Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Chuyện ghế ngồi cũng thành 'điểm nghẽn'?
Chỉ còn vài ngày trước thượng đỉnh Trump - Tập, Mỹ và Trung Quốc dường như vẫn chưa thống nhất số ghế dành cho phái đoàn Bắc Kinh tại quốc yến Nhà Trắng.
Quốc yến Nhà Trắng dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tuần tới đang trở thành sự kiện được săn đón tại thủ đô Washington DC, khi các ông trùm công nghệ Mỹ ráo riết tìm cách giành một suất tham dự.
Giới tinh hoa tranh “vé vàng” quốc yến
Theo các nguồn tin nói với báo New York Post, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp từng tháp tùng ông Trump trong chuyến thăm Bắc Kinh hồi tháng 5 đang tìm cách giành một suất dự quốc yến với ông Tập tại Nhà Trắng ngày 24-9.
Trong số này có tỉ phú Elon Musk, CEO Nvidia Jensen Huang, Chủ tịch Blackstone Stephen Schwarzman và Chủ tịch Meta Dina Powell McCormick.
Một nguồn tin cho biết ông Huang dự kiến tham dự. CEO OpenAI Sam Altman cũng sẽ có mặt, theo Chris Lehane, Giám đốc phụ trách các vấn đề toàn cầu của OpenAI, xác nhận với Đài CBS hồi 16-9.
Ở phía Trung Quốc, một số lãnh đạo doanh nghiệp được cho là sẽ tham gia phái đoàn của ông Tập.
Theo báo South China Morning Post, Bắc Kinh đang xem xét danh sách lãnh đạo các doanh nghiệp lớn cho chuyến thăm Mỹ của ông Tập.
Các nguồn thạo tin của SCMP cho biết đại diện BYD và Xiaomi nhiều khả năng góp mặt trong phái đoàn doanh nghiệp.
Danh sách dự kiến còn có đại diện Ngân hàng Trung Quốc, nhà sản xuất pin CATL và Zhongji Innolight, công ty cung cấp linh kiện và giải pháp kết nối quang tốc độ cao cho các trung tâm dữ liệu.
Bất đồng chuyện chia ghế
Đài NPR ngày 17-9 dẫn lời 10 quan chức và cựu quan chức Mỹ cùng 3 người tham gia tổ chức sự kiện (tất cả đều đề nghị không tiết lộ danh tính) cho biết công tác chuẩn bị cho cuộc gặp cấp cao Mỹ - Trung vẫn còn nhiều điểm chưa được chốt dù sự kiện chỉ còn vài ngày.
Một trong những vướng mắc đáng chú ý là việc phân bổ chỗ ngồi tại quốc yến dành cho Chủ tịch Tập Cận Bình.
Tổng thống Donald Trump cho biết Nhà Trắng dự kiến bố trí khoảng 100 chỗ cho buổi tiệc. Theo NPR, phía Trung Quốc đề nghị được bố trí khoảng một nửa số ghế, chủ yếu để dành chỗ cho các lãnh đạo doanh nghiệp tháp tùng ông Tập. Đề xuất này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Nhà Trắng.
Để so sánh, tại quốc yến dành cho Vua Charles III hồi tháng 4, chỉ hơn 10 người Anh có tên trong danh sách khoảng 130 khách mời chính thức và gần như không ai được mang theo người đi cùng.
Một quan chức Mỹ nói với New York Post rằng danh sách khách mời cuối cùng vẫn đang được hoàn thiện do Washington và Bắc Kinh vẫn còn thương lượng về số ghế dành cho mỗi bên.
Sự chưa chắc chắn này cũng khiến Trung Quốc chưa thể chốt danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp sẽ tháp tùng ông Tập. Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Washington hiện chưa biết có lãnh đạo doanh nghiệp nào nằm trong phái đoàn Trung Quốc hay không.
Bắc Kinh cũng chưa nhận được phản hồi rõ ràng về những cuộc gặp mà các doanh nhân nước này có thể tham gia tại Washington DC. Điều này càng khiến Bắc Kinh thận trọng trong việc quyết định thành phần phái đoàn.
Các vấn đề trên diễn ra khi giới doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ kêu gọi Mỹ và Trung Quốc thúc đẩy các “hành lang an toàn” nhằm quản lý việc phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo. Nhà Trắng được cho là muốn thu hút thêm đầu tư từ Trung Quốc và đã khuyến khích Bắc Kinh đưa các doanh nhân, giám đốc điều hành công nghệ tới Mỹ.
Vẫn là “có qua có lại”?
Theo các nguồn tin của NPR, cách Nhà Trắng xử lý công tác chuẩn bị vào phút chót được cho là khiến phía Trung Quốc gặp khó khăn trong việc nắm bắt các kế hoạch cho chuyến thăm.
Trong chuyến thăm Washington hồi tháng 7 của phái đoàn Trung Quốc do Thứ trưởng Ngoại giao Mã Triều Húc dẫn đầu, phía Bắc Kinh đã đặt nhiều câu hỏi về các vấn đề hậu cần nhưng chưa nhận được câu trả lời cụ thể, theo 2 nguồn thạo tin. Các nguồn này cho rằng nhiều quyết định khi đó vẫn chờ Nhà Trắng phê duyệt.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Mỹ (đề nghị không tiết lộ danh tính) lại khẳng định chuyến thăm của vị ông Mã không liên quan đến công tác chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh sắp tới.
Các quan chức Mỹ cho biết công tác chuẩn bị đã được đẩy nhanh kể từ sau đó, nhưng theo 10 quan chức và cựu quan chức được NPR phỏng vấn, tiến độ vẫn chậm hơn một số chuyến thăm cấp nhà nước trước đây.
4 nguồn tin cho biết phía Mỹ đang theo đuổi nguyên tắc “có qua có lại”, theo đó các chương trình và đặc quyền dành cho ông Tập được cho là không nên vượt quá những gì ông Trump nhận được trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5.
Theo các nguồn tin này, quan điểm trên được cho là một trong những lý do phía Trung Quốc từ bỏ đề xuất để ông Tập phát biểu tại một trường đại học ở Washington trong chuyến thăm tháng 9. Trước đó, ông Trump cũng không có bài phát biểu tại một trường đại học ở Trung Quốc trong chuyến thăm hồi tháng 5.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Mỹ bác bỏ cách giải thích này, nói rằng Nhà Trắng chưa từng nhận được yêu cầu sắp xếp để ông Tập phát biểu tại một trường đại học ở Washington.
Ngoài ra, SCMP ngày 17-9 dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump sẽ đích thân đón ông Tập tại Căn cứ Liên hợp Andrews, thay vì chờ tại Nhà Trắng. Đây là nghi thức hiếm thấy, bởi tổng thống Mỹ thường không trực tiếp đón nguyên thủ nước ngoài tại sân bay.
(Theo Tuổi Trẻ)
