Praha vẫn là tâm điểm khi nói về việc làm quốc tế ở Séc. Nhưng số liệu mới của Cơ quan Thống kê Séc (ČSÚ) cho thấy một xu hướng âm thầm: tốc độ tăng lao động nước ngoài ở các thành phố vùng đang nhanh hơn ngay tại thủ đô.

Hiện hơn một nửa trong tổng số khoảng 850 000 lao động nước ngoài ở Séc làm việc ngoài Praha và vùng Trung Bohemia. Tại các thành phố như Liberec, Hradec Králové hay Pardubice – nơi người nước ngoài chiếm 11–14 % dân số – tỷ lệ này tăng nhanh hơn mức 25 % ở Praha.

“Bên ngoài Praha và Brno, thực tế có rất nhiều vùng khác ngày càng sử dụng nhiều lao động nước ngoài,” Martin Malo, giám đốc công ty nhân sự Grafton Recruitment, nói với Expats.cz năm ngoái. “Nhiều công ty dịch vụ doanh nghiệp cũng đang mở văn phòng tại České Budějovice, Pardubice và Liberec.”

Xu hướng này không chỉ do chi phí. Nó phản ánh chiến lược tuyển dụng có chủ đích, đầu tư hạ tầng, và quan trọng nhất là sự xuất hiện của các nhà tuyển dụng lớn chấp nhận xây dựng hoạt động ngoài những trung tâm kinh tế truyền thống.

Các con số nói gì?
Có thể lấy ví dụ Pure Storage – tập đoàn công nghệ dữ liệu Mỹ. Trung tâm R&D tại Praha hiện có hơn 600 nhân viên đến từ hơn 50 quốc gia – gấp bảy lần so với năm 2020. Song doanh nghiệp này cũng vận hành một trong ba nhà máy sản xuất toàn cầu ở Pardubice, thành phố chỉ khoảng 92 000 dân, nơi sản xuất linh kiện xuất khẩu đi khắp thế giới.

Xét theo vùng:

Vùng Plzeň hiện có 79 600 lao động nước ngoài, tăng gần 20 000 người sau 5 năm.
Vùng Ostrava (Moravskoslezsko) tăng 33 % số lao động nước ngoài kể từ 2020, lên 15 000 người.
Vùng Olomouc có 17 000 lao động nước ngoài, nhiều người gắn với các viện nghiên cứu của Đại học Palackého.
Theo báo cáo thường niên của Hiệp hội Lãnh đạo Dịch vụ Doanh nghiệp (ABSL), 40 % lao động trong ngành dịch vụ doanh nghiệp tại Brno là người nước ngoài – tỷ lệ cao nhất cả nước. Tuy nhiên, ABSL nhiều lần chỉ ra Hradec Králové, Liberec và Pardubice là các “trung tâm mới nổi”.

Lợi thế chi phí – và giới hạn của nó
Lý do kinh tế khá rõ. Theo Chỉ số Tiền thuê của Deloitte, căn hộ 70 m² ở Ostrava có giá quanh 16 000 Kč/tháng – xấp xỉ một nửa Praha, thuộc nhóm rẻ nhất cả nước. Plzeň rẻ hơn thủ đô khoảng 40 % về giá thuê.

Dữ liệu lương trên Platy.cz cho thấy chênh lệch vùng đang thu hẹp ở nhóm lao động tay nghề cao. Lập trình viên tầm trung ở Brno nhận 60–80 000 Kč/tháng, tương đương Praha, trong khi chi phí nhà ở thấp hơn khoảng 35 %. Lương trung bình ở Hradec Králové (47 928 Kč) chỉ thấp hơn Praha chừng 15 %, theo dữ liệu ISPV năm 2024.

Tuy nhiên, chi phí không phải yếu tố duy nhất. CEO ManpowerGroup Séc, bà Jaroslava Rezlerová, lưu ý tới sự thay đổi ưu tiên của người lao động. Trong một cuộc phỏng vấn tháng 1 về xu hướng thị trường lao động, bà mô tả xu hướng doanh nghiệp “tái phân bổ nhân sự hơn là cắt giảm”, nghĩa là dịch chuyển giữa ngành, giữa thành phố thay vì suy giảm tuyệt đối.

Luật “flexinovela” sửa đổi Bộ luật Lao động (Luật số 120/2025 Sb.) với các quy định mới về trợ cấp thất nghiệp, có hiệu lực từ tháng 1, có thể đẩy nhanh xu hướng này: trợ cấp thất nghiệp giai đoạn đầu nay ở mức 80 % lương trước đó – thuộc nhóm hào phóng nhất OECD – giúp người lao động có “đệm” tài chính để chuyển vùng hoặc chờ vị trí phù hợp hơn.

Chiến lược của từng thành phố
Brno: đối trọng “chính thức” với Praha

Thủ phủ Morava này xây dựng hình ảnh như lựa chọn thay thế lâu đời cho Praha. Trung tâm dành cho người nước ngoài (Expat Centre) đã hoạt động nhiều năm, thành phố tích cực quảng bá hệ thống đại học và chất lượng sống. Vùng Nam Morava có khoảng 98 000 lao động nước ngoài, phần lớn tập trung ở Brno, nơi đặt hơn 80 công ty quốc tế như Honeywell, SAP, Barclays hay Kiwi.com.

Báo cáo ABSL 2025 nhận xét Brno “vượt trội về không gian làm việc hiện đại, độ dồi dào nguồn nhân lực và chất lượng hợp tác với chính quyền địa phương” so với Praha.

Ostrava: từ than – thép sang công nghệ

Thành phố công nghiệp lớn của vùng Moravskoslezsko đang chuyển hướng sang công nghệ và sản xuất tiên tiến. Khoảng 50 văn phòng doanh nghiệp toàn cầu đã hiện diện tại đây, trong đó có IBM, Siemens và DHL. Thành phố lập riêng Expat Centre hỗ trợ khởi nghiệp, kèm chương trình “buddy” – người bản địa hỗ trợ tân cư dân.

Tiền thuê nhà là điểm cộng lớn: một căn hộ 70 m² ở Ostrava khoảng 16 000 Kč/tháng, chỉ bằng một nửa Praha. Gần dãy Beskydy cũng là lợi thế về giải trí, nghỉ ngơi.

Plzeň: dựa lưng vào biên giới Đức

Không chỉ nổi tiếng với bia, kinh tế vùng Plzeň dựa trên công nghiệp nặng và kỹ thuật, dẫn đầu là Škoda Transportation, bên cạnh các ngành ô tô, cơ khí, IT đang phát triển. Đại học Tây Bohemia cung cấp nguồn kỹ sư, nhà khoa học và thu hút nghiên cứu sinh quốc tế. Theo ABSL, hơn 10 công ty quốc tế đã đặt chân tới đây, với sự hiện diện mạnh của nhà sản xuất Nhật và Đức. Giá thuê thấp hơn Praha khoảng 40 %.

Hradec Králové, Liberec, Pardubice: “làn sóng kế tiếp”

Đây là ba thành phố được Martin Malo nêu đích danh như các điểm đến tiếp theo. Cả ba cùng ghi nhận mức tăng nhanh lao động nước ngoài và thu hút nhiều nhà tuyển dụng quốc tế. Khu Trutnov gần Hradec Králové có nhà máy Continental Automotive và TE Connectivity.

Kinh tế Liberec tập trung vào sản xuất linh kiện ô tô, cao su và nhựa. Pardubice là nơi đặt nhà máy Pure Storage, đồng thời mạnh về kỹ thuật điện và hóa chất.

Olomouc: trọng tâm là đại học và chất lượng sống

Khác với mô hình “thành phố dịch vụ doanh nghiệp”, Olomouc xây dựng hình ảnh thành phố đại học, nghiên cứu. Dù có hiện diện của các công ty như Tesco hay Skanska, điểm hút chính vẫn là trung tâm lịch sử nhỏ gọn, đông sinh viên và chi phí sống thấp hơn Brno, Ostrava lẫn Praha theo nhiều bảng xếp hạng vùng.

Mặt trái của việc rời Praha
Không phải ai cũng tin các thành phố vùng có thể duy trì đà này. Hạ tầng vẫn là bài toán lớn – đặc biệt với các thành phố mất hơn 3 giờ đi tàu từ Praha. Dịch vụ tiếng Anh ngoài khu trung tâm văn phòng thường hạn chế. Khi kinh tế suy thoái, thị trường việc làm vùng cũng thường co lại nhanh hơn nền kinh tế đa dạng của Praha.

Trải nghiệm hành chính – thị thực cũng khác nhau giữa nơi này và nơi khác. Văn phòng cảnh sát ngoại kiều tại Brno hiện hẹn lịch trong khoảng 2 tuần; ở Ostrava, theo phản ánh trên các diễn đàn expat, thời gian chờ có thể 6 tuần hoặc hơn.

Mặc dù tổng chi phí sống thấp hơn, từng khoản mục cụ thể đôi khi lại cao (chẳng hạn, kết nối tới sân bay quốc tế cho người hay di chuyển, hay cơ hội networking nghề nghiệp mỏng hơn nhiều so với Praha).

Tương lai các trung tâm vùng còn phụ thuộc mạnh vào hạ tầng giao thông. Kế hoạch đường sắt cao tốc của chính phủ, nếu được triển khai, có thể biến việc đi – về Praha dễ dàng hơn, tạo ra động lực di chuyển khác với làn sóng “rời Praha hẳn” hiện nay.

Lao động nước ngoài theo vùng (ước tính)
Praha / Trung Bohemia: ~410 000
Nam Morava (chủ yếu Brno): ~98 000
Plzeň: 79 600
Moravskoslezsko (chủ yếu Ostrava): 15 000
Olomouc: 17 000
Tỷ lệ người nước ngoài trên dân số:

Praha: 25 %
Plzeň, Hradec Králové, Trung Bohemia: 11–14 %
Trung bình vùng: ~10 %
Nguồn: Báo cáo thường niên ABSL, Cơ quan Thống kê Séc (ČSÚ).

Theo Expats