Klatovy khai mạc triển lãm tái hiện 200 năm lịch sử thủy tinh uranium
KLATOVY – Triển lãm tái hiện hai thế kỷ lịch sử thủy tinh uranium tại Séc chính thức khai mạc hôm nay tại Nhà trưng bày Thủy tinh (PASK) ở thành phố Klatovy. Khách tham quan sẽ được chiêm ngưỡng các sản phẩm từ thời Biedermeier, qua những sáng tác theo trường phái phục cổ và Tân nghệ thuật, cho đến các sản phẩm đương đại.
Trao đổi với hãng thông tấn ČTK, bà Jitka Lněničková, giám tuyển PASK kiêm tác giả triển lãm, cho biết sự kiện sẽ kéo dài đến ngày 8/2/2027. Mặc dù có chứa uranium, loại thủy tinh này không gây nguy hiểm trong điều kiện sử dụng thông thường.
“Về cơ bản, đây là một hiện tượng đặc trưng của Séc. Thủy tinh uranium có truyền thống khoảng 200 năm tại nước chúng tôi và quá trình sản xuất hầu như chưa từng bị gián đoạn,” bà Lněničková nói.
Các hợp chất uranium bắt đầu được sử dụng để tạo màu cho thủy tinh tại Séc từ những năm 1830, khi con người chưa biết đến hiện tượng phóng xạ. Uranium được ưa chuộng đơn giản vì có thể tạo cho thủy tinh những màu sắc rực rỡ, từ vàng tươi, vàng lục đến xanh lá cây.
Thủy tinh uranium phát sáng và phát huỳnh quang ngay cả dưới ánh sáng ban ngày, nhưng trở nên đặc biệt ấn tượng khi được chiếu bằng tia cực tím (UV).
“Sự biến đổi ấy thực sự cuốn hút. Khi được chiếu sáng, các hiện vật mang lại một trải nghiệm rất đặc biệt,” nữ giám tuyển nhận xét.
PASK cũng lên kế hoạch tổ chức các chuyến tham quan buổi tối, khi hiệu ứng huỳnh quang của thủy tinh uranium nổi bật hơn trong không gian thiếu sáng hoặc bóng tối. Chương trình đầu tiên diễn ra lúc 20h30 ngày 10/10.
Ban đầu, uranium chủ yếu được dùng để sản xuất các đồ thủy tinh trang trí và sản phẩm cao cấp. Tuy nhiên, vật liệu này dần trở nên phổ biến trong các hộ gia đình. Từ thập niên 1880, thủy tinh uranium ép khuôn được sản xuất hàng loạt, gồm ly, cốc, hộp đựng, đồ kê dao nĩa và nhiều vật dụng hằng ngày khác.
Thông qua bảy tủ trưng bày, triển lãm giới thiệu những hình thái đặc trưng của thủy tinh uranium qua nhiều thời kỳ. Hành trình bắt đầu với các sản phẩm thủy tinh trong suốt thời Biedermeier, tiếp đến là thủy tinh đục thời kỳ Rococo lần thứ hai, các sản phẩm theo phong cách phục cổ và Tân nghệ thuật, trước khi chuyển sang những tác phẩm từ thời Đệ nhất Cộng hòa Tiệp Khắc và thời đương đại.
Trong số các hiện vật có một chiếc cốc làm từ thủy tinh trắng alabaster phủ lớp thủy tinh uranium màu xanh, được mài xuyên lớp và trang trí bằng kỹ thuật vẽ, có niên đại khoảng năm 1840. Chiếc ly cổ nhất tại triển lãm có niên đại vào khoảng năm 1830.
Theo bà Lněničková, một hiện vật đáng chú ý khác là chiếc bình thủy tinh trong suốt đặc biệt, được đính các chi tiết bằng thủy tinh uranium, ra đời vào khoảng năm 1900.
Điểm nhấn của triển lãm là tác phẩm điêu khắc thủy tinh cỡ lớn mang tên Plissé, do nghệ sĩ thủy tinh Séc Eva Nováková và nhà thiết kế Pháp Baptiste Vandaele cùng thực hiện. Tác phẩm gồm bốn phần làm từ thủy tinh uranium, có kích thước khoảng 1,9 x 1,5 m.
Triển lãm đồng thời cho thấy thủy tinh uranium không phải là chất liệu xa lạ tại PASK. Bộ sưu tập thường trực của nhà trưng bày gồm hơn 800 sản phẩm từ xưởng thủy tinh Lötz nổi tiếng thế giới ở Klášterský Mlýn, thuộc vùng Šumava. Đây từng là cơ sở sản xuất thủy tinh uranium với quy mô lớn.
“Trên thực tế, lượng thủy tinh uranium tại triển lãm chuyên đề này còn ít hơn số hiện vật cùng loại trong bộ sưu tập thường trực,” bà Lněničková cho biết.
Nếu tính cả các hiện vật thuộc bộ sưu tập thường trực, PASK hiện trưng bày hơn 120 sản phẩm thủy tinh uranium. Nhà trưng bày đón khoảng 10.000 lượt khách mỗi năm. Theo nữ giám tuyển, bộ sưu tập độc đáo tại đây thu hút cả những du khách đến từ các quốc gia xa xôi như Australia và Na Uy.
Nguồn ČTK
