Những dấu hiệu đầu tiên của chứng suy giảm trí nhớ có thể được phát hiện thông qua bài kiểm tra chức năng nhận thức kéo dài chỉ vài phút, bao gồm đánh giá trí nhớ và khả năng hiểu biết. Đối với người từ 65 đến 80 tuổi, bài kiểm tra này hiện là một phần của chương trình khám sức khỏe định kỳ tại bác sĩ đa khoa và cũng có thể thực hiện trực tuyến. Thông tin được Hội Y học Tổng quát thuộc Hội Y khoa Séc Jana Evangelista Purkyně (ČLS JEP) công bố hôm nay trong thông cáo báo chí nhân Hội nghị tương tác mùa xuân lần thứ 20.

Tại Cộng hòa Séc, trong năm 2024 có hơn 84.000 người được điều trị bệnh Alzheimer, một trong những dạng suy giảm trí nhớ phổ biến nhất. Theo dự báo của Viện Thông tin và Thống kê Y tế, đến giữa thế kỷ 21, con số này có thể vượt quá 260.000 người. Nguy cơ mắc bệnh tăng mạnh theo tuổi tác.

“Suy giảm trí nhớ là căn bệnh nghiêm trọng của não bộ, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân cũng như người thân. Việc chẩn đoán sớm đóng vai trò rất quan trọng vì có thể làm chậm đáng kể tiến triển của bệnh. Phát hiện càng sớm, bệnh nhân và gia đình càng có thời gian chuẩn bị tốt hơn,” bác sĩ Astrid Matějková thuộc Hội Y học Tổng quát ČLS JEP cho biết.

Các dấu hiệu cảnh báo ban đầu bao gồm suy giảm trí nhớ, khó tập trung hoặc thay đổi trong tư duy. Theo các chuyên gia, khi xuất hiện những triệu chứng này, người dân nên trao đổi trước tiên với bác sĩ đa khoa của mình.

“Người thân trong gia đình cũng có thể tìm đến chúng tôi nếu nghi ngờ người nhà gặp vấn đề về trí nhớ,” bác sĩ Matějková nói thêm.

Theo chương trình phát hiện sớm bệnh suy giảm trí nhớ, người từ 65 đến 80 tuổi nên được kiểm tra trí nhớ định kỳ hai năm một lần trong các đợt khám sức khỏe tổng quát. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc tầm soát không nên dừng lại ở tuổi 80, bởi bệnh Alzheimer ảnh hưởng tới khoảng 30% người trên 80 tuổi.

Chủ tịch hội chuyên môn Svatopluk Býma giải thích rằng nhiều người cao tuổi đồng thời mắc các bệnh khác như tiểu đường, cao huyết áp hoặc bệnh tim mạch. Nếu tình trạng suy giảm trí nhớ không được phát hiện kịp thời, bệnh nhân có thể quên uống thuốc hoặc dùng thuốc quá liều, dẫn đến nguy cơ đe dọa tính mạng.

Hiện có nhiều phương pháp kiểm tra trí nhớ trong và ngoài nước đã được Bộ Y tế Séc chứng nhận. Một trong số đó là bài kiểm tra ALBAV do bác sĩ Aleš Bartoš thuộc Khoa Thần kinh, Đại học Charles và Bệnh viện Đại học Královské Vinohrady phát triển.

Theo ông, bài kiểm tra có thể phát hiện cả những rối loạn nhẹ về trí nhớ ngắn hạn và khả năng ngôn ngữ chỉ trong vài phút. “Đây là ưu điểm rất quan trọng đối với các bác sĩ đa khoa vì quá trình kiểm tra diễn ra nhanh chóng,” ông cho biết.

Người dân cũng có thể tự thực hiện bài kiểm tra ALBAV trên internet. Hiện tại hệ thống mới cung cấp kết quả tổng quát theo tỷ lệ phần trăm, nhưng sau khi hoàn tất quá trình phát triển, sẽ có thêm phần đánh giá chi tiết hơn.

Y học hiện nay vẫn chưa thể chữa khỏi hoặc ngăn chặn hoàn toàn bệnh Alzheimer cũng như các dạng suy giảm trí nhớ khác. Tuy nhiên, một số loại thuốc hiện đại đang trong quá trình được phê duyệt sử dụng tại Cộng hòa Séc, có tác dụng ở giai đoạn đầu của bệnh. Dù vậy, các phương pháp điều trị này chỉ phù hợp với một bộ phận bệnh nhân, trong khi những người khác có nguy cơ gặp phải tác dụng phụ nghiêm trọng.

Nguồn ČTK