25 năm sau vụ 11-9, EU cảnh báo mối đe dọa khủng bố mới tiềm ẩn trên mạng
Các nhóm thánh chiến vẫn là mối đe dọa lớn tại châu Âu, song một mối nguy hiểm mới đang nổi lên trong giới trẻ trên mạng, nơi bạo lực được xem như trò giải trí và cách khẳng định vị thế.
Theo Liên minh châu Âu (EU), chủ nghĩa cực đoan bạo lực hư vô (NVE) phát triển trong các cộng đồng trực tuyến, thường do người trẻ, đặc biệt là nam giới, dẫn dắt.
Những người này không nhất thiết theo đuổi hệ tư tưởng hay mục tiêu chính trị cụ thể mà bị cuốn hút bởi bạo lực và danh tiếng.
Giới trẻ tìm kiếm cảm giác mạnh trên mạng
Vẫn chưa rõ quy mô chính xác của mạng lưới đứng sau cái gọi là chủ nghĩa cực đoan bạo lực hư vô, theo trang EuroNews ngày 9-9.
Tuy nhiên, trong chiến dịch tháng 6 và 7, cảnh sát 9 nước châu Âu phát hiện khoảng 4.340 địa chỉ web liên kết với "The COM", một cộng đồng trực tuyến bị giới chức xem là mối đe dọa mới.
Ông Bartjan Wegter, điều phối viên chống khủng bố EU, gọi đây là "bạo lực vì chính bạo lực". Theo ông, các mạng lưới này có thể thúc đẩy thành viên thực hiện bạo lực ngoài đời thực, xem bạo lực là một phương tiện để khẳng định bản thân, để đạt địa vị trong cộng đồng trực tuyến.
Năm ngoái, 45 vụ tấn công khủng bố được ghi nhận tại 10/27 nước EU. Không vụ nào gây thương vong hàng loạt nhưng có 6 người thiệt mạng. 486 nghi phạm liên quan khủng bố bị bắt tại 21 nước thành viên.
Các nhóm thánh chiến đứng sau 24 vụ tấn công và liên quan hơn 70% số vụ bắt giữ. Khoảng 1/3 số người bị bắt dưới 18 tuổi, chủ yếu là nam giới.
EU chưa có thống kê riêng về NVE do cách định nghĩa khác nhau và một số hành vi có thể được xếp vào tội phạm thông thường.
Tuy nhiên, tại Phần Lan năm 2025, một thiếu niên 16 tuổi bị cáo buộc đâm ba nữ sinh cùng trường.
Cậu ta được cho là đã chia sẻ "tuyên ngôn" trong các nhóm WhatsApp, ghi hình vụ tấn công trên Snapchat và tìm người lưu giữ video. Trong "tuyên ngôn", thiếu niên nói muốn làm điều gì đó "có ý nghĩa" và "thú vị", không nêu động cơ chính trị.
Cùng năm tại Ý, một thiếu niên 15 tuổi lên kế hoạch giết người để nổi tiếng trên mạng. Thiếu niên này lưu giữ hình ảnh và video các vụ hành hung, giết người, xả súng trong trường học và nội dung khiêu dâm trẻ em trên điện thoại.
Theo ông Wegter, những vụ việc như vậy gia tăng trong 2 - 3 năm qua. Việc ngăn chặn khó khăn vì thủ phạm thường còn trẻ, chưa có tiền án và hoạt động trong các cộng đồng mã hóa.
AI khuếch đại nội dung cực đoan
Phần lớn mối đe dọa hiện nay được tổ chức trên mạng. Ông Wegter cho biết 85% các cuộc điều tra diễn ra trong môi trường số.
Europol cảnh báo AI đang khiến vấn đề nghiêm trọng hơn. Tội phạm sử dụng AI để tạo tuyên truyền bằng deepfake, meme, GIF, dùng bot tăng tuyển mộ, quảng bá tư tưởng khủng bố và dùng các ứng dụng AI để nghiên cứu, chuẩn bị cho các cuộc tấn công.
Ông Wegter cho rằng nội dung kích động bạo lực, tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn và chiến thuật đều có thể được AI khuếch đại mạnh, đặt ra yêu cầu mới đối với lực lượng thực thi pháp luật.
Nguồn tuoitre
