Tổng thống Trump tuyên bố các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã "chấm dứt", khi chiến sự chạm mốc 60 ngày theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội năm 1973.

Theo báo Washington Post, trong thư gửi các nghị sĩ ngày 1-5, ông Trump khẳng định xung đột với Iran thực chất đã kết thúc từ đầu tháng 4, sau khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn.

"Không có bất kỳ cuộc đấu súng nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7-4-2026. Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28-2 đã chấm dứt", ông viết, cho rằng điều này cho phép chính quyền có thêm thời gian mà không cần xin phép Quốc hội.

Theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội năm 1973, Tổng thống chỉ được tiến hành chiến dịch quân sự tối đa 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, hoặc có thể xin gia hạn thêm 30 ngày trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn cho lực lượng khi rút quân.

Tuy nhiên Nhà Trắng dường như không tìm kiếm phương án gia hạn, mà thay vào đó lập luận rằng quy định này không áp dụng, hoặc thậm chí vi hiến - quan điểm từng được nhiều đời Tổng thống ở cả hai đảng đưa ra, nhưng chưa được tòa án phân xử dứt điểm.

Lập luận của ông Trump lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ phe Dân chủ. Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (bang New Hampshire) cho rằng tuyên bố của ông Trump "không phản ánh thực tế" khi binh sĩ Mỹ vẫn đang đối mặt nguy hiểm trong khu vực, chính quyền liên tục đe dọa leo thang xung đột, eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa và giá cả trong nước tăng vọt. Theo bà, xung đột này vẫn đang tiếp diễn, chứ chưa hề kết thúc.

"Sau 60 ngày, Tổng thống vẫn không có chiến lược hay lối thoát cho cuộc chiến này", bà nói, gọi đây là "ngưỡng pháp lý rõ ràng" buộc Nhà Trắng phải hành động.

Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Charles E. Schumer cũng chỉ trích lập luận của Tổng thống là điều "vớ vẩn".

Ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa, nhiều tiếng nói cũng coi mốc 60 ngày là ranh giới quan trọng. Thượng nghị sĩ Susan Collins khẳng định nếu xung đột kéo dài, Quốc hội cần phải phê chuẩn. Đồng quan điểm, thượng nghị sĩ John Curtis tuyên bố sẽ không ủng hộ thêm ngân sách cho chiến dịch nếu chưa có tuyên chiến chính thức.

Áp lực từ Quốc hội thể hiện rõ qua việc Thượng viện vừa bác bỏ, với tỉ lệ 50-47, một nghị quyết yêu cầu Tổng thống rút quân khỏi Iran - đánh dấu lần thứ sáu phe Dân chủ thúc đẩy bỏ phiếu về vấn đề này kể từ khi chiến sự bùng phát.

Theo Hãng tin Reuters, trong trường hợp chiến sự Trung Đông bùng phát trở lại, chính quyền ông Trump có thể lập luận rằng một "chu kỳ 60 ngày" mới sẽ bắt đầu - cách tiếp cận được nhiều Tổng thống trước đây từng sử dụng.

Nguồn tuoitre