Chuyến công tác vừa xong của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Mỹ không chỉ đơn thuần là những cuộc đối thoại giữa các quốc gia có cùng mối quan tâm đến hòa bình thế giới.

Chuyến công tác ấy còn hướng đến cuộc hội kiến cấp cao giữa hai đối tác chiến lược toàn diện tại thời điểm then chốt. Nhìn từ cuộc gặp lịch sử vừa kết thúc vào lúc hừng đông 21-2 giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Mỹ Donald Trump là nhìn vào sự thay đổi về tư duy tiếp cận nền kinh tế 4.0 toàn cầu.

Để chính thức mở chốt thời điểm cho Việt Nam thực hiện cú nhảy vọt về chất, xoay trục từ một quốc gia gia công giá rẻ sang một nền kinh tế tri thức, làm chủ không gian chiến lược và hạ tầng số.

Khi Việt Nam không còn bán hàng giá rẻ, mà chi tiền tỉ mua tương lai

Trong lịch sử ngoại giao Việt - Mỹ, chưa bao giờ chúng ta chứng kiến một sự cộng hưởng lớn lao giữa tầm nhìn chính trị và thực lực kinh tế như lúc này.

Tổng các thỏa thuận hợp tác trị giá 37,2 tỉ USD được các tập đoàn hàng đầu Việt Nam đầu tư cho máy bay, công nghệ hàng không, công nghệ vệ tinh và thiết vị y tế tối tân không phải là một "chi phí" đắt đỏ. Đó là khoản đặt cọc chiến lược để Việt Nam mua vị trí hạng thương gia bay vào kỷ nguyên mới.

Việc Việt Nam chủ động cân bằng cán cân thương mại thông qua các hợp đồng mua sắm khổng lồ với Boeing hay các tập đoàn năng lượng Mỹ đã trực tiếp hóa giải áp lực thuế quan từ chính sách "Nước Mỹ trên hết".

Quan trọng hơn, Việt Nam đã từ chỗ là "kẻ bị từ chối" công nhận kinh tế thị trường, trở thành "đối tác tin cậy" và "khách hàng chiến lược". Đây là đòn bẩy quyết định để Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường.

Khi "chiếc vòng kim cô" kinh tế phi thị trường được tháo gỡ, hàng tỉ USD thuế chống bán phá giá sẽ không còn chảy vào kho bạc Mỹ, mà ở lại trong túi tiền của nông dân nuôi tôm, cá tra và các doanh nghiệp gỗ, thép Việt.

Cơ hội lớn nhất không nằm ở con số tiền tệ, mà ở việc Mỹ xem xét dỡ bỏ Việt Nam khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu chiến lược (D1-D3). Đây là bước ngoặt giúp Việt Nam khép lại thời kỳ mô hình tăng trưởng dựa trên tài nguyên thiên nhiên, xuất khẩu nguyên liệu thô và lao động giá rẻ để mở ra thời kỳ sáng tạo và chế tạo chế biến tinh.

Khi rào cản này mất đi, Việt Nam chính thức bước vào hàng ngũ các quốc gia được tiếp cận công nghệ lõi, máy móc bán dẫn và các phát minh lưỡng dụng. Chúng ta không còn phải đi đường vòng, không còn phải mua công nghệ cũ qua trung gian. Việt Nam đang trực tiếp nhập khẩu công nghệ tối tân nhất để tự lực, tự cường.

Quan trọng không kém là sự xuất hiện của SpaceX với đại diện Starlink tại Việt Nam chính là mảnh ghép còn thiếu để giải bài toán logistics đau đầu bấy lâu nay.

Với hơn 3.000km bờ biển và mạng lưới sông ngòi chằng chịt, lẽ ra chúng ta phải có hệ thống huyết mạch năng động và hiệu quả hơn ai hết, vậy mà chi phí vận tải của chúng ta luôn cao ngất ngưởng vì "điểm mù" thông tin.

Hệ sinh thái vệ tinh kết hợp cùng 5G sẽ "mắt thần hóa" mọi con tàu, "số hóa" mọi cảng biển và nhà ga, kho chứa. Đây chính là cuộc cách mạng giải phóng nội lực, biến hạ tầng cứng đường bộ, đường thủy thành những thực thể thông minh siêu liên kết, biến sông ngòi, đường bờ biển, cảng nước sâu thành lợi thế độc bản, giảm thiểu chi phí logistics xuống mức cạnh tranh toàn cầu.

Trong gói 37,2 tỉ USD, các hợp đồng về y tế như hệ thống điều trị ung thư Proton mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Thay vì hàng tỉ USD chảy máu ngoại tệ mỗi năm khi người dân phải sang Singapore hay Mỹ chữa bệnh, giờ đây công nghệ đỉnh cao nhất thế giới đã hiện diện tại Việt Nam.

Không chỉ là một vấn đề y tế, bản hợp đồng của Bênh viện Tâm Anh còn mang một sứ mệnh thiêng liêng: người Việt được hưởng dịch vụ tốt nhất và được chữa lành khỏi bệnh nan y ngay trên chính đất nước mình.

Lời hứa và bản lĩnh

Những gì phái đoàn của Tổng Bí thư Tô Lâm thực hiện tại Washington không phải là những quyết định bột phát mang tính thời điểm. Đó là sự cụ thể hóa một cách nhất quán, quyết liệt các quyết sách lớn của Đảng đã được nung nấu qua các bản nghị quyết chiến lược.

Soi chiếu chuyến đi này với các Nghị quyết 55, 57, 66, 72 và 79, ta thấy một thế hệ lãnh đạo "nói đi đôi với làm", lấy lợi ích quốc gia làm kim chỉ nam cho mọi hành động:

Việc ký kết các hợp đồng khí LNG và năng lượng sạch với Mỹ chính là bước hiện thực hóa mục tiêu an ninh năng lượng quốc gia, chuyển dịch sang kinh tế xanh mà Nghị quyết 55-NQ/TW về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đã vạch ra.

Hạ tầng logistics vệ tinh và hàng không được thúc đẩy trong chuyến đi này chính là "mạch máu" nối liền các vùng kinh tế, từ Đồng bằng sông Cửu Long đến Tây Nguyên, tháo gỡ nút thắt hạ tầng mà Nghị quyết 79 hối thúc.

Việc tiếp cận công nghệ bán dẫn và thiết bị y tế cao cấp chính là "phần hồn" của quá trình công nghiệp hóa theo tinh thần Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Chúng ta không đổi mới sáng tạo bằng khẩu hiệu, chúng ta đổi mới sáng tạo từ nền tảng công nghệ lõi qua hợp tác với các đối tác hàng đầu thế giới.

Tổng Bí thư Tô Lâm chứng kiến lễ ký hợp đồng mua 50 máy bay Boeing 737 MAX giữa Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) và Tập đoàn Boeing - Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Vận động công nhận MES chính là nỗ lực cao nhất để tạo ra một sân chơi bình đẳng, minh bạch cho doanh nghiệp, cắt giảm các rủi ro pháp lý quốc tế, hiện thực hóa tầm nhìn của Nghị quyết 66 để đảm bảo sự công bằng giữa doanh nghiệp Việt với doanh nghiệp nước ngoài trên sân chơi toàn cầu.

Chăm lo cho y tế kỹ thuật cao chính là cách để đảm bảo sự phát triển không để ai bị bỏ lại phía sau, đúng như tinh thần của Nghị quyết 72 về y tế và giáo dục.

Cái bắt tay tại Washington là sự khẳng định: Việt Nam đã chuẩn bị đầy đủ về mặt pháp lý và tư tưởng để bước ra biển lớn. Tổng Bí thư đã giữ đúng lời hứa về một Việt Nam "tự tin, tự lực, tự cường và tự chủ".

Để hừng đông Washington không chỉ là những hợp đồng, cam kết, mà là "đà cất cánh"

Câu hỏi đặt ra sau mỗi chuyến đi lớn luôn là: Chúng ta sẽ hấp thụ nguồn lực này như thế nào? Để 37,2 tỉ USD không chỉ là những con số trên hợp đồng thương mại, Việt Nam đã và đang triển khai một chiến dịch tổng lực ở nội tại.

Hạ tầng "cửa ngõ" đã sẵn sàng đón sóng. Siêu sân bay Long Thành đang chạy đua từng ngày để vận hành vào tháng 6-2026. 90 chiếc máy bay Boeing thế hệ mới không về để nằm chờ; chúng về để lấp đầy những đường bay xuyên lục địa, biến Việt Nam thành trung tâm trung chuyển của Đông Nam Á.

Các tuyến cao tốc trục dọc, trục ngang đang được hoàn thiện thần tốc để đảm bảo hàng hóa từ các khu công nghiệp công nghệ cao có thể ra cảng, lên máy bay trong thời gian ngắn nhất.

Sự kiện Viettel khởi công nhà máy chip bán dẫn đầu tiên vào tháng 1-2026 là minh chứng hùng hồn nhất cho hành trình nội lực hóa công nghệ, chuyển từ "mua" sang "tự sản xuất" thiết bị công nghệ cao. Chúng ta mua công nghệ Mỹ để làm "vốn mồi", nhưng đích đến là làm chủ quy trình.

Gói tín dụng 500.000 tỉ đồng của Chính phủ không chỉ dành cho các "ông lớn", mà đang hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ, giúp doanh nghiệp nội địa có đủ lực để hấp thụ, vận hành và cải tiến những thiết bị trị giá hàng tỉ đô vừa nhập khẩu.

Bằng cách chủ động thích ứng với cuộc chơi thuế tối thiểu toàn cầu, Việt Nam đã thay đổi tư duy từ việc "trải thảm đỏ bằng miễn thuế" sang "giữ chân bằng hạ tầng và chất lượng nhân lực".

Thay vì cho phép các tập đoàn như Apple hay Coca-Cola tận dụng nhân công giá rẻ, Việt Nam đang dùng nguồn thu từ thuế tối thiểu toàn cầu để tái đầu tư vào R&D, đào tạo kỹ sư chất lượng cao. Chúng ta không còn mời họ vào để "lắp ráp", chúng ta mời họ vào để cùng "sáng tạo".

Nhìn lại hành trình từ năm 1995 đến nay, 11,9 tỉ USD đầu tư FDI của Mỹ là con số đáng trân trọng, là minh chứng cho sự gắn bó định mệnh giữa hai quốc gia. Nhưng con số đó đã thuộc về quá khứ của sự "khởi đầu". Con số hôm nay thuộc về tương lai của sự "bứt phá".

Ngoại giao không chỉ là những nụ cười, đó là cuộc đấu trí để giành lấy không gian sinh tồn và phát triển.

Chuyến đi của Tổng Bí thư Tô Lâm và nỗ lực của những doanh nghiệp Việt kiêu hãnh đã mở ra cánh cửa, nhưng việc có thể bước qua cánh cửa đó để trở thành một "con rồng" châu Á hay không phụ thuộc vào bản lĩnh của mỗi người Việt Nam. Với hạ tầng số đang thành hình, với những quyết sách đúng đắn và một tinh thần tự tôn dân tộc đang sục sôi, Việt Nam đã sẵn sàng cho một cuộc cất cánh lịch sử.

Ngày mới bắt đầu bằng tin vui từ bên kia bờ đại dương. Hừng đông của một Việt Nam hùng cường cũng đang ánh lên những ráng hồng.

Theo Tuoitre