Ngôi mộ tập thể đào vội dần chất đầy túi đựng thi thể ở ngoại ô Mariupol, khi pháo kích liên tục dội xuống thành phố cảng phía nam Ukraine.

Ba tuần kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine, nhiều thành phố lớn của nước này dần trở thành mục tiêu của các cuộc vây hãm lớn. Kể từ ngày 1/3, khi lực lượng Nga khép vòng vây Mariupol, các đợt không kích và pháo kích vẫn trút xuống gần như mỗi phút, biến thành phố cảng với khoảng 430.000 dân trở thành biểu tượng cho chiến sự ác liệt giữa quân đội Nga và lực lượng Ukraine.

Thành phố cảng Ukraine dần rơi vào hỗn loạn và tuyệt vọng khi lực lượng Nga tiếp tục siết vòng vây. Bệnh viện phụ sản, sở cứu hỏa, nhà thờ, nhà dân và nhiều khu vực khác đã trúng bom, đạn pháo.

“Suốt 16 ngày qua, thành phố hứng chịu 50-100 quả đạn pháo mỗi ngày”, hội đồng chính quyền Mariupol hôm 17/3 cho biết. “Hơn 350.000 dân vẫn phải ẩn náu trong các hầm trú ẩn, tầng hầm do các đợt oanh kích liên tục. Khoảng 80% nhà cửa trong thành phố đã bị đánh trúng, trong đó 30% bị phá hủy hoàn toàn”.

Đối với những người ở lại thành phố, họ đơn giản không còn nơi nào để đi. Các con đường xung quanh đã bị tàn phá, trong khi các cảng biển bị phong tỏa. Thực phẩm dần cạn kiệt nhưng nguồn viện trợ nhân đạo khó tiếp cận. Điện nước gần như không có, khiến nhiều người dân phải đun tuyết lấy nước uống. Một số bậc phụ huynh còn để lại con ở bệnh viện, với hy vọng con có cơ hội được sống ở nơi có điện nước đầy đủ.

Một số khác phải phá đồ nội thất để đốt bếp lò tự chế từ gạch và mảnh kim loại, nhằm sưởi ấm đôi tay lạnh cóng và nấu chút đồ ăn ít ỏi còn lại.

Người chết ở khắp nơi. Giới chức địa phương cho biết hơn 2.500 người đã thiệt mạng trong cuộc bao vây, nhưng con số thực tế có thể cao hơn. Họ đã yêu cầu gia đình các nạn nhân để thi thể người thân ở ngoài đường vì hiện tại, tổ chức tang lễ là quá nguy hiểm. Nhiều nạn nhân thiệt mạng trong các vụ oanh kích là trẻ em và phụ nữ.

“Họ được lệnh vây hãm Mariupol, liên tục ném bom và bắn đạn pháo vào thành phố”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói hôm 10/3.

Trước khi bị tấn công, Mariupol đang trên đà phát triển mạnh mẽ nhờ các nhà máy sản xuất sắt thép, cảng nước sâu và nhu cầu toàn cầu lớn. Ngay cả những tuần khủng hoảng nhất của năm 2014, khi thành phố gần như rơi vào tay của lực lượng ly khai được Nga hậu thuẫn, cũng đã mờ dần trong ký ức.

Trong những ngày đầu Nga mở chiến dịch quân sự ở Ukraine, khi mọi người vẫn có thể rời đi, nhiều người dân Mariupol đã chọn ở lại, nghĩ rằng họ có thể đón nhận bất kỳ điều gì xảy ra tiếp theo.

“Tôi từng cảm thấy rất sợ hãi vào năm 2014, nhưng giờ không còn thấy như vậy nữa”, Anna Efimova, nói khi đi mua đồ tại một khu chợ hôm 24/2, ngày lực lượng Nga bắt đầu tiến vào Ukraine. “Không có gì phải hoảng sợ. Không có nơi nào để trốn chạy. Chúng ta có thể chạy tới đâu?”.

Ngày hôm đó, một đài radar quân sự và sân bay Ukraine trở thành những mục tiêu bị pháo kích đầu tiên. Đạn pháo sau đó có thể rơi xuống bất kỳ lúc nào, nên mọi người hầu như đều ở trong hầm trú ẩn. Cuộc sống không còn bình thường, nhưng chưa đến mức không thể sống.

Nhưng tới 27/2, mọi thứ bắt đầu thay đổi, khi chiếc xe cứu thương chở một cô bé chưa đầy 6 tuổi chạy vào bệnh viện thành phố. Khuôn mặt cô bé tái nhợt và quần áo dính đầy máu. Người cha đầu quấn băng đi cùng cô bé, trong khi người mẹ đứng bên ngoài xe cấp cứu khóc nức nở. Các bác sĩ cố gắng bằng mọi cách có thể, nhưng không thể cứu được cô bé. Thi thể của cô bé được đưa đến ngôi mộ tập thể.

Vị trí địa lý của Mariupol, vốn được xem là lợi thế của thành phố, giờ lại trở thành yếu tố dẫn tới thảm cảnh cho nơi đây. Nằm giữa khu vực ly khai ở miền đông Ukraine và bán đảo Crimea, Mariupol có thể trở thành một phần quan trọng trong hành lang trên bộ nối thông hai khu vực nếu Nga có thể kiểm soát thành phố thành công.

Lực lượng Nga bắt đầu bao vây thành phố từ đầu tháng 3. Bất chấp nguy hiểm, một nhóm thanh niên hôm 2/3 vẫn rủ nhau chơi bóng đá bên ngoài trường học. Một quả bom phát nổ, xé toạc đôi chân của Iliya.

Tình hình lúc đó rất bất lợi với Iliya. Điện mất và hầu hết mạng di động cũng vậy. Nếu không có cách liên lạc, nhân viên y tế phải đoán xem bệnh viện nào có thể tiếp nhận và xử lý người bị thương, cũng như con đường nào có thể đưa bệnh nhân tới đó. Iliya đã không thể qua khỏi. Cha cậu bé gục ngã, ôm đầu con gào khóc.

Hôm 4/3, một đứa trẻ khác được đưa vào phòng cấp cứu. Kirill đã bị một mảnh đạn găm vào đầu. Cha mẹ Kirill đã hy vọng điều tốt nhất sẽ đến, nhưng phép màu không xảy ra.

“Tại sao? Tại sao?”, Marina Yatsko, mẹ của Kirill, gào khóc ở hành lang bệnh viện. Sau đó, cô nhẹ nhàng vén tấm chăn quấn quanh đứa con bé bỏng để hôn con lần cuối.

Đó là ngày mà bóng tối đã hoàn toàn bao phủ lên thành phố, cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Mất điện, truyền hình và đài phát thanh bị cắt. Đài radio trên xe ôtô giờ là mối liên kết duy nhất của họ với thế giới bên ngoài.

Thành phố dần rơi vào hỗn loạn, không lối thoát. Các kệ hàng tạp hóa nhanh chóng bị vét sạch. Cư dân Mariupol nép mình trong những hầm trú ẩn mỗi đêm và chỉ ra đường vào ban ngày để lấy những thứ cần thiết.

Ngày 6/3, giữa lúc tuyệt vọng, nhiều người đã đập phá một số cửa hàng để tìm kiếm những gì có thể có thể lấy được. Một người đàn ông đã bị bắt quả tang khi đang lấy một quả bóng cao su. “Đặt quả bóng xuống ngay. Tại sao anh dám làm như vậy?”, chủ cửa hàng tức giận. Nỗi xấu hổ hiện rõ trên khuôn mặt người đàn ông, anh ta vội vã ném lại quả bóng rồi bỏ chạy.

Gần đó, một người lính gần như bật khóc sau khi xử lý một vụ cướp cửa hàng khác. “Mọi người, xin hãy đoàn kết. Đây là nhà của các bạn. Tại sao các bạn lại đập cửa sổ và ăn cắp đồ?”, người lính nói.

Tuy nhiên, nỗ lực đàm phán để thiết lập hành lang nhân đạo đưa dân thường rời khỏi Mariupol đã thất bại trong suốt nhiều ngày. Một đám đông tụ tập trên con đường dẫn ra khỏi thành phố, nhưng một sĩ quan cảnh sát chặn họ lại.

“Các lối ra khỏi thành phố đều bị pháo kích”, anh ta nói. “Hãy tin tôi, tôi cũng có gia đình ở nhà và tôi cũng rất lo lắng cho họ. Nhưng hiện tại, chúng ta chỉ có thể an toàn ở trong thành phố này và dưới hầm trú ẩn”.

Đêm hôm đó, Goma Janna ngồi co ro bên ngọn đèn dầu, không đủ hơi ấm để xua đi cái lạnh của tầng hầm. Cô quàng một chiếc khăn và mặc chiếc áo len màu xanh ngọc, lấy tay gạt đi những giọt nước mắt lăn dài trên má. Phía sau cô, một nhóm nhỏ phụ nữ và trẻ em ngồi thu mình trong bóng tối, run rẩy nghe tiếng nổ vang bên ngoài.

“Tôi muốn về nhà, tôi muốn đi làm. Tôi thấy đau lòng cho mọi người, cho những đứa trẻ và cho cả thành phố này”, cô nói.

Ngày 9/3, âm thanh của máy bay chiến đấu trên bầu trời Mariupol khiến mọi người hoảng loạn tìm chỗ ẩn nấp. Lần này, những quả bom đã đánh trúng vào sân một bệnh viện phụ sản, tạo thành hố sâu lớn và phá hủy mọi thứ xung quanh.

Lực lượng cứu hộ nhanh chóng đưa một thai phụ bị thương băng qua đống đổ nát, chuyển cô tới một bệnh viện khác gần đó. Các bác sĩ cho biết con của cô không thể qua khỏi và buộc phải mổ bắt thai để cứu lấy mẹ. Khi biết điều đó, cô gào lên: “Hãy để tôi chết đi!”

Đứa bé đã chết. Nửa giờ sau, người mẹ cũng không qua khỏi. Các bác sĩ thậm chí không có thời gian để kịp biết tên của họ.
Mariana Vishegirskaya, một thai phụ khác, đang chờ sinh tại bệnh viện phụ sản khi cuộc không kích xảy ra. Mặt dính đầu máu, cô ôm túi đồ chạy ra phía cầu thang để rời khỏi bệnh viện.

Hôm sau, em bé Veronika cất tiếng khóc chào đời trong khi tiếng pháo kích vẫn vang lên khắp nơi. Hai ngày sau khi Veronika ra đời, 4 xe tăng Nga đã tiến vào gần bệnh viện mà hai mẹ con đang ở.

Cửa sổ rung lên vì đạn pháo và hành lang chật kín người. Anastasia Erashova ôm đứa con đang ngủ trong lòng, run rẩy khóc. Đạn pháo đã cướp đi một đứa con của cô.

“Tôi không biết phải chạy đi đâu”, cô nói. “Ai sẽ trả lại con cho chúng tôi?”.

Tới đầu tuần này, lực lượng Nga đã kiểm soát bệnh viện và sử dụng nó như một căn cứ, theo giới chức địa phương. Orlov, phó thị trưởng Mariupol dự đoán điều tồi tệ hơn sẽ sớm xảy ra.

“Lực lượng phòng vệ của chúng tôi sẽ chiến đấu tới cùng”, ông nói. “Nhưng mọi người đang chết mòn vì không còn nước và thức ăn. Tôi nghĩ trong vài ngày tới, số người chết có thể lên tới hàng trăm, hàng nghìn”.

(Nguồn: Vnexpress)