Thượng đỉnh Mỹ - Nga - Trung: Ông Trump muốn bàn hạt nhân, né vấn đề Ukraine và bê bối Nvidia
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Trump sẽ thảo luận về việc cắt giảm vũ khí hạt nhân trong cuộc gặp với lãnh đạo Nga và Trung Quốc ngày 19-11.
Theo Hãng tin Reuters ngày 13-11, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có cuộc gặp ba bên với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 19-11, bên lề Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Trung Quốc.
Đây sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa ba nhà lãnh đạo, diễn ra trong khuôn khổ chuyến công du châu Á kéo dài bốn ngày của ông Trump, bắt đầu từ ngày 16-11 và bao gồm điểm dừng chân tại Philippines.
Mỹ muốn Trung Quốc tham gia đàm phán hạt nhân
Phát biểu với các phóng viên ngày 13-11, người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho biết ông Trump sẽ tập trung thảo luận về vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới, bởi nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng sự phổ biến của loại vũ khí này là rất nguy hiểm.
Tuy nhiên, việc ông Trump liên tục nhấn mạnh vấn đề hạt nhân được cho là khiến Bắc Kinh không hài lòng, trong bối cảnh Trung Quốc đăng cai hội nghị APEC vốn tập trung vào các vấn đề thương mại và kinh tế.
Trung Quốc từ lâu đã phản đối việc tham gia đàm phán hạt nhân ba bên, cho rằng Mỹ và Nga nên trực tiếp thảo luận với nhau do hai nước sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn hơn nhiều.
Theo Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), Nga hiện sở hữu số lượng đầu đạn hạt nhân lớn nhất thế giới, tiếp theo là Mỹ và Trung Quốc. Trong khi đó, Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) giữa Washington và Matxcơva đã hết hiệu lực trong năm nay.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump thừa nhận Washington không kỳ vọng đạt được bất kỳ thỏa thuận nào tại cuộc gặp sắp tới.
Dù vậy, quan chức này cho rằng đã đến lúc Trung Quốc cần thể hiện vai trò của một cường quốc có trách nhiệm và tham gia các cuộc thảo luận nghiêm túc về vấn đề hạt nhân.
"Chúng tôi hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho một tiến trình đối thoại có thể mang lại kết quả tích cực trong tương lai", quan chức trên nói.
Hiện chưa rõ Nga và Trung Quốc có sẵn sàng tham gia thảo luận về việc cắt giảm vũ khí hạt nhân hay không.
Không bàn chuyện Ukraine và bê bối Nvidia
Bên cạnh vấn đề hạt nhân, ông Trump dự kiến đề cập đến cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran, nhưng không có kế hoạch thảo luận về chiến sự Nga - Ukraine.
Theo quan chức Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ cũng không dự kiến gặp riêng ông Putin hoặc bàn về việc Ukraine sử dụng dịch vụ liên lạc vệ tinh của SpaceX, công ty thuộc sở hữu của tỉ phú Elon Musk.
"Gần đây chúng tôi đã có nhiều cuộc gặp với phía Nga, nhưng Trung Quốc không thực sự tham gia vào tiến trình đối thoại đó. Vì vậy, việc đưa vấn đề Ukraine ra thảo luận tại cuộc gặp này dường như không phù hợp", quan chức này giải thích.
Ông Musk sẽ tháp tùng ông Trump trong chuyến công du Trung Quốc, nhưng không tham dự cuộc gặp ba bên.
Đáng chú ý, Reuters dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết ông Trump không có kế hoạch đề cập đến bê bối liên quan đến cựu CEO Nvidia Jensen Huang trong cuộc gặp với ông Tập.
Ông Huang bị cáo buộc ngoại tình với nữ doanh nhân Alice Huang, người đang bị giới chức Mỹ nghi ngờ hoạt động gián điệp cho Trung Quốc.
Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc trên, trong khi Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định chưa đưa ra kết luận về mối liên hệ giữa nữ doanh nhân này với Chính phủ Trung Quốc.
Một quan chức cấp cao của Mỹ giải thích rằng Washington chưa muốn chia sẻ với Bắc Kinh thông tin về các vấn đề an ninh quốc gia đang được điều tra trong nước.
"Đối với một số vấn đề an ninh quốc gia cũng như các hoạt động rà soát và điều tra đang diễn ra tại Mỹ, có lẽ đây chưa phải là thời điểm chúng tôi chia sẻ thông tin với phía Trung Quốc", người này nói.
Ngoài ra, ông Trump không có kế hoạch gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un trong chuyến công du châu Á lần này.
(Theo Tuổi Trẻ)
