Phe đối lập tại Séc thu thập đủ chữ ký, đề nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm Chính phủ
Các đảng đối lập ODS, Starostové, Piráti, KDU-ČSL và TOP 09 đã thu thập chữ ký của toàn bộ 92 nghị sĩ để đề nghị triệu tập phiên họp Hạ viện nhằm bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ. Tại phiên họp bất thường dự kiến diễn ra vào thứ Ba, ngày 29/9, các đảng này muốn thảo luận về dự toán ngân sách năm tới, với mức thâm hụt được đề xuất cao thứ hai trong lịch sử Cộng hòa Séc, cũng như vấn đề xung đột lợi ích chưa được giải quyết của Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) và các động thái công kích của chính phủ nhằm vào các thiết chế hiến định, tòa án, khu vực phi lợi nhuận và truyền thông.
Lãnh đạo các đảng đối lập cũng đã trình đề nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ lên Hạ viện. Chủ tịch Hạ viện Tomio Okamura (SPD) triệu tập phiên họp vào lúc 14 giờ ngày thứ Ba, tức 10 ngày trước cuộc bầu cử địa phương và Thượng viện. Phiên họp dự kiến tiếp tục vào thứ Tư.
Ông Babiš tuyên bố đang mong chờ phiên họp. “Đã lâu rồi tôi chưa phát biểu tại Hạ viện và tôi nhớ điều đó. Người dân xứng đáng được biết sự thật khi họ phải nghe những lời dối trá của phe đối lập”, Thủ tướng nói. Theo ông, liên minh cầm quyền đang hoạt động tốt và sẽ duy trì đoàn kết.
Chủ tịch nhóm nghị sĩ Motoristé, ông Boris Šťastný, cho rằng việc triệu tập phiên họp chỉ là màn phô diễn trước bầu cử. “Tất cả nghị sĩ Motoristé có mặt sẽ bỏ phiếu chống đề nghị bất tín nhiệm chính phủ. Chúng tôi là một bộ phận vững chắc và tích cực của phe đa số cầm quyền. Màn phô diễn trước bầu cử do KDU-ČSL, đảng chỉ có tỷ lệ ủng hộ 3%, khởi xướng không thể khiến chúng tôi chệch hướng”, ông tuyên bố, sau khi phe đối lập kêu gọi Motoristé, vốn không hài lòng với dự toán ngân sách, đứng về phía các nghị sĩ đối lập để lật đổ chính phủ.
Ông Okamura cũng coi động thái của phe đối lập là một hành động phục vụ bầu cử. Ngược lại, ông chỉ trích phe đối lập liên quan đến các vụ bê bối như Dozimetr hay vụ bitcoin.
“Rõ ràng việc bỏ phiếu bất tín nhiệm sẽ không thành công”, ông Okamura nhận định. “Chúng tôi không có gì phải lo ngại. Liên minh của chúng tôi đang hoạt động tốt.”
Theo ông, chương trình cụ thể của phiên họp sẽ được thống nhất tại cuộc họp ban lãnh đạo Hạ viện vào thứ Ba. Ông cho biết không chỉ toàn bộ thành viên chính phủ Babiš mà cả lãnh đạo các đảng, trong đó có chính ông, cùng chủ tịch các nhóm nghị sĩ thuộc liên minh cầm quyền đều sẽ phát biểu.
“Phe đối lập có quyền triệu tập phiên họp này. Tất nhiên, chúng tôi sẽ tận dụng nó để tổng kết khá chi tiết những gì mình đã đạt được”, ông nói.
Theo ông Okamura, nợ công, vấn đề khiến chính phủ hiện nay bị các đảng đối lập chỉ trích, thực tế đã gia tăng dưới thời chính phủ tiền nhiệm của ông Petr Fiala (ODS). Về xung đột lợi ích của ông Babiš, ông Okamura cho biết Thủ tướng thường xuyên thông báo tình hình cho các đối tác trong liên minh.
“Ông ấy bảo đảm với chúng tôi rằng tất cả đều phù hợp với pháp luật”, ông Okamura nói. Theo ông, Thủ tướng cũng sẽ phát biểu tại phiên họp và có cơ hội giải trình về vấn đề này.
Để đề nghị bất tín nhiệm chính phủ được thông qua, cần có sự ủng hộ của quá nửa tổng số 200 nghị sĩ. Phe đối lập chỉ có 92 ghế, trong khi liên minh cầm quyền nắm tổng cộng 108 ghế. Vì vậy, nhiều khả năng nội các sẽ tiếp tục vượt qua nỗ lực lật đổ lần thứ hai này.
Trước khi trình đề nghị, Chủ tịch ODS Martin Kupka nói với báo giới rằng các động thái của chính phủ Babiš đang làm thay đổi bản chất của Cộng hòa Séc theo chiều hướng xấu đi. Theo ông, đề nghị này không phải một cử chỉ sáo rỗng mà là bước đi rõ ràng, trong đó có mục tiêu bảo vệ nguyên tắc quản lý tài chính có trách nhiệm.
“Chúng tôi sẽ bảo vệ nhiều người có năng lực và thành công tại Cộng hòa Séc, những người có quyền được hưởng một chính phủ tốt hơn”, ông nói.
Theo Chủ tịch Piráti Zdeněk Hřib, các đảng đối lập không hề vui khi buộc phải trình đề nghị này. Tuy nhiên, ông cho rằng nội các hoặc thiếu năng lực, hoặc bị giật dây, bởi trên thực tế đang khiến cuộc sống của người dân Séc trở nên khó khăn hơn. Theo ông, chính phủ coi thường các thiết chế dân chủ và tòa án độc lập, đồng thời đang bào mòn tương lai của đất nước.
Theo Chủ tịch TOP 09 Matěj Ondřej Havel và Chủ tịch STAN Vít Rakušan, chính phủ đang đánh cược với an ninh quốc gia.
“Nếu Andrej Babiš muốn vượt qua các đối tác trong liên minh, chúng tôi sẵn sàng ủng hộ việc tăng chi tiêu quốc phòng”, ông Havel tuyên bố.
Ông Rakušan chỉ trích cách hành xử thiếu trách nhiệm của nội các trước mối đe dọa từ Nga. Theo ông, điều này trái ngược với cách ứng phó của chính phủ các nước Baltic, Bắc Âu và Ba Lan.
Chủ tịch KDU-ČSL Jan Grolich dự đoán đề nghị của phe đối lập sẽ không thành công. Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng là mỗi nghị sĩ thuộc phe cầm quyền sẽ có cơ hội công khai cho biết liệu họ có phản đối việc chính phủ nói dối người dân một cách trắng trợn hay không. Ông nhấn mạnh dự toán ngân sách đi ngược hoàn toàn những cam kết đã đưa ra.
“Điều quan trọng là phải theo dõi xem các nghị sĩ thuộc phe cầm quyền có đến làm việc hay không, hoặc liệu họ có bỏ phiếu trắng hay không”, ông nói.
Chính phủ đã vượt qua nỗ lực bỏ phiếu bất tín nhiệm đầu tiên của phe đối lập vào đầu tháng 2. Nguyên nhân dẫn đến phiên họp khi đó là xung đột leo thang giữa Motoristé và Tổng thống Petr Pavel, sau khi ông từ chối bổ nhiệm Chủ tịch danh dự Motoristé Filip Turek làm Bộ trưởng Môi trường.
(Theo ČT24)
