 năm lương gộp trung bình.

Một rào cản lớn đối với người trẻ khi mua nhà là nguồn vốn ban đầu. Ngân hàng Quốc gia Séc cho phép người dưới 36 tuổi mua bất động sản để ở được vay thế chấp tới 90% giá trị tài sản đảm bảo. Tuy nhiên, ngay cả khi tận dụng mức trần này, với một bất động sản trị giá 5 triệu korun, người mua vẫn phải có ít nhất 500.000 korun từ nguồn vốn tự có.

“Nhà ở riêng là mục tiêu dài hạn và ngày càng khó khăn hơn với người trẻ. Trước tiên, họ cần có quỹ dự phòng cho cuộc sống tự lập và các chi phí sinh hoạt thường xuyên, sau đó mới có thể tính đến vốn tự có để mua nhà. Giai đoạn học trung học hoặc đại học có thể là thời điểm phù hợp để bắt đầu một kế hoạch tài chính dài hạn,” ông Raška nhấn mạnh.

(Theo iDnes)