Bộ trưởng Bộ giáo dục Robert Plaga nhấn mạnh vai trò then chốt của luật mới về đại học
Praha - Bộ trưởng Bộ giáo dục Cộng hòa Séc Robert Plaga (đảng ANO) cho biết ông muốn tập trung vào giáo dục nghề nghiệp trong bậc đại học, nâng cao khả năng tiếp cận và tính linh hoạt của việc học, đồng thời giải quyết vấn đề bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục. Ông phát biểu như vậy tại lễ khai giảng năm học mới được tổ chức hôm nay tại Karolinum ở Praha. Theo ông, một trong những nội dung trọng tâm là việc chuẩn bị luật mới về giáo dục đại học.
Theo Bộ trưởng Bộ Plaga, mô hình quản trị đại học được hình thành từ những năm 1990 hiện không còn phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Ông cho rằng các trường đại học chưa đủ khả năng phản ứng linh hoạt trước nhu cầu của chính mình cũng như của xã hội. Những vấn đề nổi bật bao gồm mức độ phân quyền quá cao, thẩm quyền và trách nhiệm chưa được xác định rõ ràng, cũng như năng lực điều hành chiến lược bị suy giảm.
Để nâng cao chất lượng giáo dục đại học và hoạt động của các cơ sở đào tạo, theo ông Plaga, cần chú trọng thêm nhiều lĩnh vực khác. Ông nhắc đến việc đổi mới lộ trình nghề nghiệp học thuật, nâng cao chất lượng, khả năng tiếp cận và tính linh hoạt của việc học, cũng như cải cách hệ thống tài chính dành cho các trường đại học. “Bản thân luật và việc sửa đổi luật là điều kiện cần, nhưng như tất cả chúng ta đều biết, chừng đó là chưa đủ,” ông Plaga nói.
Theo kế hoạch xây dựng pháp luật, Bộ Giáo dục dự kiến hoàn tất đề cương nội dung của luật mới về giáo dục đại học vào cuối năm nay. Luật mới có thể mang lại thay đổi trong cơ chế lựa chọn hiệu trưởng, theo đó người đứng đầu trường có thể do cái gọi là hội đồng đại học lựa chọn. Cơ quan này cũng được kỳ vọng sẽ tham gia xây dựng chiến lược, ngân sách và định hướng phát triển của nhà trường. Những thay đổi cũng được dự kiến áp dụng với cơ chế tài chính, theo hướng chuyển sang hình thức gọi là “hợp đồng đặt hàng”. Theo cơ chế này, nhà nước sẽ đặt hàng các trường đại học đào tạo số lượng sinh viên tốt nghiệp thuộc những ngành nhất định. Ông Plaga cho biết mong muốn luật mới có hiệu lực từ năm 2028, như ông từng phát biểu vào đầu tháng 9.
Vào giữa tháng 9, Hội đồng Giáo dục Đại học đã chỉ trích quá trình chuẩn bị đề cương luật. Theo cơ quan này, những thay đổi trong hệ thống quản trị đại học được đưa ra cho đến nay sẽ làm suy giảm quyền tự quản của các trường, phương hại đến quyền tự chủ, đe dọa nguồn tài chính và là điều không thể chấp nhận. Trước đó, vào mùa xuân, Hội đồng cũng đã bác bỏ đề xuất thay đổi mô hình quản trị đại học vì lo ngại nguy cơ chính trị hóa các trường và làm mất đi tính tự chủ.
“Tôi hoàn toàn nhận thức được tính phức tạp cũng như tác động của thay đổi đang được chuẩn bị. Vì vậy, tôi muốn khẳng định rằng tôi và toàn bộ ê-kíp của mình đang tiếp cận vấn đề này với sự tôn trọng cao nhất,” ông Plaga phát biểu hôm nay. Theo ông, cách tiếp cận trên tinh thần đối tác sẽ là điều không thể thiếu; quá trình chuẩn bị cũng như triển khai luật sẽ không phải lúc nào cũng dễ dàng hay thuận lợi.
“Điều quan trọng đối với tôi là phải nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của quyền tự chủ, cũng như giá trị và nguyên tắc nền tảng của không gian giáo dục đại học Séc và châu Âu,” ông Plaga nói. Mục tiêu là đối thoại với các trường đại học và phản hồi trước những băn khoăn có thể phát sinh từ phía họ.
Ông Plaga cũng cho biết ông nhận thức rõ tình trạng thiếu kinh phí của giáo dục đại học và đang nỗ lực cải thiện thực trạng này. Trong thời gian dài, đại diện các trường đại học cũng như giới chuyên gia đã liên tục cảnh báo về tình trạng thiếu nguồn lực tài chính. Liên quan đến ngân sách, các trường cho rằng họ cần chuẩn bị cho làn sóng sinh viên đến từ các thế hệ có quy mô dân số lớn hơn. Về phần mình, ông Plaga kêu gọi các trường theo sát nhu cầu của xã hội.
Ngân sách dành cho các trường đại học trong năm tới dự kiến đạt 35,9 tỷ korun, trong khi theo ngân sách đã được phê duyệt, năm nay con số này vào khoảng 36,2 tỷ korun.
Nguồn: ČTK
