Khi mày râu bị bạo hành, cứ bịt tai, nhắm mắt cho lành hay phải làm gì?
Hỏi người chồng sợ gì nhất, không chỉ là sợ sự giận dữ, cằn nhằn của vợ, mà sợ hơn chính là sự bạo hành im lặng, xa lánh đến ghê người. Đừng tưởng đàn ông không biết khóc mà là nước mắt họ chảy vào trong.
Bạo hành gia đình không chỉ là “tác động vật lý” hay những lời chửi bới, chỉ trích, cằn nhằn, so sánh này nọ. Có một thứ “vũ khí” lợi hại không kém, đó là dùng sự im lặng, xa cách nhằm ép người kia vào thế chịu đựng, cô lập, thậm chí trầm cảm. Nhiều phụ nữ bị chuyện này, nhưng không ít mày râu cũng phải chịu đựng mà không dám nói ra vì mắc cở hoặc ít được sự cảm thông, giúp đỡ.
Đây là một dạng bạo hành để lại hậu quả nặng nề, dai dẳng về mặt tâm lý.
Lúc yêu thùy mị, cưới xong giận là im lìm như đá
Ngày mới quen nhau chị P. Hà (32 tuổi, ngụ quận 9 cũ, TP.HCM) được tiếng thùy mị, dịu dàng nên anh Tùng (37 tuổi) như gặp được nàng tiên đời mình.
Cưới nhau chừng vài con trăng, anh Tùng bắt đầu nếm mùi chiến tranh lạnh. Ban đầu là những giận hờn lặt vặt. Anh không để ý vì nghĩ tính vợ mình trẻ con nên anh coi đó chỉ là gia vị tình yêu. Nhưng nồi canh bắt đầu mặn đắng theo năm tháng.
Chỉ cần anh lỡ nhắc tới chị đồng nghiệp là Hà sắm liền gương mặt lạnh tanh, bỏ cơm, không xuất ngôn cả ngày.
Có lần chị phát hiện anh Tùng nhấn thích vào một dòng trạng thái trên Facebook người yêu cũ. Chị không nói không rằng bỏ về nhà mẹ hai ngày liền.
Anh Tùng gọi điện, nhắn tin thì bị chặn tắp lự. Đến ngày thứ 3, anh nhận tin nhắn messenger của chị. Thì ra chị “soi” trang cá nhân của người yêu cũ chồng mình, rồi gửi cho anh tràn ngập hình ảnh cô nọ từ khi còn… tắm mưa đến lúc tay bế tay bồng. Kèm theo dòng tái bút “anh chọn hình nào vừa ý rửa một tấm treo đầu giường”.
Anh Tùng dở khóc dở mếu đưa ra hàng loạt phương án nhượng bộ, kể cả việc hủy kết bạn Facebook, chặn Zalo… cô người yêu cũ (chung nhóm bạn đại học thân thiết), nàng mới tạm bỏ qua.
Lần khác hai vợ chồng đang vui vẻ ăn cơm, đột nhiên mặt chị lạnh băng. Hỏi mãi chị cương quyết không khai. Bất lực, anh vội ra sân bay cho kịp giờ đi công tác.
Ngồi trên máy bay thay vì nghĩ về cuộc gặp đối tác ngày mai, anh cố vắt óc xem mình đã gây lỗi lầm gì. Rồi anh tưởng tượng hàng loạt “tội danh” và kịch bản giải quyết sao cho êm đẹp. Mất nhiều ngày năn nỉ ỉ ôi, cuối cùng chị mới chịu thổ lộ.
Thì ra bữa cơm hôm trước anh lỡ chê món canh không ngọt như mọi ngày. Chị tổn thương. "Lỗi lầm tày đình" khiến anh trả giá bằng sự cô lập mấy ngày liền. Rồi hằng hà sa số những va chạm trong cuộc sống vợ chồng: đối nội đối ngoại bên trọng bên khinh, trễ hẹn đi ăn…
“Chưa kể những cơn ghen vô lý. Riết tôi bị ám ảnh. Chỉ cần sơ sẩy trong lời ăn tiếng nói hoặc làm vợ phật ý là chiến tranh lạnh”, anh than thở.
Bạo hành và... "cấm vận"
Trường hợp anh Tùng tính ra hậu quả còn nhẹ. Chị M.B. (35 tuổi, quê Tây Ninh) cho rằng mình luôn đúng trong mối quan hệ.
Lần gần nhất mâu thuẫn, bạn trai chị tỏ thái độ phản đối khi chị muốn đi du lịch nước ngoài một mình xả stress. Hai người cãi nhau.
Điên tiết, chị đứng phắt dậy, đòi về lại TP.HCM ngay dù hai người đang đi Vũng Tàu. Anh cũng “sùng” lên. Chị nói “để tôi tự về” rồi ném cái gối tựa trên ghế trong quán nước trúng cái chóc vào mặt anh.
Anh đành phải hạ giọng năn nỉ vì sợ chị đón xe về thật. Ai ngờ chị mắng tiếp anh một trận và đòi chia tay quyết liệt.
Dường như quá mệt mỏi, anh chở chị về thành phố. Trên đường về, chị im lặng đáng sợ như mọi lần khác.
Câu chuyện vợ chồng anh N.H.Q. ở phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM còn nặng nề đến mức khó tin. "Vợ chồng tôi cưới nhau hơn 3 năm rồi, nhưng số lần quan hệ vợ chồng chắc chưa đếm hết ngón hai bàn tay. Cứ hơi chút không ưng ý là cô ấy đóng cửa phòng ngủ một mình, để tôi nằm ghế phòng khách. Có khi cả hai tháng tôi không được gần gũi vợ dù chúng tôi đều trẻ", anh Q. tâm sự điều khó nói.
Ban đầu, anh nghĩ vợ "cấm vận" mình là do anh làm cho cô không vui. Nhưng sự việc cứ lặp lại mãi khiến anh đâm ra suy nghĩ vợ mình có vấn đề gì đó không ổn về sinh lý. Mấy lần anh đã chuyển thông tin khám sức khỏe của vợ để bí mật nhờ bạn là bác sĩ tư vấn. Sau khi xem xét kỹ và hỏi han chuyện vợ chồng, vị bác sĩ này vẫn cho rằng cô ấy không có bệnh gì khó nói. Vấn đề chỉ là tính cách và "giải pháp" cô ấy tự chọn lựa xa lánh chồng mỗi khi cơm không ngon, canh không ngọt.
Đã hơn ba năm thành vợ chồng, họ vẫn chưa có con, mỗi tháng anh Q. được gần gũi vợ một lần xem như đã "ân huệ" dù đang tuổi 30. Riết rồi anh trở nên lầm lì ít nói và dễ cáu gắt như bị trầm cảm. Không khí gia đình ngày càng ngột ngạt hơn.
Mãi chịu đựng hay giải quyết thế nào?
Theo NCS. ThS. Chế Dạ Thảo, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học - Trường Đại học HUTECH, bạo lực lạnh thường biểu hiện qua việc cố tình im lặng, phớt lờ hoặc cắt đứt giao tiếp để gây áp lực. Những hành vi này có thể khiến người đàn ông cảm thấy bị loại bỏ, bất an và luôn phải đoán xem mình đã làm gì sai.
Ranh giới nằm ở mục đích và cách ứng xử. Việc xin một khoảng thời gian để bình tĩnh, có thông báo rõ ràng và sau đó quay lại trao đổi là cách điều chỉnh cảm xúc lành mạnh; còn im lặng kéo dài nhằm trừng phạt, thao túng hoặc kiểm soát đối phương có thể trở thành một dạng bạo lực tâm lý.
Nếu bạo lực lạnh kéo dài, người đàn ông có thể dần mất lòng tự trọng, cảm thấy mình không được coi trọng và suy giảm niềm tin vào các mối quan hệ thân mật. Về lâu dài, họ có thể trở nên né tránh, khó tin tưởng người khác hoặc luôn bất an trong những mối quan hệ sau này.
“Việc tháo gỡ trước hết cần bắt đầu từ nhận diện rõ hành vi gây tổn thương và xác định giới hạn mà bản thân có thể chấp nhận trong mối quan hệ. Khi đối diện với tình trạng im lặng kéo dài, cần lựa chọn thời điểm phù hợp để trao đổi thẳng thắn về cảm xúc, nhu cầu và những hành vi đang gây tổn thương.
Nếu hai bên vẫn còn mong muốn duy trì mối quan hệ, có thể cùng thống nhất cách giao tiếp, dành thời gian để bình tĩnh rồi quay lại trao đổi thay vì sử dụng im lặng như một cách trừng phạt.
Trường hợp khó tự tháo gỡ, người trong cuộc có thể tìm đến người thân, chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ. Nếu bạo lực tiếp diễn hoặc có dấu hiệu leo thang, cần ưu tiên an toàn cá nhân và tìm kiếm nguồn hỗ trợ phù hợp”, bà Thảo chia sẻ.
Trong khi đó, theo kinh nghiệm những người lớn tuổi, từng trải hôn nhân, thì việc ly hôn có thể được cân nhắc và đưa ra bàn luận thấu đáo nếu diễn biến tiêu cực như trên cứ kéo dài mãi trong cuộc sống vợ chồng. Đặc biệt là nó có dấu hiệu ngày càng nặng nề, thậm chí nguy hiểm hơn.
Khi người trong cuộc đã nhiều nỗ lực hàn gắn và được người khác như cha mẹ, anh em, bạn bè, chuyên gia tâm lý giúp đỡ mà sự việc cứ lặp lại trầm trọng mãi, thì vợ chồng có thể phải suy nghĩ kỹ lưỡng khả năng ly hôn để giải tỏa cho nhau. Bởi hai người có lẽ đã không thể hòa hợp được nữa.
Tất nhiên, ly hôn phải luôn là biện pháp cuối cùng khi không còn cách nào khác và nên chọn cách ly hôn êm đẹp nhất cho cả hai.
Đe dọa bốn nhu cầu tâm lý cơ bản
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Current Opinion in Psychology (Hà Lan) cho thấy việc bị chính người yêu hoặc bạn đời cố tình phớt lờ, im lặng kéo dài… có thể gây tổn thương nghiêm trọng tương đương với bạo lực thể chất.
Những hành vi này có thể đe dọa bốn nhu cầu tâm lý cơ bản: cảm giác được thuộc về, lòng tự trọng, cảm giác kiểm soát và cảm giác cuộc sống có ý nghĩa. Các nhà nghiên cứu cho rằng những hành vi này cần được nhìn nhận như một dạng tổn thương tâm lý.
Trong quan hệ tình cảm, điều này cũng có thể xem là hành động gây hấn, đặc biệt là khi đi kèm với việc cô lập đối phương khỏi những nguồn hỗ trợ bên ngoài, như tìm kiếm sự tư vấn, chia sẻ của người thân quen. Nó có thể cản trở quá trình phục hồi tâm lý, khiến đối phương dễ có suy nghĩ buông xuôi, cam chịu, từ đó bị mắc kẹt trong mối quan hệ.
(Theo Tuổi Trẻ)
