Liên minh cầm quyền tại Séc đang thảo luận về khả năng khôi phục “thời gian chờ” trong chế độ nghỉ ốm, tức không chi trả trợ cấp cho những ngày đầu tiên người lao động nghỉ bệnh. Thông tin này đã được đại diện các đảng trong chính phủ xác nhận với Đài Truyền hình Séc. Sau các cuộc trao đổi ban đầu, đề xuất này có thể sớm được đưa vào chương trình nghị sự của hội đồng liên minh.

Hiện các chính trị gia đang bàn xem liệu có nên áp dụng trở lại quy định này hay không, và nếu có thì sẽ theo hình thức nào. Đáng chú ý, sáng kiến này cũng có thể nhận được sự ủng hộ từ một bộ phận phe đối lập. Tuy vậy, Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề xã hội Aleš Juchelka (ANO) hiện vẫn tỏ ra thận trọng.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này trong nội bộ liên minh, vì một số bên mong muốn thực hiện thay đổi. Chúng ta sẽ xem có thể đi đến thống nhất ra sao, bởi chi phí đối với ngân sách nhà nước thực sự rất lớn,” Bộ trưởng Juchelka cho biết.

Bộ trưởng phụ trách Thể thao, Phòng ngừa và Sức khỏe Boris Šťastný (Motoristé) nói rõ hơn:

“Việc tái áp dụng thời gian chờ theo mô hình từng tồn tại trong giai đoạn 2008–2019 là điều chúng ta cần thảo luận, và chắc chắn chúng tôi muốn đưa ra đề xuất này.”

Chủ tịch nhóm nghị sĩ SPD Radim Fiala cũng cho biết vấn đề đang được xem xét tại các diễn đàn chuyên môn:

“Hiện có những tọa đàm chuyên gia bàn về nội dung này. Tôi cho rằng đây là chủ đề cần được đưa ra thảo luận, và chúng ta sẽ chờ xem từ đó sẽ xuất hiện những đề xuất nào.”

Tỷ lệ nghỉ ốm ngắn ngày đang gia tăng
Theo Bộ trưởng Juchelka, thời gian gần đây số trường hợp nghỉ ốm ngắn hạn đang gia tăng, dù nhiều doanh nghiệp hiện đã cung cấp cho nhân viên các “sick days” hoặc ngày nghỉ cá nhân có hưởng lương. Bộ này đang chuẩn bị một phân tích dữ liệu mới, với nhận định rằng số liệu thống kê hiện nay chi tiết hơn nhiều so với trước đây.

Nếu so sánh dữ liệu của cơ quan bảo hiểm xã hội trong quý I – giai đoạn mới nhất có số liệu trong năm nay – thì tổng số người nghỉ ốm hiện đã giảm. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Lao động, tỷ trọng các ca nghỉ bệnh ngắn, chỉ kéo dài vài ngày, lại đang tăng lên. Ông cũng nhấn mạnh rằng hiện tượng này không chỉ xuất phát từ việc một số người lợi dụng chế độ được trả trợ cấp ngay từ ngày đầu nghỉ bệnh.

“Những dữ liệu này có thể được diễn giải theo nhiều cách khác nhau. Chẳng hạn, cũng có thể hiểu là người lao động không còn cố gắng đi làm khi đang bệnh. Vì vậy số ca nghỉ ốm ngắn trong giới hạn ba ngày tăng lên, do khoảng thời gian đó được chi trả,” ông Juchelka nhận định.

Kinh nghiệm từ quá khứ
Quy định không chi trả trợ cấp trong ba ngày đầu nghỉ ốm đã bị bãi bỏ cách đây bảy năm. Tuy nhiên, một bộ phận trong liên minh cầm quyền hiện muốn tận dụng kinh nghiệm từ giai đoạn áp dụng trước đây để cân nhắc tái triển khai.

Theo ông Šťastný, thực tế trong quá khứ cho thấy quy định này có tác động đáng kể đến hành vi của người lao động, đồng thời giúp tiết kiệm cho hệ thống an sinh xã hội.

Có thể nhận được hậu thuẫn từ một phần phe đối lập
Dẫu vậy, đề xuất này cũng vấp phải chỉ trích. Chủ tịch nhóm nghị sĩ KDU-ČSL, cựu Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề xã hội Marian Jurečka, cho rằng chính phủ đang tìm cách bù đắp thiếu hụt ngân sách bằng cách cắt giảm quyền lợi của người dân.

“Tôi có cảm giác rằng trong cơn hoảng hốt vì đã chi tiền ở nơi khác, nay chính phủ thiếu hụt ngân sách nên đang tìm một cách đơn giản, đại trà để lấy tiền lại từ người dân,” ông nói.

Tuy nhiên, nếu quyết định đưa đề xuất ra quốc hội, liên minh cầm quyền có thể tìm được sự ủng hộ từ một phần các đảng đối lập. Theo quan điểm của họ, đây có thể là một biện pháp nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng dịch vụ y tế, điều mà một số phân tích đã cảnh báo.

Chủ tịch TOP 09 Matěj Ondřej Havel cho rằng:

“Gánh nặng cho các bác sĩ sẽ giảm, người sử dụng lao động hài lòng hơn, và đây là một biện pháp phòng ngừa rất hiệu quả, vận hành khá tốt.”

Trong khi đó, lãnh đạo ODS Martin Kupka nhấn mạnh:

“Chúng ta cần hướng đến một hệ thống mà dịch vụ y tế dành cho những người thực sự cần đến nó.”

Một số đảng coi đây là hình thức “trừng phạt vì bị bệnh”
Một số chính đảng khác lại xem việc có thể tái áp dụng “thời gian chờ” là hình thức trừng phạt người lao động vì bị ốm. Họ cũng nhắc lại rằng trong gói củng cố ngân sách, chính phủ tiền nhiệm đã áp dụng một khoản đóng góp mới của người lao động vào quỹ ốm đau.

Phó Chủ tịch Ủy ban Xã hội của Hạ viện Pavla Pivoňka Vaňková (STAN) nêu quan điểm:

“Mức đóng bảo hiểm ốm đau đã được tăng lên và điều đó vẫn đang có hiệu lực, vì vậy chúng tôi không thấy lý do gì để khôi phục thời gian chờ.”

Chủ tịch nhóm nghị sĩ Đảng Cướp biển Olga Richterová cũng lưu ý rằng mức trợ cấp ốm đau hiện vốn đã khá thấp:

“Chúng ta đều biết rằng khoản khấu trừ từ tiền lương – bởi trợ cấp ốm đau chỉ bằng 60% tiền lương, chỉ khi nghỉ dài ngày hơn thì mức này mới cao hơn – đã đủ để người lao động phải suy nghĩ rất kỹ rồi.”

Nguồn ČT24