Các lãnh đạo liên minh cầm quyền, trong đó có Thủ tướng Andrej Babiš (ANO), đã đệ trình dự thảo sửa đổi luật cảnh sát. Theo đề xuất này, cảnh sát sẽ được phép đóng cửa cơ sở kinh doanh nếu tại đó có hoạt động buôn bán hàng hóa gây nguy hiểm cho sức khỏe và tính mạng. Bộ trưởng phụ trách thể thao và phòng ngừa Boris Šťastný cho biết đây là bước đi nhằm mạnh tay với các cửa hàng bán chất gây nghiện đang hoạt động phổ biến tại trung tâm các thành phố lớn.

“ Mục tiêu là xử lý việc buôn bán trái phép các chất bị cấm. Hiện nay, thực tế là cảnh sát có thể phối hợp với thanh tra an toàn thực phẩm hoặc thanh tra thương mại đến kiểm tra, tịch thu hàng hóa, nhưng chưa đi hết con phố thì cửa hàng đã lại bắt đầu bán tiếp,” ông Šťastný nói với Novinky.

Dự luật chủ yếu nhắm vào các “cannabis shop” — những cửa hàng xuất hiện dày đặc tại các đô thị lớn. Các chính trị gia trong liên minh đã đưa bản sửa đổi lên hệ thống của Hạ viện vào ngày thứ Sáu. Ngoài ông Babiš và ông Šťastný, văn bản còn có chữ ký của lãnh đạo đảng Motoristé Petr Macinka và Chủ tịch SPD Tomio Okamura.

Nếu được thông qua, luật sẽ cho phép cảnh sát lập tức đóng cửa cơ sở kinh doanh trong thời hạn 14 ngày. Việc xem xét sẽ dựa trên mức độ nghiêm trọng của rủi ro hoặc số lượng chất nguy hiểm được bày bán. Đồng thời, cách hành xử của chủ cơ sở sau khi bị yêu cầu ngừng bán sản phẩm cũng sẽ là một yếu tố được cân nhắc.

Theo đề xuất, cảnh sát cũng có nghĩa vụ hủy quyết định đóng cửa nếu nguy cơ không được xác nhận. Chủ cơ sở có thể nộp đơn khiếu nại trong vòng ba ngày kể từ khi bị đình chỉ hoạt động, và cảnh sát sẽ phải khẩn trương xem xét.

Ngay trong bản thuyết minh, các tác giả dự luật cũng thừa nhận sửa đổi này sẽ tác động đến quyền hiến định về sở hữu tài sản và quyền kinh doanh. Tuy nhiên, theo các chính trị gia, mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng là lợi ích chính đáng và được cân bằng bằng cơ chế khiếu nại.

“Thủ tướng và tôi kỳ vọng biện pháp này sẽ tạo ra chế tài tức thời, nhanh chóng và nghiêm khắc hơn. Bởi trên thực tế, các chủ cơ sở thường không phải chịu hậu quả gì đáng kể. Thủ tục hành chính kéo dài nửa năm đến một năm, trong lúc đó họ giải thể công ty cũ rồi lập công ty mới,” ông Šťastný nói.

Trong khi đó, nghị sĩ Štěpán Slovák (ODS) bày tỏ sự dè dặt. “Tôi hoàn toàn không bênh vực những cơ sở bán sản phẩm nguy hại cho sức khỏe, nhưng tôi cho rằng thẩm quyền được đề xuất cho cảnh sát là quá rộng,” ông viết với Novinky. Theo ông, có sự khác biệt rất lớn giữa việc cảnh sát lập tức ngăn chặn việc bán một sản phẩm nguy hiểm và việc đình chỉ hoạt động kinh doanh tới 14 ngày.

“Cảnh sát nên có quyền lập tức đóng cửa cơ sở trong trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn trong 48 giờ. Sau đó, cơ quan chuyên môn hoặc tòa án phải vào cuộc,” ông nói thêm, đồng thời cảnh báo nguy cơ lạm dụng: “Một ngày nào đó, chính quyền tương tự có thể bị sử dụng ở một lĩnh vực hoàn toàn khác.”

Trước đó, ông Babiš cũng từng cam kết sẽ mạnh tay dẹp bỏ các “cannabis shop”. “Ở đó đang bán những sản phẩm trông như bánh quy hay kẹo, nhưng trên thực tế lại đe dọa tính mạng vì chứa các chất hướng thần. Đây là một vụ việc hoàn toàn bê bối. Tôi muốn nói với các bạn rằng tôi sẽ xử lý chuyện này, và hãy tin tôi, tôi làm việc rất quyết liệt,” ông nói trong một video đăng trên mạng xã hội hồi tháng 1.

Tại các cửa hàng có mặt tiền thường quảng bá hình ảnh cần sa, mặt hàng được bán chủ yếu là cannabinoid tổng hợp. Đây là các chất được tạo ra nhân tạo, có nguồn gốc từ THC trong cần sa, nhưng tác động lên cơ thể còn mạnh hơn.

Theo Novinky, trong những năm gần đây, số ca ngộ độc liên quan đến các chất này không chỉ tăng mạnh mà độ tuổi nạn nhân cũng ngày càng trẻ hóa. Dữ liệu của lực lượng cấp cứu Praha cho thấy, ca nhỏ tuổi nhất trong năm ngoái mới 11 tuổi.

Các chất này, cùng với kratom, cũng là trọng tâm của chiến dịch do lực lượng phòng chống ma túy triển khai trong năm nay. “Trong số 235 ca ngộ độc được báo cáo cho Cảnh sát CH Séc từ đầu năm đến nay, cứ 10 ca thì có 1 ca tử vong. Cannabinoid tổng hợp và kratom xuất hiện trong 161 trường hợp, trong đó 4 ca có kết cục bi thảm,” người phát ngôn cảnh sát Lucie Šmoldasová cho biết khi công bố số liệu của 5 tháng đầu năm.

Cuộc chiến chống các chất gây nghiện mới cũng là một trong những ưu tiên hàng đầu mà ông Babiš và chính phủ của ông đặt ra. Ngay từ tháng 6, Thủ tướng đã thông báo chuẩn bị một dự luật nhằm siết chặt việc buôn bán kratom.

(Theo Novinky)