Khả năng tiếp cận nhà ở đang là một trong những vấn đề nổi cộm nhất của thủ đô Praha, và đây cũng là nội dung được các ứng cử viên cho vị trí thị trưởng cam kết sẽ ưu tiên giải quyết. Tuy nhiên, giữa các bên đang tồn tại khác biệt rõ rệt về cách tiếp cận. Chẳng hạn, đảng Piráti, do Tereza Nislerová dẫn dắt, muốn tập trung xử lý tình trạng nhà bỏ trống, đồng thời thúc đẩy xây dựng nhà ở đô thị thông qua Công ty Phát triển Praha (PDS). Trong khi đó, Tomáš Portlík của đảng ODS, người đứng đầu liên danh Spolu pro Prahu, cho rằng lối ra nằm ở việc cắt giảm tối đa thủ tục hành chính và nới lỏng thị trường cho các nhà phát triển bất động sản tư nhân.

Theo kết quả Tổng điều tra dân số, nhà ở và căn hộ năm 2021, quỹ nhà ở của Praha có tổng cộng 721.332 căn hộ. Trong số này, 93.627 căn được ghi nhận là không có người ở thường trú.

Dữ liệu của Cơ quan Thống kê CH Séc (ČSÚ) cho thấy, trong giai đoạn 2022–2025, Praha đã khởi công 27.781 căn hộ và hoàn thành 24.777 căn. Như vậy, tốc độ xây dựng trung bình chỉ đạt khoảng 6.000 đến 7.000 căn mỗi năm.

Cũng theo ČSÚ, giá trung bình mỗi mét vuông căn hộ tại Praha năm 2025 đạt 131.520 korun, tăng khoảng 15.500 korun so với năm trước đó.

Trong khi đó, theo chỉ số của Deloitte, giá thuê trung bình năm ngoái vào khoảng 448 korun/m²/tháng. Đến quý II năm nay – tức từ đầu tháng 4 đến hết tháng 6 – con số này đã tăng lên 462 korun/m²/tháng. Xu hướng leo thang giá nhà và giá thuê tiếp tục thể hiện rõ khi nhìn vào dữ liệu các năm gần đây.

Tuy nhiên, nguồn cung nhà ở hiện nay tại Praha vẫn chưa theo kịp nhu cầu rất lớn. Theo Chiến lược phát triển Thủ đô Praha năm 2021, để cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở, thành phố cần xây dựng ít nhất 10.000 căn hộ mới mỗi năm.

Trong khi đó, theo phân tích của dự án “Nhà ở Praha dưới góc nhìn giám sát”, mức thiếu hụt tích lũy từ năm 2006 đến nay đã vượt 91.000 căn hộ. Điều đó đồng nghĩa, nếu tốc độ xây dựng không được đẩy nhanh, rất khó kỳ vọng giá nhà sẽ hạ nhiệt.

Tìm thêm nhà ở từ đâu?
Đảng Piráti cho biết họ sẽ giải quyết bài toán này trên hai mặt trận. Một trong số đó là đưa các căn hộ bỏ trống và nhà cho thuê ngắn hạn kiểu Airbnb quay trở lại thị trường cho thuê dài hạn.

Phát biểu với báo giới tại một sự kiện về nhà ở giá phải chăng vào đầu tháng 8, bà Nislerová nói:

“Praha hiện có ít nhất 70.000 căn hộ trống, thuộc sở hữu của doanh nghiệp hoặc cá nhân. Tôi không muốn áp đặt ai phải sử dụng tài sản riêng của mình như thế nào. Nhưng có một công cụ để đưa các căn hộ này trở lại phục vụ đời sống. Đó là Cơ quan Cho thuê Nhà ở Đô thị. Những người e ngại việc tự cho thuê có thể giao căn hộ của mình cho thành phố quản lý. Họ sẽ có nguồn thu ổn định, còn căn hộ có thể được sử dụng cho những người thực sự cần.”

Theo chương trình hành động, Piráti cũng muốn đánh thuế bất động sản ở mức cao hơn nhiều lần đối với các tòa nhà nhà ở bị bỏ trống trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, bà Nislerová còn muốn đẩy mạnh xây dựng nhà ở đô thị thông qua PDS – đơn vị sự nghiệp của thành phố Praha được thành lập năm 2020, với mục tiêu khởi xướng, điều phối và triển khai các dự án xây dựng nhà ở đô thị cũng như các công trình phục vụ lợi ích công trên quỹ đất của thành phố.

Trong chương trình K věci của CNN Prima NEWS, bà cho biết:

“Quy hoạch không gian tại Séc thường mất từ 7 đến 10 năm. PDS đã hoạt động được 5 năm và hiện các dự án của đơn vị này đã bước vào giai đoạn có thể chuyển sang triển khai thực tế và xây dựng nhà ở. Quá trình này dự kiến bắt đầu từ năm tới. Tuy nhiên, vẫn cần đảm bảo nguồn tài chính. Ở điểm này, tôi muốn phát huy kinh nghiệm của mình, bởi tôi từng làm việc tại Liên minh châu Âu và có thể huy động nguồn hỗ trợ từ đó.”

“Xây, xây nữa, xây tiếp”
Lãnh đạo danh sách tranh cử của phong trào ANO, ông Jan Hušbauer, cũng cho biết sẽ quan tâm cả tới quỹ nhà công lẫn nhà bỏ trống.

Ông nói với CNN Prima NEWS:

“Chúng tôi muốn chấm dứt việc bán tháo nhà ở thuộc sở hữu thành phố và dành nhà công vụ cho cảnh sát, lính cứu hỏa, cảnh sát đô thị, giáo viên, nhân viên y tế và người làm trong lĩnh vực dịch vụ xã hội. Đồng thời, chúng tôi cũng muốn làm việc với chính phủ về vấn đề các căn hộ bỏ trống lâu năm để ngày càng nhiều căn quay trở lại thị trường.”

Theo ông Hušbauer, điều quan trọng nhất là Praha phải bắt đầu xây dựng quyết liệt hơn.

“Tôi muốn thúc đẩy các dự án nhà ở đô thị đã sẵn sàng và đưa chúng ra công trường trong vòng hai năm. Song song với đó, chúng tôi muốn tận dụng quỹ đất của thành phố để hợp tác với nhà đầu tư tư nhân, qua đó vừa tăng nguồn cung mới, vừa mở rộng quỹ nhà của thành phố,” ông nhấn mạnh.

Về phần mình, ông Tomáš Portlík cho rằng xây dựng là con đường duy nhất để thoát khủng hoảng.

“Chừng nào nhu cầu vẫn vượt xa nguồn cung, chúng ta sẽ không thể tiến lên. Rào cản lớn nhất với hoạt động xây dựng hiện nay là quy trình cấp phép quá dài. Vì vậy, cần cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tự do hóa thị trường và coi nhà đầu tư tư nhân là đối tác, chứ không phải vật cản,” ông nói với CNN Prima NEWS.

Đổi đóng góp của chủ đầu tư lấy căn hộ
Chủ tịch phong trào Praha sobě, ông Adam Scheinherr – lực lượng năm nay liên minh với đảng Xanh và KDU-ČSL trong cuộc bầu cử địa phương – cho biết ông muốn có thêm nhà cho thành phố với sự tham gia của các nhà phát triển bất động sản.

Ông nêu rõ:

“Praha phải xây nhà ở, và các khoản đóng góp từ nhà phát triển, hay còn gọi là kontribuce, nên được thu bằng căn hộ hoàn thiện thay vì tiền mặt. Đây là con đường nhanh nhất để có nhà ở giá phải chăng. Praha không thiếu tiền, Praha thiếu căn hộ. Chúng tôi có kế hoạch bảo đảm nguồn tài chính thường xuyên cho xây dựng nhà ở, để tiền thuê tại các căn hộ mới vẫn ở mức chấp nhận được.”

Theo ông Scheinherr, ngoài việc xây mới, thành phố còn phải bảo đảm hạ tầng giao thông cho các khu vực phát triển trước khi người dân chuyển tới sinh sống.

“Đó là nhiệm vụ của chính quyền hiện nay và các chính trị gia hiện nay, dù nhiều cuộc thảo luận vẫn thường chỉ hướng tới các mốc của thập niên 2030 hay 2040,” ông nói thêm.

Nhà ở hợp tác xã
Thượng nghị sĩ Václav Láska của SEN 21, cũng là một ứng viên cho ghế thị trưởng Praha, cho rằng phát triển nhà ở hợp tác xã là yếu tố then chốt.

Ông nói thêm với CNN Prima NEWS rằng cần có quy định rõ về loại hình nhà ở sẽ được xây dựng trên các khu đất được “mở khóa” nhờ Kế hoạch Đô thị mới.

Trong khi đó, người đứng đầu danh sách tranh cử của SPD, ông Milan Urban, cũng coi việc tăng nguồn cung nhà ở giá phải chăng là ưu tiên.

Ông cho biết:

“Chúng tôi sẽ khẩn trương cải tạo khoảng 3.000 căn hộ xuống cấp thuộc sở hữu thành phố và cho những người dân Praha thực sự cần thuê lại, sau hệ quả từ chương trình Housing First của Piráti.”

Chương trình Housing First (Nhà ở trước tiên), với mục tiêu chấm dứt tình trạng vô gia cư bằng cách cấp chỗ ở cho người cần trước, rồi mới xử lý các vấn đề khác như nghiện ngập hay bệnh tâm lý, theo ông Urban, sẽ bị hủy bỏ hoàn toàn. Đồng thời, ông cũng muốn thay đổi hệ thống phân bổ nhà ở công để “phù hợp với thực tế và thực sự giúp đúng người”.

Ứng viên của SPD cũng coi nhà ở hợp tác xã và việc nhận căn hộ từ các khoản đóng góp của chủ đầu tư là một phần lời giải cho khủng hoảng.

“Chúng tôi sẽ hỗ trợ xây dựng nhà ở hợp tác xã, chẳng hạn bằng cách đưa quỹ đất thành phố vào các dự án nhà ở. Trong các thỏa thuận quy hoạch với nhà phát triển, có thể tận dụng tốt hơn đóng góp dưới dạng căn hộ giá phải chăng. Đồng thời, theo quan điểm của chúng tôi, cần khuyến khích phát triển nhà cho thuê với sự hợp tác của khu vực tư nhân, bao gồm cả mô hình design & build, trong đó một nhà thầu đảm nhiệm cả thiết kế lẫn thi công,” ông Urban nói thêm.

Theo ông, cách làm này không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ xây dựng mà còn kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

Nguồn CNN Prima News