Séc: 57.000 người Ukraine xin cư trú dài hạn, chỉ hơn 1/3 đáp ứng yêu cầu

Gần 57.000 người tị nạn Ukraine đang sinh sống tại Séc theo diện bảo vệ tạm thời đã bày tỏ nguyện vọng xin quy chế cư trú dài hạn đặc biệt trong năm nay. Chưa đến 40% trong số này đáp ứng đủ điều kiện, tương đương khoảng 22.000 người.

Quy chế cư trú dài hạn đặc biệt dành cho người Ukraine đang được hưởng chế độ bảo vệ tạm thời. Chính phủ của Thủ tướng Petr Fiala (ODS) đưa ra quy chế này vào năm 2025, đồng thời đặt ra những điều kiện nghiêm ngặt để được cấp phép. Người đáp ứng đủ yêu cầu sẽ được bảo đảm cư trú tại Séc thêm ít nhất 5 năm và có thể nộp đơn xin thường trú.

“Đến cuối tháng 4, khoảng 57.000 người tị nạn Ukraine thuộc hơn 33.000 hộ gia đình đã bày tỏ nguyện vọng,” bà Adéla Dittmannová, người phát ngôn Bộ Nội vụ Séc, cho biết. Theo bà, các gia đình được xét duyệt theo từng hộ.

Người tị nạn có thể xin cư trú dài hạn đặc biệt nếu đã sống tại Séc ít nhất hai năm. Người nộp đơn phải có tổng thu nhập hằng năm trước thuế là 440.000 korun; mức yêu cầu tăng thêm 110.000 korun cho mỗi thành viên bổ sung trong hộ gia đình. Ngoài ra, họ phải có bảo hiểm y tế và không nợ phí bảo hiểm, không nhận trợ cấp nhân đạo; trẻ em trong gia đình phải đi học tại Séc.

“Có 18% số người quan tâm không đáp ứng các điều kiện cơ bản liên quan đến thời gian cư trú, bảo hiểm y tế hoặc việc không nhận trợ cấp, trong khi tỷ lệ này năm ngoái là 35%. Thêm 44% số hộ gia đình không đạt mức thu nhập hằng năm theo yêu cầu. Như vậy, 38% số hộ đáp ứng đầy đủ mọi điều kiện, so với 19% vào năm ngoái,” bà Dittmannová cho biết thêm.

Năm ngoái, 82.000 người đã đăng ký xin loại giấy phép cư trú này, trong đó 16.000 người đáp ứng đầy đủ các điều kiện.

Hơn một phần tư số người nộp đơn thành công đang sống tại Praha, 15% ở tỉnh Trung Séc và 10% ở tỉnh Plzeň. Khoảng 81% trong số họ là người trưởng thành trong độ tuổi lao động, còn trẻ em chiếm 18%.

Phần lớn người tị nạn Ukraine tại Séc hiện cư trú theo chế độ bảo vệ tạm thời. Liên minh châu Âu triển khai cơ chế này vào mùa đông năm 2022, sau khi Nga đưa quân vào Ukraine. Quy chế bảo vệ tạm thời cho phép người tị nạn cư trú và làm việc hợp pháp trên lãnh thổ EU.

Chế độ này được gia hạn từng năm và hiện có hiệu lực đến tháng 3/2027. Tuy nhiên, chưa rõ cơ chế sẽ tiếp tục như thế nào, chẳng hạn trong trường hợp Ukraine đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc hòa bình.

Tính đến cuối tháng 6, Séc có 390.812 người đang được hưởng chế độ bảo vệ tạm thời.

EU gần đây đã siết chặt các điều kiện cấp quy chế bảo vệ tạm thời. Theo quy định mới, nam giới trong độ tuổi nhập ngũ sẽ không được hưởng quy chế này nếu không thể chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự đối với Ukraine.

Một biện pháp siết chặt khác cũng từng được cân nhắc và mới đây bắt đầu được Đan Mạch triển khai. Nước này xác định tổng cộng 14 khu vực ở miền Tây và miền Trung Ukraine là tương đối an toàn, đồng thời không cấp quy chế bảo vệ tạm thời cho người tị nạn đến từ những khu vực đó. Tuy nhiên, Séc không thể tự mình áp dụng biện pháp tương tự mà phải đạt được thỏa thuận với các quốc gia thành viên EU khác.

Lãnh đạo đảng SPD trong liên minh cầm quyền, ông Tomio Okamura, nhiều lần đề cập việc bãi bỏ hoàn toàn chế độ bảo vệ tạm thời.

“Nếu quyền quyết định thuộc về tôi, tôi sẽ chấm dứt chế độ bảo vệ tạm thời ngay lập tức. Có quá nhiều người trong số họ ở đây và người dân đang phàn nàn,” ông tuyên bố vào giữa tháng 6. Trong quá trình đàm phán ngân sách, ông cũng đề xuất bãi bỏ mọi khoản trợ cấp dành cho người Ukraine như một phần của các biện pháp tiết kiệm.

Ngược lại, Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề xã hội Aleš Juchelka (ANO) đánh giá tích cực sự hiện diện của người Ukraine.

“Người Ukraine đã tạo dựng được vị trí trên thị trường lao động Séc và tỷ lệ có việc làm của họ đang tăng lên. Đây là tín hiệu tích cực cả đối với quá trình hòa nhập của họ lẫn thị trường lao động Séc, vốn đang cần lao động nước ngoài,” ông nói trong cuộc phỏng vấn với Novinky hồi tháng 8.

(Theo novinky)