Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo văn kiện của Mỹ về các bảo đảm an ninh dành cho Ukraine đã hoàn toàn sẵn sàng và Kiev đang chờ thời điểm cũng như địa điểm để ký kết.

Theo Hãng tin Reuters, diễn biến trên cho thấy các cuộc đàm phán cuối tuần qua với Nga tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã đạt được một số tiến triển.

"Đối với chúng tôi, các bảo đảm an ninh trước hết và trên hết là sự bảo đảm an ninh từ Mỹ. Văn kiện này đã sẵn sàng 100%, và chúng tôi đang chờ các đối tác xác nhận ngày giờ và địa điểm ký kết" - Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói trong cuộc họp báo vào ngày 25-1 khi đang thăm Vilnius, thủ đô Lithuania.

Ông thông tin: "Văn kiện này sau đó sẽ được trình lên Quốc hội Mỹ và Quốc hội Ukraine để phê chuẩn".

Vấn đề phức tạp nhất trong cuộc đàm phán ba bên Mỹ, Nga, Ukraine ở UAE
Hôm 23 và 24-1, các nhà đàm phán Mỹ, Nga và Ukraine đã tiến hành cuộc họp ba bên đầu tiên tại Abu Dhabi để thảo luận về khuôn khổ của Washington nhằm chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài gần bốn năm qua, nhưng chưa có thỏa thuận nào được công bố.

Tuy vậy, cả Matxcơva và Kiev đều cho biết họ sẵn sàng tiếp tục đối thoại và dự kiến tổ chức vòng đàm phán tiếp theo vào ngày 1-2 tại Abu Dhabi.

"Tại Abu Dhabi, kế hoạch 20 điểm của Mỹ và các vấn đề còn vướng mắc đang được thảo luận. Trước đây có nhiều vấn đề nan giải, nhưng giờ thì đã ít hơn" - ông Zelensky thông tin chi tiết thêm.

Tổng thống Zelensky cho rằng Nga muốn làm mọi cách để buộc Ukraine từ bỏ các vùng lãnh thổ phía đông mà quân Nga vẫn chưa kiểm soát được. Tuy nhiên, theo ông, Kiev vẫn giữ vững lập trường rằng toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine phải được bảo đảm.

"Đây là hai lập trường về cơ bản khác nhau, của Ukraine và của Nga. Người Mỹ đang cố gắng tìm kiếm một giải pháp thỏa hiệp" - ông Zelensky nói, đồng thời nhấn mạnh tất cả các bên, kể cả phía Mỹ, đều phải sẵn sàng thỏa hiệp.

Yêu cầu của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc Ukraine phải từ bỏ 20% lãnh thổ mà Kiev vẫn đang kiểm soát ở khu vực Donetsk - khoảng 5.000km² - đã trở thành trở ngại lớn. Các cuộc thăm dò cho thấy người dân Ukraine hầu như không ủng hộ bất kỳ sự nhượng bộ lãnh thổ nào.

Bảo đảm an ninh là gì?

Các bảo đảm an ninh là những cam kết chính thức của các quốc gia khác nhằm bảo vệ Ukraine trước những hành động gây hấn trong tương lai, gồm cả khả năng hỗ trợ quân sự nếu Nga tấn công Ukraine một lần nữa. Ông Zelensky nói rằng những bảo đảm này nhằm giúp Ukraine không còn phải sống trong nỗi lo sợ rằng chiến tranh có thể tái diễn.
Không giống như việc trở thành thành viên đầy đủ của liên minh quân sự NATO, các bảo đảm này nhiều khả năng sẽ là những cam kết song phương hoặc đa phương của nhiều đối tác nhằm bảo đảm an ninh cho Ukraine, mà không ràng buộc Ukraine vào một hiệp ước liên minh.
Tổng thống Zelensky cho biết các bảo đảm an ninh sẽ có hiệu lực "sau khi chiến tranh kết thúc". Nhà lãnh đạo Ukraine từ lâu đã lập luận rằng chủ quyền của nước này phụ thuộc vào các cam kết an ninh đáng tin cậy nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công khác.
Ông cũng chỉ ra những bảo đảm trong quá khứ không được thực thi, trong đó có Giác thư Budapest năm 1994, theo đó Ukraine từ bỏ vũ khí hạt nhân để đổi lấy các cam kết bảo đảm từ một số cường quốc, bao gồm Mỹ và Nga, song sau đó chính Nga lại tuyên bố sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014 và phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine vào năm 2022.

Theo Tuoitre