Praha - Môi trường học đường đang là nguyên nhân hàng đầu gây căng thẳng và bất ổn tinh thần ở trẻ em từ 9 đến 17 tuổi. Đây là kết quả từ cuộc khảo sát do Ủy ban UNICEF Cộng hòa Séc phối hợp thường xuyên với hãng nghiên cứu STEM/MARK thực hiện. Theo đó, các em thường nhắc đến những áp lực liên quan đến mối quan hệ trong trường học, nghĩa vụ học tập và sức ép thành tích. Đáng chú ý, gần 2/3 số trẻ được hỏi không biết phải tìm đến đường dây nóng khủng hoảng hay tổ chức chuyên môn nào khi gặp vấn đề về tâm lý. Kết quả khảo sát với sự tham gia của 1.012 trẻ em đã được đại diện UNICEF Cộng hòa Séc công bố trước báo giới hôm nay.

Bà Pavla Gomba, Giám đốc điều hành UNICEF Cộng hòa Séc, cho biết khoảng 6/10 trẻ xem trường học và các nghĩa vụ học tập là gánh nặng đáng kể. Theo bà, kết quả nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của việc các nhà trường không chỉ chú trọng giáo dục mà còn phải quan tâm đến sức khỏe tinh thần của học sinh. Khảo sát cho thấy khoảng 20% trẻ cho biết thường xuyên hoặc rất thường xuyên bị căng thẳng vì trường học hoặc các trách nhiệm khác. Nếu tính cả những em thỉnh thoảng gặp tình trạng này, tỷ lệ lên tới 60%. Theo đánh giá của chính các em, môi trường học đường tác động đến sự bất ổn tâm lý nhiều hơn bất kỳ lĩnh vực nào khác trong cuộc sống.

Ông Martin Beneš, Thanh tra viên về quyền trẻ em, nhấn mạnh rằng tình trạng sức khỏe tinh thần của trẻ em và thanh thiếu niên là phản ánh trực tiếp từ môi trường các em đang sống. Theo ông, trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn là không gian giáo dục, nuôi dưỡng và hỗ trợ trẻ em.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy một nửa số trẻ được hỏi cho rằng nguyên nhân gây căng thẳng, buồn bã hoặc lo sợ xuất phát từ các mối quan hệ trong trường học, bao gồm xung đột với bạn bè, giáo viên hoặc trải nghiệm bị bắt nạt. Ở nhóm trẻ nhỏ từ 9 đến 13 tuổi, yếu tố này được 54% số em nhắc đến. Trong khi đó, 45% cho rằng áp lực đến từ nghĩa vụ học tập, còn 46% nói nguyên nhân nằm ở các vấn đề gia đình. Với khoảng 1/4 số trẻ, sức ép thành tích và kỳ vọng quá cao là nguồn gây áp lực đáng kể. Đặc biệt, ở nhóm học sinh lớn tuổi hơn, nhất là học sinh các trường trung học chuyên và gymnázium, áp lực thành tích được nhắc đến nhiều hơn, với tỷ lệ lên tới 38%. Khoảng 42% trẻ cho biết cảm giác hạnh phúc của các em gắn với việc đạt điểm tốt; ở lứa tuổi vị thành niên, tỷ lệ này là 46%.

Khảo sát cũng chỉ ra rằng áp lực học đường không ảnh hưởng đồng đều đến tất cả trẻ em. Trong nhóm từ 14 đến 17 tuổi, có 24% thanh thiếu niên cho biết thường xuyên hoặc rất thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng. Ở nhóm nhỏ tuổi hơn, từ 9 đến 13 tuổi, tỷ lệ này là 17%.

Theo bà Pavla Gomba, nhà trường vừa là một phần của vấn đề, nhưng đồng thời cũng có thể là một phần của giải pháp. Bà nói: “Chúng tôi biết rằng trường học là vấn đề, nhưng cũng là lời giải, bởi rất nhiều trường hợp, chính nhà trường là mạng lưới hỗ trợ đầu tiên khi trẻ em gặp điều gì đó khiến các em lo lắng, tổn thương”.

Khoảng 2/3 số trẻ tham gia khảo sát cho biết các em có mức độ tin tưởng cao đối với giáo viên. Trong khi đó, 12% học sinh bày tỏ mức độ tin tưởng rất thấp hoặc hoàn toàn không tin tưởng giáo viên.

Cũng theo khảo sát, khoảng 2/3 số trẻ nói rằng ở trường các em có ít nhất một người có thể chia sẻ về nhu cầu và những lo lắng của mình. Tuy nhiên, khoảng 13% cho biết không có người như vậy, và thêm 20% nói rằng các em không chắc chắn. Khi quyết định tâm sự về những khó khăn đang gặp phải, đối tượng mà trẻ tìm đến nhiều nhất là bạn học cùng lớp, với tỷ lệ 50%. Trong khi đó, 29% tìm đến giáo viên và chỉ khoảng 10% sử dụng dịch vụ của chuyên gia tâm lý học đường hoặc cố vấn học đường.

Đáng lưu ý, gần 2/3 số trẻ không biết phải liên hệ với đường dây nóng khủng hoảng hoặc tổ chức nào khi gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Ở nhóm trẻ nhỏ từ 9 đến 13 tuổi, con số này lên tới 3/4.

Nguồn ČTK