Bầu cử Israel giằng co nghẹt thở
Thăm dò ngoài phòng phiếu cho thấy cả liên minh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu lẫn phe đối lập do ông Gadi Eisenkot dẫn dắt đều chưa đạt thế đa số.
Theo Đài CNN, rạng sáng ngày 28-10, cuộc bầu cử tại Israel - kỳ bầu cử mang ý nghĩa quyết định nhất trong lịch sử nước này - đã khép lại. Giờ đây, công việc thực sự mới bắt đầu: kiểm phiếu và thành lập chính phủ.
Chưa có chiến thắng tuyệt đối
Phải mất vài ngày để hoàn tất công tác kiểm phiếu, nhưng kết quả thăm dò ngoài phòng phiếu cho thấy phe của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã chịu một "đòn đau", dù chưa ứng viên nào giành chiến thắng rõ ràng với đa số tuyệt đối.
Cụ thể, theo thăm dò ngoài phòng phiếu của kênh Channel 12 News, khối liên minh gồm các đồng minh Do Thái chính thống và cực hữu của ông Netanyahu đã mất đa số ghế, dự kiến sụt giảm từ 68 xuống còn 52 ghế tại Quốc hội (Knesset). Đảng Likud của ông vẫn là đảng đơn lẻ lớn nhất, nhưng kết quả này phản ánh niềm tin của công chúng suy giảm rõ rệt.
Phát biểu tại thành phố Jerusalem rạng sáng 28-10, ông Netanyahu khẳng định kết quả cho thấy khối của ông vẫn nhận được sự ủng hộ từ "đa số áp đảo trong công chúng Do Thái và phục quốc Do Thái", bất chấp việc tổn thất số ghế.
Ông chỉ trích các đảng Ả Rập là "chống phục quốc Do Thái", bác bỏ ý định hợp tác với họ để lập chính phủ, đồng thời cảm ơn Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hỗ trợ trong cuộc xung đột với Iran.
Đối thủ lớn nhất của ông Netanyahu là cựu tướng Gadi Eisenkot, bám sát phía sau với dự báo khối của ông đạt 49 ghế.
"Công chúng đã bỏ phiếu cho sự thay đổi", ông Eisenkot phát biểu. Tuy nhiên theo CNN, chính ông cũng chưa có một con đường rõ ràng để đạt được đa số cầm quyền.
Các đảng Ả Rập gồm Joint List và Raam dự kiến giành kỷ lục 19 ghế, quy mô đại diện lớn nhất của người Ả Rập từ trước đến nay. Họ có thể đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng liên minh để thành lập chính phủ mới, dù kịch bản cụ thể vẫn chưa rõ.
Ủy ban Bầu cử trung ương ghi nhận gần 5,7 triệu trong tổng số khoảng 7,3 triệu cử tri hợp lệ đã đi bỏ phiếu, tương ứng với tỉ lệ đi bầu đạt 77,7% - mức cao nhất kể từ năm 1999.
Kịch bản tiếp theo
Sau khi kiểm phiếu xong, mỗi đảng trúng cử sẽ giới thiệu lựa chọn thủ tướng của mình lên tổng thống. Tổng thống sau đó chỉ định một người đứng ra lập chính phủ, ưu tiên người có khả năng cao nhất tập hợp được liên minh khả thi.
Với cục diện hiện tại, ông Eisenkot nhiều khả năng được chọn. Ông sẽ có từ bốn đến sáu tuần thương lượng với các đảng khác để tìm đa số ghế tại Quốc hội. Nếu thất bại, cơ hội có thể được trao lại cho ông Netanyahu. Trường hợp cả hai đều không thành và Quốc hội không đề xuất được ứng viên nào khác, Israel phải bầu cử lại từ đầu.
Báo Guardian nhận định rằng về lý thuyết, ông Eisenkot có thể tập hợp đủ đa số bằng cách liên minh cùng các đảng Ả Rập, nhưng ông đã bác bỏ khả năng này từ trước ngày bầu cử.
Nếu kết quả thăm dò chính xác, cả Đảng Likud lẫn Đảng Yashar của ông Eisenkot đều khó tìm được đường giành đa số trong Quốc hội 120 ghế.
Tuy nhiên, thế bế tắc vẫn có thể mang lại lợi thế cho ông Netanyahu, giúp ông tiếp tục nắm quyền với tư cách thủ tướng lâm thời. Dù vậy, ông không còn cơ sở vững chắc để tuyên bố đã nhận được ủy nhiệm của cử tri, trong khi tương lai chính trị của ông vẫn bị đặt dấu hỏi.
Phe đối lập nhanh chóng coi kết quả thăm dò là thất bại của ông Netanyahu. Cựu Thủ tướng Yair Lapid tuyên bố: "Liên minh của ông Netanyahu đã thất bại nặng nề. Đây là sự sụp đổ hoàn toàn. Người dân đã nói với họ rằng hãy rời đi".
Cuộc bầu cử lần này được xem là cuộc trưng cầu dân ý về ông Netanyahu, cũng như về việc Israel tiếp tục đi theo con đường chủ nghĩa dân tộc, bảo thủ và tôn giáo hay chuyển hướng.
Với nhiều cử tri, đây là cơ hội đầu tiên để họ đưa ra đánh giá đối với ban lãnh đạo chịu trách nhiệm cho những thất bại trong sự kiện ngày 7-10, đồng thời quyết định ai sẽ dẫn dắt đất nước qua giai đoạn xung đột hiện nay.
(Theo Tuổi Trẻ)
