Mỹ được quyền đưa máy bay, tàu thuyền hoạt động ở Greenland?

Mỹ sẽ được thiết lập thêm hai căn cứ quân sự và mở rộng hoạt động trên toàn Greenland theo thỏa thuận an ninh mới với Đan Mạch và vùng lãnh thổ tự trị này.

Theo Hãng tin Reuters ngày 23-9, Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã ký thỏa thuận an ninh nhằm chấm dứt nhiều tháng căng thẳng sau khi Tổng thống Donald Trump nhiều lần đe dọa giành quyền kiểm soát hòn đảo này.

Văn bản do Chính phủ Đan Mạch công bố cho biết thỏa thuận mới sẽ bổ sung cho hiệp ước quốc phòng Mỹ - Đan Mạch về Greenland được ký từ năm 1951. Thỏa thuận tái khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch, đồng thời công nhận quyền tự quyết của Greenland.

Nội dung thỏa thuận

Về mặt quân sự, thỏa thuận cho phép Mỹ thiết lập hai căn cứ quân sự mới, một tại Narsarsuaq ở miền nam Greenland và một tại Mestersvig trên bờ biển phía đông.

Washington cũng được mở rộng Căn cứ Không gian Pituffik, hiện là căn cứ duy nhất của Mỹ còn hoạt động trên đảo.

Máy bay và tàu thuyền Mỹ được quyền bay qua, hạ cánh và hoạt động dưới mặt biển trên toàn bộ Greenland, bao gồm cả vùng lãnh hải. Thỏa thuận không quy định số lượng binh sĩ Mỹ được triển khai hay thời gian triển khai.

Liên quan đến kinh tế, thỏa thuận không đề cập đến lợi ích hay hoạt động đầu tư của Mỹ trong lĩnh vực khai khoáng và tài nguyên của Greenland.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư bên ngoài các nước thành viên thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), đối tác NATO hoặc Liên minh châu Âu (EU) sẽ không được nắm quyền kiểm soát hoặc có ảnh hưởng lớn đối với những lĩnh vực nhạy cảm tại Greenland.

Greenland sẽ chịu trách nhiệm sàng lọc các khoản đầu tư để bảo đảm quy định này được thực thi.

Liên quan NATO

Thỏa thuận ủng hộ việc tăng cường hiện diện của NATO tại Bắc Cực, đồng thời Đan Mạch cam kết tiếp tục củng cố năng lực bảo đảm an ninh của mình trong khu vực.

Nếu Greenland trở thành quốc gia độc lập trong tương lai, Đan Mạch và Greenland phải bảo đảm nước này vẫn nằm trong NATO, bao gồm việc nộp đơn xin gia nhập nếu cần thiết.

Các quốc gia không phải thành viên NATO sẽ không được duy trì hiện diện quân sự thường xuyên tại Greenland.

Greenland có những quyền gì?

Văn kiện khẳng định tôn trọng quyền tự quyết của Greenland. Theo thỏa thuận, Mỹ phải tiến hành các hoạt động theo cách tôn trọng xã hội và lối sống của người dân Greenland.

Đây là điều đáng chú ý trong bối cảnh những tuyên bố trước đây của ông Trump về việc kiểm soát Greenland từng gây phản ứng mạnh từ Đan Mạch và chính quyền hòn đảo.

Thỏa thuận chưa có hiệu lực ngay

Quốc hội Greenland và Quốc hội Đan Mạch vẫn phải phê chuẩn thỏa thuận trước khi văn kiện có hiệu lực.

Thỏa thuận không quy định ngày hết hạn và chỉ có thể được sửa đổi khi các bên cùng đồng thuận.

(Theo Tuổi Trẻ)