Praha – Theo Phó Thủ tướng Karel Havlíček (ANO), chính phủ không muốn trở thành một phần trong chiến dịch tái tranh cử của Tổng thống Petr Pavel. Ông Havlíček đưa ra phát biểu này sau cuộc họp nội các, khi được hỏi về quan hệ giữa chính phủ và nguyên thủ quốc gia. Theo ông, chính phủ đang tập trung vào việc thực hiện tuyên bố chương trình hành động của mình cũng như các nhiệm vụ thuộc nhánh hành pháp. Căng thẳng giữa tổng thống và chính phủ đã kéo dài trong vài tháng gần đây, trong đó bất đồng càng sâu sắc hơn sau tranh cãi về việc ai sẽ dẫn đầu phái đoàn Séc tại hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Ankara, diễn ra vào tuần trước.

Hôm thứ Bảy, tại lễ hội Pohoda ở Slovakia, ông Pavel bày tỏ tin tưởng rằng sau những tranh cãi liên quan đến việc ông tham dự hội nghị thượng đỉnh, quan hệ của ông với Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) sẽ lắng dịu. Ngay từ tuần trước, ông cũng nói với các nhà báo rằng sẽ một lần nữa đề xuất khôi phục các cuộc gặp thường kỳ giữa các lãnh đạo hiến định cấp cao nhất. Tuy nhiên, cuối tuần qua, Thủ tướng đã bác bỏ đề xuất này. Trả lời Đài Truyền hình Séc, ông cho biết quan điểm của chính phủ và tổng thống về chính sách đối ngoại là khác nhau, đồng thời nói thêm rằng ông không có thời gian cho các cuộc gặp như vậy.

“Vì sao tôi phải phối hợp về điều gì đó? Chúng tôi có chính sách riêng, có tuyên bố chương trình của chính phủ, tôi không muốn trở thành một phần trong chiến dịch của ông ấy,” ông Babiš nói.

Hôm nay, ông Havlíček cho biết phát biểu hôm Chủ nhật nói trên một phần bị kích động bởi tuyên bố của tổng thống, người mà theo ông, cuối tuần qua tại Slovakia đã nói rằng các đồng minh phương Tây có những lo ngại nhất định về định hướng của CH Séc và Slovakia. “Điều đó không đúng, đó là lời dối trá, không một đồng minh phương Tây nào nghi ngờ con đường mà chúng tôi đang đi,” Phó Thủ tướng nói hôm nay. Theo ông, CH Séc là một đối tác đáng tin cậy trong NATO và cũng có quan hệ rất tốt trong Liên minh châu Âu (EU).

Theo ông Havlíček, nội các có quan điểm khác với tổng thống về phần lớn các vấn đề, và cả hai bên đều có quyền như vậy. Tuy nhiên, theo ông, việc chính phủ phản ứng là điều dễ hiểu khi tổng thống bắt đầu tham gia vào cuộc cạnh tranh chính trị. “Điều đó càng đúng hơn khi các quan điểm của ông ấy ở mức độ đáng kể lại cộng hưởng với quan điểm của phe đối lập hiện nay,” ông nói thêm.

Quan hệ giữa tổng thống và chính phủ trở nên căng thẳng hơn từ đầu năm nay. Tháng 1, ông Pavel đã hủy cuộc gặp dự kiến của các lãnh đạo hiến định cấp cao nhất sau khi, ngay cả sau một giờ trì hoãn, Thủ tướng Babiš và Ngoại trưởng Petr Macinka (Motoristé) vẫn không đến, do đang tham dự cuộc họp chính phủ. Sau đó, các cuộc họp chung giữa các lãnh đạo hiến định cấp cao không được nối lại, và liên lạc giữa Phủ Tổng thống với chính phủ chủ yếu chỉ còn giới hạn ở các cuộc gặp trực tiếp giữa tổng thống và thủ tướng. Ông Pavel muốn khôi phục lại hình thức gặp gỡ này; theo Chủ tịch Thượng viện Miloš Vystrčil (ODS), các cuộc họp nhằm điều phối và tham vấn về chính sách đối ngoại hiện đang bị thiếu vắng.

Chủ tịch Hạ viện và lãnh đạo phong trào SPD, ông Tomio Okamura, viết với hãng tin ČTK rằng việc thủ tướng quyết định sẽ tham khảo ý kiến công việc với ai và không với ai là quyền chủ quyền của ông. “Cá nhân tôi vốn quen trao đổi cả với những người bất đồng quan điểm, dù tôi biết tổng thống là một đảng viên cộng sản thời kỳ ‘bình thường hóa’, và những người thân cận nhất của ông có liên hệ trực tiếp với giới kinh doanh vũ khí, những người đang thúc đẩy việc tiếp tục giết chóc tại Ukraine,” ông nói.

Luật sư Tomáš Nahodil, trong phát biểu với ČTK, cho rằng nếu thủ tướng hoặc các thành viên chính phủ từ chối lời kêu gọi của tổng thống về việc cùng thảo luận các vấn đề đối ngoại, họ sẽ vi phạm nghĩa vụ hiến định của mình. “Theo hiến pháp, tổng thống có quyền thảo luận với chính phủ hoặc với từng thành viên của chính phủ về những vấn đề thuộc phạm vi thẩm quyền của họ. Đây là một hình thức hợp tác khác giữa hai cơ quan hiến định thuộc quyền hành pháp đã được hiến pháp dự liệu,” ông nhấn mạnh.

Nguồn ČTK