Không thể thiếu người nhập cư: Séc sẽ phải tiếp nhận hàng chục nghìn người nước ngoài mỗi năm
Tỷ lệ sinh giảm sẽ tác động mạnh đến thị trường lao động Séc trong tương lai. Để duy trì tỷ lệ hiện nay giữa dân số trong độ tuổi lao động và người nghỉ hưu, Séc sẽ phải tiếp nhận hàng chục nghìn lao động nước ngoài mỗi năm. Nếu chính phủ của ông Andrej Babiš (ANO) thực hiện kế hoạch giữ tuổi nghỉ hưu tối đa ở mức 65, nhu cầu nhân lực nước ngoài sẽ còn tăng mạnh, lên tới 83.000 người mỗi năm.
“Già hóa dân số đang trở thành thách thức lớn đối với hệ thống hưu trí của các nước châu Âu và Séc cũng không phải ngoại lệ”, nhà nhân khẩu học Tomáš Fiala thuộc Đại học Kinh tế Praha viết trên tạp chí chuyên ngành Statistika a my. Ông cho biết một trong những biện pháp được các chính phủ áp dụng là nâng tuổi nghỉ hưu. Tại Séc, nguyên tắc này đã được chính phủ tiền nhiệm của ông Petr Fiala (ODS) thông qua.
Phân tích của ông cho thấy trong thời gian dài, cứ một người cao tuổi tại Séc thì có hơn hai người lao động. Tuy nhiên, tỷ lệ này rất có thể sẽ thay đổi trong tương lai. Theo Cơ quan Thống kê Séc, chỉ có 77.600 trẻ em chào đời trong năm ngoái, mức thấp nhất kể từ năm 1785, thời điểm dữ liệu sinh được bắt đầu thống kê. Số trẻ sơ sinh tiếp tục giảm trong năm nay.
Dự báo của Cơ quan Thống kê Séc cho thấy đến năm 2075, tỷ lệ người trên 65 tuổi sẽ tăng từ mức 20,8% hiện nay lên gần 31%. Nguyên nhân không chỉ là số trẻ chào đời ngày càng ít, mà còn do tuổi thọ của người dân dần tăng lên.
Tình trạng già hóa dân số đang làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu lao động, đặc biệt tại các doanh nghiệp công nghiệp và xây dựng, các công ty vận tải cũng như trong lĩnh vực y tế. Lao động nước ngoài đang góp phần bù đắp sự thiếu hụt này. Theo số liệu thống kê, người nước ngoài tại Séc có gần 935.000 hợp đồng lao động và thỏa thuận làm việc trong năm ngoái. Tuy nhiên, số lao động nước ngoài thực tế thấp hơn, do một số người ký nhiều hợp đồng cùng lúc.
Hai kịch bản phát triển
Tỷ lệ sinh thấp đồng nghĩa với việc trong năm ngoái, trung bình mỗi phụ nữ tại Séc chỉ sinh 1,28 con. Theo nhà nhân khẩu học Fiala, ngay cả khi con số này tăng lên 1,6 vào năm 2050, Séc vẫn không thể duy trì tỷ lệ hiện tại giữa người lao động và người nghỉ hưu nếu không có người nước ngoài nhập cư.
Nếu tuổi nghỉ hưu tiếp tục tăng dần sau năm 2030 theo quy định hiện hành, tính toán của ông Fiala cho thấy từ nay đến năm 2050, mỗi năm Séc cần có số người nhập cư cao hơn số người rời đi khoảng 49.000 người. Tuổi nghỉ hưu dự kiến tăng một tháng mỗi năm và sẽ đạt 67 tuổi đối với những người sinh vào cuối thập niên 1980.
Chính phủ của ông Babiš có kế hoạch đưa giới hạn tuổi nghỉ hưu trở lại mức 65, song đến nay vẫn chưa chuẩn bị dự thảo sửa đổi luật. Nếu kế hoạch này được triển khai, theo ông Fiala, Séc sẽ cần tiếp nhận thêm 83.000 người nước ngoài mỗi năm.
Nhu cầu người nhập cư sẽ còn tăng mạnh hơn sau năm 2050. “Trong giai đoạn 2051–2075, khi thế hệ đông dân được gọi là ‘những đứa trẻ thời Husák’ bước vào tuổi hưởng lương hưu, ngay cả khi tiếp tục nâng tuổi nghỉ hưu, Séc vẫn cần thu hút 135.000 người nước ngoài mỗi năm. Nếu giữ trần tuổi nghỉ hưu ở mức 65, con số này thậm chí lên tới 231.000 người”, ông Fiala kết luận.
Theo Cơ quan Thống kê Séc, gần 10,9 triệu người sinh sống tại Séc trong năm ngoái. Dân số giảm nhẹ trong quý I năm nay. Cơ quan này cho biết người nước ngoài nhập cư là động lực chính giúp dân số Séc tăng trong suốt bảy năm qua.
Theo Bộ Nội vụ Séc, tính đến cuối tháng 9 năm nay, khoảng 1,15 triệu người nước ngoài, bao gồm cả người cao tuổi và trẻ em, đang cư trú tại nước này. Hơn một nửa trong số đó là người Ukraine, tiếp đến là người Slovakia. Người Việt Nam, Romania, Nga và Philippines cũng chiếm tỷ lệ đáng kể.
Theo Novinky
