Trái phiếu chính phủ đang ngày càng thu hút người dân tại Séc. Từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã huy động được 74 tỷ korun theo hình thức này. Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová xác nhận rằng trước khi năm nay kết thúc, nhà nước sẽ có đợt phát hành thứ ba của chương trình Trái phiếu Cộng hòa (Dluhopis Republiky).

“Mục đích của Trái phiếu Cộng hòa là mang đến cho người dân một kênh đầu tư tiết kiệm sinh lời và an toàn, đồng thời giúp Nhà nước đa dạng hóa rủi ro và giảm phần nào sự phụ thuộc vào các ngân hàng cũng như các nhà đầu tư lớn,” Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová cho biết.

Theo bà, không phải Nhà nước đang vay thêm nhiều tiền hơn từ các hộ gia đình, mà chỉ chuyển một phần nhu cầu huy động vốn từ các nhà đầu tư lớn, chủ yếu là ngân hàng, sang nhóm người gửi tiết kiệm nhỏ lẻ. “Không có lý do gì để chỉ họ được hưởng lợi từ nợ công, trong khi người dân bình thường lại không có cơ hội đó,” người đứng đầu ngành tài chính nhấn mạnh.

Đợt phát hành đầu tiên trong năm cho thấy nhu cầu từ người dân là rất lớn. Ban đầu, Nhà nước dự kiến huy động 20 tỷ korun, nhưng do nhu cầu cao, hạn mức đã được nâng lên và cuối cùng người dân mua trái phiếu với tổng giá trị tới 74 tỷ korun. Theo Bộ Tài chính, điều đó đồng nghĩa Nhà nước sẽ phải huy động ít hơn một khoản tương ứng trên thị trường tài chính.

Tính đến tháng 7, người dân đang nắm giữ trái phiếu chính phủ trị giá 130,7 tỷ korun, tăng mạnh so với mức 61,7 tỷ korun vào đầu năm. Số lượng người sở hữu cũng tăng từ 52.000 lên 124.000.

Đối với đợt phát hành thứ hai, diễn ra từ ngày 24/8 đến 4/10, Bộ Tài chính không đặt ra hạn mức và cũng không công bố mức độ quan tâm theo từng giai đoạn. Hiện cơ quan này chỉ chào bán loại Flexi Bond kỳ hạn 3 tháng, với lợi suất 3,75% mỗi năm.

Không phải cách vay rẻ hơn cho Nhà nước

Trái phiếu dành cho người dân không phải là công cụ để Nhà nước vay với chi phí thấp hơn. Vai trò chính của sản phẩm này là mở rộng nhóm nhà đầu tư tham gia tài trợ cho nợ công của CH Séc.

“Các quốc gia nói chung phát hành trái phiếu bán lẻ chủ yếu nhằm đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, qua đó giảm biến động từ phía cầu,” chuyên gia phân tích Jaromír Gec của Ngân hàng Komerční banka nhận định. Theo ông, bối cảnh hiện tại trên thị trường tài chính cũng có thể mang lại lợi thế cho chiến lược này.

Nhờ huy động được 74 tỷ korun từ các hộ gia đình, Nhà nước đã có sẵn một phần đáng kể nguồn vốn cần thiết cho năm nay. Theo ông Gec, điều này cho phép Bộ Tài chính tạm thời hạn chế phát hành trái phiếu cho các nhà đầu tư lớn trong giai đoạn lợi suất thị trường đang ở mức cao.

Bản thân Bộ Tài chính cũng thừa nhận rằng Trái phiếu Cộng hòa không phải là hình thức tài trợ đắt hơn hay rẻ hơn so với việc đi vay trên thị trường. Mức lợi suất được thiết lập dựa trên điều kiện thị trường.

Có thể hấp dẫn hơn tài khoản tiết kiệm

Với các hộ gia đình, đề nghị của Nhà nước có thể là một lựa chọn đáng chú ý. Lợi suất từ Trái phiếu Cộng hòa được miễn thuế thu nhập, trong khi lãi từ tài khoản tiết kiệm thông thường phải chịu thuế 15%.

“Nếu một tài khoản tiết kiệm muốn hấp dẫn ngang với Flexi Bond, thì lãi suất phải vào khoảng 4,41% — mức gần như không còn xuất hiện trên thị trường Séc, hoặc chỉ đi kèm những điều kiện và hạn chế rất đặc thù. Vì vậy, xét từ góc độ người dân, đây là một cơ hội đầu tư rất hấp dẫn,” chuyên gia phân tích Vít Hradil của công ty Investika nhận xét.

Phép tính này dựa trên việc lãi tài khoản tiết kiệm bị đánh thuế 15%, trong khi lợi suất từ Flexi Bond được miễn thuế. Do đó, lãi suất 4,41% trên tài khoản tiết kiệm sau khi nộp thuế sẽ tương đương với mức lợi nhuận ròng khoảng 3,75%.

Tuy nhiên, ông Hradil cũng lưu ý đến hạn chế về khả năng rút tiền. Flexi Bond có kỳ hạn 3 tháng, nên phù hợp chủ yếu với khoản tiền mà người mua chưa cần dùng ngay. Nếu nhà đầu tư muốn rút tiền sau 3 tháng, họ phải gửi yêu cầu đúng hạn; nếu không, trái phiếu sẽ tự động được chuyển sang đợt phát hành tiếp theo.

Theo ông Gec, trái phiếu chính phủ bán lẻ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với tài khoản tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn. Ông cũng cho rằng yếu tố miễn thuế thu nhập làm tăng sức hấp dẫn của sản phẩm này, nhưng đổi lại, tiền không thể sử dụng linh hoạt như khi gửi ở tài khoản tiết kiệm.

Trong nửa đầu năm, nợ công của CH Séc tăng thêm 49,2 tỷ korun, lên mức kỷ lục 3.727 nghìn tỷ korun.

(Theo Novinky)