Ông Hùng Cao gặp thêm khó khăn trước phiên điều trần xem xét nhậm chức bộ trưởng
Hải quân Mỹ đã lặng lẽ sa thải hoặc cách chức một số sĩ quan cấp cao trong những tháng gần đây, nhưng không thông báo công khai như thông lệ, khiến Quốc hội phản ứng. Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao có thể bị ảnh hưởng như thế nào?
Việc thông báo công khai là thông lệ được thực hiện lâu nay.
Hai dân biểu Đảng Dân chủ 12/11 cho biết Hải quân đã không thông báo với Quốc hội về việc sa thải toàn bộ ban chỉ huy của USS South Dakota – tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân – vào tháng trước, sau một vụ va chạm dưới nước.
Trong một diễn biến riêng biệt, Hải quân hồi tháng Chín cũng sa thải chỉ huy một tàu khu trục được triển khai tới Trung Đông, theo một quan chức quốc phòng đề nghị giấu tên để cung cấp thông tin cho hãng thông tấn AP về những vấn đề nhân sự nhạy cảm.
Chuẩn đô đốc Hải quân Brian Monahan, bác sĩ phụ trách chăm sóc sức khỏe cho Quốc hội và Tòa án Tối cao Mỹ, cũng rời khỏi vị trí trong thời gian Hải quân tiến hành điều tra, nhưng không có thông báo hay xác nhận công khai nào về việc này.
Theo AP, những diễn biến này đều đi ngược lại chính sách lâu nay của Hải quân về việc công bố những quyết định cách chức các chỉ huy và quan chức cấp cao có vai trò nổi bật.
"Do Hải quân không thực hiện nghĩa vụ trao đổi thông tin, điều lẽ ra chỉ là một hoạt động chia sẻ thông tin thông thường nay lại làm dấy lên những câu hỏi về cam kết minh bạch của Hải quân cũng như cam kết duy trì mối quan hệ hợp tác hiệu quả với Quốc hội", hai dân biểu Joe Courtney, đại diện bang Connecticut, và Adam Smith, đại diện bang Washington, viết trong bức thư gửi ông Hùng Cao và Đô đốc Daryl Caudle, sĩ quan quân đội cấp cao nhất của Hải quân.
Trong thư, hai dân biểu này bày tỏ "sự thất vọng sâu sắc" trước việc Hải quân không thông báo cho Ủy ban Quân vụ Hạ viện về quyết định sa thải chỉ huy, phó chỉ huy và thủy thủ cấp cao nhất của tàu ngầm USS South Dakota.
Những diễn biến này có thể khiến phiên điều trần vào ngày 17/11 tới của ông Hùng Cao trở nên căng thẳng hơn. Phiên điều trần, được Ủy ban Quân vụ Thượng viện tổ chức, sẽ tập trung xem xét ứng viên vị trí Bộ trưởng Hải quân Mỹ.
Ủy ban này sẽ xem xét liệu có nên bổ nhiệm ông Hùng Cao vào chức vụ Bộ trưởng Hải quân Mỹ hay không. Để có thể được bổ nhiệm chức bộ trưởng Hải quân, ông Hùng Cao sẽ cần cả Thượng viện và Hạ viện thông qua một cơ chế miễn trừ đặc biệt.
Lý do là do ông Hùng Cao rời quân ngũ chưa đủ lâu.
Để được giữ chức bộ trưởng của một quân chủng trong quân đội Mỹ, ứng viên "là sĩ quan thuộc thành phần thường trực của một quân chủng" phải ngừng phục vụ tại ngũ ít nhất bảy năm trước thời điểm được cân nhắc nhậm chức, theo Bộ luật Hoa Kỳ (US code).
Trong khi đó, ông Hùng Cao mới chỉ ra khỏi lực lượng Hải quân từ tháng 10/2021. Theo đó, nếu không được miễn trừ, phải đến năm 2028 ông mới đủ điều kiện để giữ chức bộ trưởng Hải quân.
Tuy nhiên, nếu để đến năm sau mọi chuyện dường như sẽ bất lợi hơn cho ông Hùng Cao khi phe Cộng hòa không giữ được thế đa số.
Ông Hùng Cao là một trong số những quan chức chính quyền Mỹ thu hút được sự chú ý của nhiều người Việt Nam trong thời gian qua.
Là một người tị nạn rời Việt Nam năm 1975 khi mới chỉ bốn tuổi, ông Hùng Cao, 55 tuổi, đã kết hôn với một phụ nữ Mỹ và có với nhau năm người con. Ông từng theo học tại Học viện Hải quân Mỹ và trở thành sĩ quan tháo gỡ bom mìn. Sau đó, ông phục vụ tại Iraq, Afghanistan và Somalia trong các lực lượng đặc nhiệm hải quân.
Ông từng tranh cử Thượng viện Mỹ tại Virginia vào năm 2024 nhưng thất bại. Ông trở thành thứ trưởng Hải quân Mỹ vào tháng 10/2025 và từng tháp tùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thăm Việt Nam.
Vào tháng 4/2026, khi Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan bị sa thải, ông Hùng Cao trở thành quyền bộ trưởng lực lượng này rồi sau đó được ông Trump đề cử giữ chức bộ trưởng Hải quân.
Ông Hùng Cao từng làm việc với nhiều lãnh đạo cấp cao Việt Nam, bao gồm Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang.
Vào tháng 6/2026, ông Phan Văn Giang đã bày tỏ sự tin tưởng rằng ông Hùng Cao sẽ ủng hộ và tiếp tục là cầu nối quan trọng trong việc thúc đẩy hơn nữa quan hệ giữa hai nước, hai bộ quốc phòng.
Ba tháng sau đó, trong cuộc gặp với ông Hùng Cao – người cũng được coi là một "kiều bào" – ông Tô Lâm bày tỏ mong muốn quyền bộ trưởng Hải quân tiếp tục có những đóng góp tích cực cho quan hệ Việt Nam-Mỹ và tăng cường sự gắn kết của cộng đồng người Việt tại Mỹ với quê hương, đất nước.
(Theo BBC News Tiếng Việt)
