Praha – Việc chuyển đổi giữa giờ mùa hè và giờ mùa đông tại Séc sẽ tiếp tục được duy trì trong 5 năm tới. Theo dự thảo nghị định chuẩn bị được Chính phủ phê duyệt, giờ mùa hè sẽ vẫn bắt đầu vào Chủ nhật cuối cùng của tháng 3 và kéo dài đến Chủ nhật cuối cùng của tháng 10, ít nhất đến năm 2031.

Trước đó, Liên minh châu Âu (EU) từng đặt mục tiêu chấm dứt việc đổi giờ từ năm 2019. Tuy nhiên, các quốc gia thành viên đến nay vẫn chưa đạt được đồng thuận về việc nên áp dụng cố định giờ mùa đông hay giờ mùa hè.

Bộ trưởng phụ trách phòng ngừa và thể thao Boris Šťastný, thuộc đảng Motoristé, bày tỏ quan điểm không đồng tình với việc tiếp tục đổi giờ. Theo ông, việc điều chỉnh đồng hồ có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Ông đề nghị cơ quan chức năng của Séc tại EU thúc đẩy đàm phán nhằm bãi bỏ giờ mùa hè và chỉ duy trì giờ mùa đông.

Dự thảo nghị định do Bộ Lao động Séc xây dựng. Trong tài liệu kèm theo, bộ này cho biết đến nay EU vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng chứng minh việc đổi giờ gây tác động tiêu cực đáng kể đến sức khỏe, ngoài một số rối loạn ngắn hạn được ghi nhận ở một nhóm nhỏ người tham gia nghiên cứu. Tuy vậy, bộ cũng thừa nhận các nghiên cứu về đồng hồ sinh học cho thấy có những dấu hiệu đáng lưu ý.

Ở chiều ngược lại, cơ quan này nhấn mạnh việc áp dụng giờ mùa hè giúp kéo dài ánh sáng ban ngày vào buổi tối, tạo điều kiện để người dân có thêm thời gian hoạt động ngoài trời và vận động thể chất. Kết quả một nghiên cứu cấp độ EU về vấn đề này được dự kiến công bố vào cuối năm nay.

Theo kế hoạch, thời điểm đổi giờ trong những năm tới sẽ diễn ra như sau: năm 2027 vào ngày 28/3 và 31/10; năm 2028 vào ngày 26/3 và 29/10; năm 2029 vào ngày 25/3 và 28/10; năm 2030 vào ngày 31/3 và 27/10; năm 2031 vào ngày 29/3 và 26/10. Vào mùa xuân, đồng hồ sẽ được chỉnh từ 2 giờ sáng lên 3 giờ sáng; còn vào mùa thu, thời gian sẽ được lùi từ 3 giờ sáng về 2 giờ sáng. Điều này đồng nghĩa ca đêm vào mùa xuân sẽ ngắn hơn một giờ, trong khi ca đêm mùa thu sẽ dài hơn một giờ.

Trong EU, việc thống nhất khung thời gian được điều chỉnh bằng một chỉ thị nhằm bảo đảm hoạt động thông suốt của giao thông và thị trường chung. Hiện nay, tất cả các quốc gia châu Âu đều áp dụng giờ mùa hè, ngoại trừ Nga, Belarus, Iceland, Greenland và hai hòn đảo của Na Uy.

Trước làn sóng chỉ trích ngày càng gia tăng đối với việc đổi giờ, Ủy ban châu Âu đã tổ chức tham vấn công khai vào mùa hè năm 2018. Theo Bộ Lao động Séc, cuộc tham vấn thu hút khoảng 4,6 triệu ý kiến phản hồi, trong đó 84% ủng hộ việc chấm dứt chuyển đổi giờ. Theo đề xuất khi đó, lần đổi giờ cuối cùng lẽ ra diễn ra vào tháng 3/2019. Tuy nhiên, các nước thành viên EU không đạt được thống nhất về việc sẽ áp dụng vĩnh viễn giờ mùa đông hay giờ mùa hè.

Việc áp dụng giờ mùa hè ban đầu nhằm mục tiêu tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, một khảo sát từ năm 2007 cho thấy phần lớn các nước thành viên được hỏi nhận định tác động của việc đổi giờ đối với nông nghiệp, giao thông hay du lịch là không đáng kể. Một số chuyên gia cảnh báo việc thay đổi giờ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và đồng hồ sinh học, đồng thời cho rằng giờ mùa đông – với thời điểm trời sáng sớm hơn – phù hợp hơn với nhịp sinh học tự nhiên của con người.

Trong khi đó, những người ủng hộ giờ mùa hè lập luận rằng nhịp sống hiện đại đã thay đổi, con người không còn bắt đầu ngày làm việc từ tờ mờ sáng như trước, và khoảng thời gian có ánh sáng dài hơn vào buổi chiều tối có thể được tận dụng cho nghỉ ngơi, thể thao và các hoạt động ngoài trời.

Bộ trưởng Thể thao Boris Šťastný tiếp tục kêu gọi cơ quan chức năng Séc tích cực vận động tại EU để áp dụng lâu dài giờ mùa đông. Trong ý kiến góp ý, ông nhấn mạnh các hiểu biết hiện nay cho thấy đồng hồ sinh học của cơ thể con người đồng bộ với ánh sáng mặt trời, và việc chuyển sang giờ mùa hè có thể làm rối loạn giấc ngủ ở một bộ phận người dân, làm giảm hiệu suất làm việc và gia tăng nguy cơ sức khỏe.

Khảo sát của hãng STEM/MARK năm 2023 cho thấy 40% số người được hỏi muốn giữ giờ mùa hè, 31% ủng hộ giờ mùa đông, còn lại không có ý kiến rõ ràng. Đáng chú ý, khoảng hai phần ba người dân Séc muốn chấm dứt hoàn toàn việc đổi giờ theo mùa.

Theo quy định của một đạo luật ban hành từ năm 1946, Chính phủ Séc có thẩm quyền ban hành nghị định quy định cụ thể thời điểm đổi giờ. Tại Tiệp Khắc trước đây, việc chuyển sang giờ mùa hè đã được áp dụng thường xuyên từ năm 1979.

Nguồn ČTK